Innholdsfortegnelse for May/June 2024 i Die Tuinier Tydskrif

Alles wat ons in ‘n immerveranderende wêreld beleef, soos om ‘n nuwe struik of boom te plant, ‘n nuwe lid van die gesin te kry (hetsy mens of troeteldier of dalk albei), het ‘n impak op ons daaglikse roetine. Veranderinge sorg soms vir moeilike tye. Jy kan maar sê dat as ons een hiervan wegneem (selfs ‘n plant), die roetine sal verander en dat die aanpassing daarna tyd sal neem. Isaac Newton, ’n wiskundige, sterrekundige, teoloog en vrydenker, word steeds as een van die geskiedenis se grootste en invloedrykste wetenskaplikes beskou. So, wat het hy te doen met die plant van ‘n boom, die verwelkoming van ‘n nuwe wolkind in my huis, of die verlies van iets wat jy liefgehad het? Kom ek verduidelik. Newton se derde bewegingswet is dat…

Ek hoop dat jy of een van jou kollegas my sal kan help met hierdie probleem. Ek het in my Pretoriase tuin drie bougainvilleas wat eens floreer het. Hulle is op aparte plekke in die tuin geplant en is dus nie naby mekaar nie. Ek het ‘n paar foto’s aangeheg wat ek hoop jou sal help om die probleem vas te stel. Elke plant het nou al vir sowat 18 maande tekens van iets wat lyk soos sitrus psylla (net baie fyner) op die nuut uitgeloopte blare op nuwe stingels. As ek nie die aangetaste puntblare afsny nie, verwelk dit en die stele vrek net en dit gee nie die plant kans om nuwe blomme te produseer nie. Ek het probeer om insekdoder te spuit, en het die aangetaste stingels…

LANDSKAPPEERDER/EIENAAR SE WENKE Cotyledon orbiculata (varkoor) is ‘n bekende tuinplant en ‘n vinnige groeier wat ‘n lae, netjiese struik vorm. Dit voeg altyd kleur in ‘n wintertuin.…

Buiten die estetiese aantrekkingskrag, dien skoenlappertuinmaak ook as ʼn opvoedkundige platform vir kinders en is ekologies belangrik. Skoenlappers in jou tuin dui op die skakel met die plaaslike ekostelsel, en die vestiging van ʼn skoenlappertuin kan insekvretende voëls lok, wat ʼn natuurlike deurgang skep om woude met stedelike ruimtes te oorbrug en sodoende biodiversiteit te bevorder. Strydig met die veronderstelling, verlang hierdie tipe tuine min sorg, stel hulle die elegansie van eenvoud konkreet voor en met die selfvolhoubare ritme van die natuur in ooreenstemming is. My idee is om tuine as meer as net ornamentele plekke te beskou wat die belangrikheid van inheemse plante vir ʼn harmoniese en uiteenlopende ekostelsel beklemtoon. Die belang van sommige plante vir skoenlappers Die ingewikkelde verhouding tussen skoenlappers en plante word dikwels oor die hoof…

Daar is geen sterker familie in die wêreld van superkos as die koolfamilie (Brassicaceae) nie. Dit is moeilik om te glo dat elke enkele brassica wat ons vandag verbou, van Brusselse spruite tot rape en mosterd, eens ’n enkele, redelik vervelige, wilde plant was. Ja, al die plante op hierdie bladsy en meer het ’n enkele gemeenskaplike voorouer. Hoe het dit gebeur? Dit was’n kombinasie van natuurlike mutasie en huishoudelike hibridisering, waar plante met sekere eienskappe geteel is om daardie eienskappe te beklemtoon. Die gevolg is dat ons nou brassicas het wat in sekere dele van die plant spesialiseer: Die okselknoppe in Brusselse spruite, die blomme in broccoli en blomkool, die blare in krulkool en kopkool, en die stingels in koolraap. Dit is nogal fenomenaal. Kom ons kyk van naderby…

Redakteur en TVgasheer Tanya Visser sal jou help om die meeste uit herfstuinmaak te haal. Kom ons sluit hierdie maand by haar aan in die tuin. BLITSWENK In reënerige gebiede is dit’n goeie idee om ’n kraag van skerp gruis of grint rondom jou spesiale vetplante wat in potte groei, te plaas om stamvrot te voorkom. Vetplantsorg Verdeel dik polle woestynrosies (echeverias) deur die rosette af te sny met ’n stuk stingel aan. Verwyder die ou vrot blare van hul basisse en plant dit weer in die tuin of in potte. Hou hulle aan die droë kant vir ’n paar dae totdat hulle ’n bietjie tuis voel. Die gesnyde rosette kan ook op ’n laag koerantpapier gehou word totdat hul stamwonde ’n rofie kry voordat hulle weer geplant word. Baie…

Daar is ongeveer 214 spesies in die genus Ornithogalum, waarvan 40 uit ons plaaslike blommekoninkryk kom. Die bekendste, Ornithogalum thyrsoides, het skouspelagtige wit stervormige blomme in trosse op lang stingels en staan algemeen bekend as die prettige tjienkerientjee – vanweë die geluid wat die stingels maak wanneer hulle saam in die wind wuif. Hierdie plant uit die Kaap word al eeue lank as medisyne en as gif gebruik. Die meeste spesies is giftig vir diere. Groei en sorg Plant nou vir blom in September en Oktober. Kies ’n posisie in volson. Die grond moet ryk wees en goed dreineer. Voeg kompos by die plantarea tot’n diepte van 30 cm. Plant met die puntige kant na bo – dit lyk soos ’n ui, so dit is maklik om te sien –…

