Innholdsfortegnelse for Apr - Jun 2023 i SARIE KOS

Die ander dag sit ek en maak kaste skoon. Pak uit en gooi weg, dis tyd, sê ek heeltyd vir myself. En ek hou vas aan alles, so dit is moeilik vir my. Ek kom af op die fotoalbum wat my ma vir my as kind bymekaar gesit het. Tussen ’n see van kleurfoto’s is daar ’n paar in swart-en-wit. My geboortedag, my eerste verjaardag, die heel eerste keer toe ek roomys geëet het. Ek staar na die foto’s. Dadelik is my kop gevul met al die onthoujy-nog-oomblikke. My oë sien skaars die kleurfoto’s raak. Ek lees bietjie op oor die waarde van swart-en-wit foto’s. Waarom dit so kragtig is. Die slim mense skryf dit toe aan die feit dat ons verbeelding dadelik op ’n onbewuste vlak kleur bysit. Ons…

SALIGHEID OP TOAST Vir Prue Leith kom niks by die bevrediging van die nederige roosterbroodjie nie en daarom wy sy haar nuwe kookboek, Bliss on Toast (Bloomsbury Publishing, R454), aan dié lekkerte. Met 75 resepte wys sy hoe jy regdeur die jaar roosterbrood kan eet – as happies en as ’n ligte middagmaal tot gesellige Sondagaandetes. ’n Boek vir elke kombuis. MODERN MALEIS In Modern Cape Malay Cooking (Penguin Random House, R350) deel sjef Cariema Isaacs die trooskosresepte wat deur haar Kaaps-Maleise erfenis geïnspireer is, maar met ’n moderne kinkel. In die meer as 60 resepte ontmoet Oos ook Wes, en dit sluit selfs pastas, bao-bolletjies en Kung Pao-hoender in, maar op háár manier: goed gegeur, souserig, aromaties. GELUK VAN KOS Karen Dudley se lewe het in 2020 handomkeer verander…

HERMAN SE WENKE 1 Die reël vir ’n fondue is ses gaste per pot. Neem dus in ag hoeveel gaste jy nooi en hoeveel potte jy benodig. 2 ’n Fondue beteken nie altyd daar is ’n tradisionele fonduepot oor ’n vlam nie, jy kan enige pot of bak gebruik vir jou fondue-doopsous. 3 Bedek jou tafel met iets wat maar kan vlek of koskolle op kry. Papier werk nogal goed. 4 Jy hoef nie ’n fondue te sien as ’n pot met olie waarin gaste hul kos gaarmaak nie, enige doopsous tel as fondue – die woord “fondue” beteken gedoop of gebad in sous. 5 Beplan jou ete sodat nie al die gange van ’n doopsous afhanklik is nie. Begin…

ONS MEE LMAN Toe hy in 2013 ’n meul koop, het Aubrey Terblanche nog niks geweet van die meelbedryf nie. Maar danksy die storie van Gideon in die Bybel en ’n groot sprong in geloof het dié korporatiewe vlieënier die nismark van steengemaalde meel betree. Vandag is hy ’n suksesvolle meuleienaar. Ons gesels met hom by Gideon Milling se hooffabriek in Bellville oor sy passie vir meel 1 Hoekom moet ons steengemaalde meel kies? Baie tuisbakkers verkies dit bo gewone kommersiële meel omdat hulle glo dit lewer ’n beter bakproduk. Steengemaalde meel word stadig by ’n laer temperatuur – 38-40 °C – gemaal, wat help dat die koringkiem sy voedingswaarde behou. Dit is ook ’n growwer, meer verteerbare meel. Verbruikers het al aan my gerapporteer dat hulle, ondanks hul…

Die fyner kant van bak 01 Gebruik altyd regte botter vir enige fyngebakkors. Die meeste korse bestaan uit niks meer as meel, botter, eier en soms versoeter nie, en die botter is waar die geur skuil. 02 Werk vinnig en akkuraat wanneer jy die tertkors maak. Hanteer die deeg so min as moontlik, want hoe meer jy dit hanteer, hoe meer gluten vorm, wat gebak taai maak. Jy soek ’n fyner tekstuur vir fyngebak en dus minder gluten. 03 Koekmeel is beter as broodmeel, want dit bevat minder proteïen, wat die deeg sagter maak. 04 Rus is ’n goeie ding, ook vir tertdeeg. Jy moet altyd eers die deeg vir minstens 15 minute verkoel voor jy dit uitrol. En weer verkoel voordat jy dit bak. Wanneer jy dit verkoel, vorm…

Melksnysels Warm voor die TV met ’n bak vol melksnysels belowe ek jou die koue seisoen se koms is nie so erg nie. genoeg vir 6 • 240 g (430 ml) koekmeel• 3 eiers, geklits• varsgemaalde seesout• 2 liter melk• 1 vanieljepeul, oopgesny, of 5 ml vanieljegeursel• 1 heel kaneelstok• 60 ml botter• kaneelsuiker vir voorsit• 12 vars vye vir voorsit• 10 gemmerkoekies vir voorsit Meng meel, eiers en ’n draai of twee sout in ’n mengbak tot ’n stywe deeg vorm. Keer uit op werkvlak en knie 5-8 minute of tot ’n gladde deeg vorm. Draai deeg toe in kleefplastiek en laat rus 10 minute op ’n warm plek – dis baie belangrik om die deeg te laat rus, anders gaan jy sukkel om dit uit te rol. Sprinkel…

“Dis Eddie se gradepligtigheid,” vertel my vriendin Cecile my een aand oor die foon. Nadat sy ’n dekade of wat gelede haar korporatiewe leer vir ’n klimraam verruil het, woon sy nou in die hart van ’n plaasgemeenskap, iewers suid van “Nêrens” en net anderkant “Verdwaal”. Hier chain vape sy tussendeur kinders grootmaak en worry oor haar oes, ’n tekort aan reën, die prys van diesel en die fyn kuns van hoe om in die middel van die nag ’n boomslang in jou slaapkamer met ’n wasgoedmandjie te vang. “Sjoe,” sê ek. “’n Graduation. Die tyd vlieg. Gister was hy nog sewe. Letterlik.” “Hy gradueer van graad een na graad twee,” sê sy, ’n ekspert daarin om my sarkasme mis te trap – ’n vaardigheid wat mense met groot honde…

FLUIT-FLUIT Funksioneel en mooi. SMEG se koordlose fluitende stoofplaatketel is retrosjiek en gebruik nie krag nie. Buiten roomwit, is dit ook beskikbaar in pastelpienk, liggroen, ligblou, rooi, wit, swart en ongekleurde vlekvrye staal. Sowat R2 500 by uitsoekkombuiswinkels. BRAAI ELKE DAG Kook oor ’n oop vuur is een van die wêreld se grootste tendense. Hierdie Cowboy-braaiput van Barebones is so ontwerp dat jy op verskillende hoogtes op ’n rooster kan braai, ’n pot oor kole kan plaas of selfs net ’n gesellige vuurtjie kan stook. 73,66 cm van handvatsel tot handvatsel, R5 999 by Yuppiechef. PLAASLIK IS BETER Die nuwe Homegrownprodukte van Shoprite is nie net lekker nie, maar spreek ook van trotse SA entrepreneurs. Al die produkte in die reeks word onder mentorskap van Shoprite deur klein vervaardigers gemaak.…

DIE PASTA-DEBAT Toe ’n Nobelprys-bekroonde Italiaanse fisikus ’n mening waag oor hoe om pasta perfek gaar te kook – en alles weerspreek wat die land se kokke al eeue lank doen – het dit ’n allemintige herrie veroorsaak. Prof. Giorgio Parisi, ’n kwantumteoretikus, het voorgestel jy skakel die hitte halfpad deur die kookproses af, bedek die pot met ’n deksel en laat die oorblywende hitte in die water die ding doen. Só verminder jy die kookkoste – of spaar jou “pennes”. Nee, dit maak die pasta rubberig en sal nooit in ’n restaurant soos syne bedien word nie, was Michelin-sjef Antonello Colonna se reaksie. Die kontroversie het na die media oorgespoel, met verskeie swaargewigte uit die kos- en wetenskapwêreld wat ’n eiertjie (noedel?) lê. Die kostedoeltreffendste manier om pasta gaar…

PROE DIE WÊRELD PAASBOLLETJIEDINGE 1 Daar word geglo indien jy ’n Paasbolletjie met iemand op Goeie Vrydag deel, julle die res van die jaar goeie vriende sal wees. 2 In 1592 het koningin Elizabeth I ’n dekreet uitgevaardig dat bakkers slegs tydens Paasfees, Kersfees en vir begrafnisse Paasbolletjies (op Engels hot cross buns genoem) mag verkoop omdat dit so spesiaal is. Die res van die jaar was dit verbode. Indien hulle gevang is, moes hulle al die bolletjies in hul winkel onder die armes uitdeel. 3 Die Paasbolletjies met rosyne, droëvrugte en die wit kruis bo-op word tradisioneel op Goeie Vrydag geëet, maar omdat dit so lekker is, word dit deesdae heeljaar kommersieel verkoop. 4 In die Middeleeue het bakkers die eerste Paasbolletjies wat hulle gebak het, in die kombuis…

’N PAN VOL LEKKER DEUR ERRIEDA DU TOIT Die dag wat jy jou eerste elektriese braaipan ingeprop het, onthou jy vir altyd. Dit bring herinneringe terug van pasgetroudes wat saam huis opsit, studente in eenvertrekwoonstelle, strandhuise en voorstedelike kombuise. Kokke herroep jare daarna nog die handelsname, die kleure en selfs die duikies in die deksels van die oranje General Electric-, die geel Sunbeam- of bruin Pineware-panne. Jy kon letterlik enigiets daarin gaarmaak, van plaatkoekies, grootkoek en skons, tot ontbyt vir agt mense en die Sondagskaapboud met al sy trimmings . ’n Nuwe generasie van kosentoesiaste snuffel nou op vlooimarkte of Facebook Marketplace vir vintage elektriese braaipanne, sodat hulle die ou familiegunstelinge en kasserolgeregte soos Coca-Cola-taaihoender op die regte retro-manier kan doen. Dit was die goeie ou dae van tegnologie,…

WEEKSDAGETES BLOMKOOL-EN-KEKERERTJIE-KERRIE Dis nie altyd nodig om vleis op die tafel te hê nie, lekker groente is net so vullend. genoeg vir 4-6 1. 1 ui, fyngekap 2. 30 ml geroosterde masala 3. 400 ml-blik klappermelk 4. 410 g-blik tamatiepuree 5. 410 g-blik gekapte tamaties 6. 2 x 350 g-sakke blomkoolstukke 7. 410 g-blik kekerertjies, gedreineer + olyfolie vir braai, sout en varsgemaalde swartpeper Verhit ’n groot pot oor hoë hitte tot warm en voeg ’n groot skeut olyfolie by. Voeg uie en masala by en roerbraai 1-2 minute of tot geurig. Voeg klappermelk, tamatiepuree en gekapte tamaties by. Meng deur en laat kook vir 5-8 minute of tot sous met een derde verminder het. Voeg blomkool en kekerertjies by en meng deur. Maak pot toe en laat kook vir…

1 Die woord “onthoukos” word so maklik gebruik, maar wat is die DNS daarvan vir jou? Dit is vir my kos wat goeie herinneringe terugbring. Soos wanneer jy daardie peper ruik wat oor die waterblommetjiebredie gemaal word, die suurlemoensap wat oor dit uitgedruk word, dan sit jy weer om die tafel saam met jou ouma en oupa. Of daardie kere wat jou lippe aanmekaar plak van die beesstert en jy weer om die groot sleeper-tafel in die braaikamer sit. 2 Jy praat gereeld van jou ouma Marie Kellerman. Wat het jy by haar oor kos geleer wat jy elke dag gebruik? Beslis geduld, daardie bietjie langer tyd bestee aan iets. Dis ’n luukse wat jy nie meer deesdae in die kombuis het nie, en soms is dit net…

…

IKOON-BESTANDDEEL Soos Goue Lokkies is ek vol fiemies oor my pap. Lekkerder as my oorlede ma se slappap, met ekstra botter en suiker as ek olik was? Komaan! Georgina, ons huishulp van weleer, se poetoepap het dit selfs oortref. Dié heel onder in die pot wat so effens aangebrand was, het ek, ongeskik, sommerso uit die pot geëet. Saam met geil, geel botter en taai, soet stroop. Ook hiermee het ek grootgeword: Iwisa-mieliemeel – met die groot, groen No. 1 op die pak – bestaan reeds sedert 1956. Iwisa, terloops, beteken knopkierie in Zoeloe. Nou wel ’n vreemde benaming vir mieliemeel, maar Madiba se reënboognasie is mos maar ’n kruidjie-roer-my-nie-spulletjie. Die einste knopkierie pryk dan ook saam met ’n spies op ons landswapen. Ons samelewing was maar nog altyd ’n…

KUBERKUIER Hoekom Amerika? Ons het eers oorweeg om Nieu-Seeland toe te emigreer, maar dit het nie uitgewerk nie. Min het ons geweet die Here het ander planne vir ons. In Suid-Afrika was ek en my man, Philip, bestuurders by ’n kinderhuis op Lephalale (Ellisras), waar ons vrywilligers van reg oor die wêreld ontmoet het. ’n Vrou in een van die spanne van Amerika af het gewerk vir ’n immigrasiemaatskappy en ons het haar ons storie vertel. Ons het Amerika nooit as opsie oorweeg nie, maar van daar af het deure vir ons oopgegaan. Dit was ’n baie lang proses, maar ons is nou reeds drie jaar hier en dit was beslis die wag werd gewees. Philip doen instandhouding by die Grace Church en ek werk by ’n kruidenierswinkel. Wat maak…

Kleintyd het skrophoenders ’n kort rukkie op Angela Coetzee-hulle se werf rondgeskarrel. Nie lank nie en hulle het peuselkos vir die hond geword. ’n Tweede sarsie het gevolg en weer was hulle hondekos. “Dit was my eerste kennismaking met hoenders,” vertel Angela, voormalige sjef en nou konsultant en navorser in volhoubaarheid en voedselveiligheid. Haar belangstelling in kosverwante en leefstylsiektes het haar genoop om dié sprong te maak. Sy kan dus met gesag praat oor hoe kosterme gebruik en verstaan word. Hoe dit die verbruiker kan mislei en produsente met swak dierewelsynspraktyke laat wegkom. Op lang termyn kan dit ’n impak op ons gesondheid hê. “Ons ly as gevolg van te min inligting op kosverpakkings – en dis waar my belangstelling begin het.” Terwyl ons grootword met verhale van ou MacDonald…

ONTBYT 60 Regte mieliepap (B)92 Niertjies in roomsous (B)142 Franse roosterbrood met ’n speken-kaasvulsel (B) VOORGEREG EN LIGTE ETE 38 Kaasfondue (B)38 Fetapot en papierbrood (B)62 Papkrokette (B)63 Pap-pizza margarita BYKOS 38 Krummelsampioen-ensoetmosterd-fondue (B)39 Pampoenkoekie-fondue (B)62 Daai paptert93 Bruinsous-aartappels (B) VEGETARIES 40 Dhal-fondue met naanbrood (B)110 Blomkool-en-kekerertjiekerrie (B) PASTA EN RYS 112 Ravioli met tamatiesous (B)114 Groen pasta (B)115 Geurige rys en eier (B)116 Macaroni-en-kaas op joustoofplaat (B) HOENDER 92 Die nuwe broccolihoender (B)93 Hoender à la king (B)93 Perskehoender (B)113 Hoenderstukke in roomsous (B)118 Hoenderschnitzel in die lugbraaier119 Plathoender met kruie132 Bierblikhoender (B)132 Marokkaanse hoenderpot (B)132 Roomkaashoender (B)133 Bobotiegegeurde hoendervlerkies (B)133 Stowehoender met sauerkraut en aartappels (B)133 Tikka masala oor die kole (B) LAM 143 Krummellamsboud in die oond VARKVLEIS 111 Varkworsiegebak op koring BEESVLEIS 117 Frikkadelle in koolblare…