Namate diewinter nader kom endae koeler en korter raak, het tuiniers minder tuinmaakureen moet hul aandag verskuif. DieMaankalender weerspieel dit omdat die maanfases deur die sonseisoene bepaal word. Oaar isminder "blaar''-plantdae en meer snoei-, oes-of opruimdae. Oestery met dievolmaan lewer produkte wat hou; isgeskik om kruie te droog. Tuiniersin somerreenstreke moet "benat"-dae gebruikom meerjarigesen grasperke te onderhouen te verseker dat vroee lentebolle blom. BESTE DAE VIR MEI…

Vrede tussen lande is klaar moeilik, maar vrede tussen bure inheems aan verskillende lande met verskillende gewoontes kan amper onmoontlik word. Die geskiedenis het ons geleer dat sommige siele van verre wêrelddele toeka geen probleem gehad het om Suider-Afrika binne te val, te annekseer en selfs teen ons oorlog te voer nie – wat hulle wou hê, het hulle soms met geweld geneem. Gelukkig het dinge verander, hoewel nie hul fassinasie vir sonnige en wilde Suid-Afrika nie. Terwyl ons jongmense na ander lande emigreer, lyk dit of daar ’n toestroming van Europese burgers hierheen is om groot ou huise in gevestigde woonbuurte op te koop. Dan, verander hulle dit in gastehuise wat blykbaar hul ouer generasies as toeriste lok. Dit is waarskynlik vir hulle maklik om hierdie ‘luukse eilande’ te…

Citrus x meyeri (suurlemoen) Wat sou ‘n binnehoftuin wees sonder ‘n suurlemoenboom? Die ‘Meyer’-suurlemoen is die perfekte variëteit om in klein tuine te gebruik of in groot potte te plant. Dit is ‘n kompakte, immergroen boom van ongeveer 3 x 3 m wat meer koue en ryp kan hanteer as ander variëteite, wanneer goed gevestig. Die sappige vrugte (wat ‘n kruising tussen ‘n suurlemoen en ‘n lemoen is), is gerond met ‘n gladde skil en verskyn basies die hele jaar lank, met ‘n hoogtepunt in die herfs en winter. Wanneer dit nie vrugte dra nie, is daar lieflike sitrusgeurige bloeisels om die sintuie te streel. Sitrusbome verg ‘n bietjie meer onderhoud as die ander bome wat genoem word, maar is hul gewig in goud werd. Plant hulle in grond wat…

Wat is sitrus? Die Oxford woordeboek se weergawe lui soos volg: “’n Boom van ‘n genus wat sitroen, suurlemoen, lemmetjie, lemoen en pomelo insluit. Inheems aan Asië word sitrusbome in warm lande gekweek vir hul vrugte.” Uit hierdie lys word ‘n sitroen dikwels net vir die skil gebruik, het baie min sap en word nie baie in Suid-Afrika verbou nie, maar die ander is almal welbekend en by elkeen hiervan is daar ‘n gunstelingvariëteit. Soorte waarna dikwels as sagte sitrus verwys word, word nie in die woordeboekweergawe genoem nie, maar dit is beslis sitrus en sluit die wat maklik afskil in, soos mandaryne, clementines, satsumas, mineolas, en natuurlik ons eie nartjies. Koemkwatte kan as suur sitrus by die lys gevoeg word en word gewoonlik vir die maak van marmelade en…

Sitroenverbena (Aloysia citrodora) is ’n uitstekende kruid as ’n plaasvervanger vir ’n groot suurlemoenboom. Uit al die suurlemoengeurige kruie is hierdie een die suurlemoenagtigste, so dit is goed vir ’n plek naby die kombuis om gereeld te gebruik. Dit is ’n sagte meerjarige plant wat in die winter kan terugsterf, maar weer in die lente sal uitspruit mits die wortels nie gevries het nie. In koue gebiede plant liefs in houers en bedek met rypdoek oor die winter. Vars blare kan in skemerkelkies, in slaaie en vir enige vleis-of visgereg gebruik word wat ’n suurlemoengeur vereis. Maak ’n verfrissende kruietee met die blare en die blare kan ook gedroog word en in flesse gebêre word vir ’n volgehoue voorraad. Kweeknotas • Plant in volson tot ligte skaduwee.• Verryk die grond…

Hoe sou die winter wees sonder feetjieprimulas? Met hul oorvloed van delikate blomme voeg Primula malacoides ’n element van wonder by die wintertuin. Hulle is net pragtig wanneer hulle in plate in skaduryke of halfskaduryke beddings onder bome of tussen lentebolle geplant word. Plantwenke Moenie saailinge koop wat in blom is nie, aangesien hul energie reeds spandeer is. Kies dié met gesonde, diepgroen blare, en knyp enige blomme of goed ontwikkelde knoppe af sodat die plant eers kan vestig voor blom. Plant in ryk, klam grond, goed voorberei met baie kompos en superfosfaat of beenmeel. Voed met ’n vloeibare kunsmis sowat twee weke na plant en dan maandeliks. Ander primula-variëteite Die tradisionele primula, Primula acaulis, is ook deel van die primula-familie. Anders as die pastelskakerings van P. Malacoides, het dit…

Kies dié twee om saam te plant… Aloe ‘Sunrise’ Hierdie plaaslik geteelde aalwynhibried produseer’n ontploffing van langdurige kleur in die vroeë winter met helder tweekleurige blomme wat die prag van’n tipiese Afrika-sonsopkoms verteenwoordig – vurige, dieporanje tot rooi saam met heldergeel op elke blomaar. Selfs jong plante wat net ’n paar maande oud is, sal alreeds ’n vertoning van blomme gee. Dit is lief vir volson en is redelik koudgehard, maar die blomme kan deur erge ryp beskadig word. Dit groei tot ongeveer 40 x 40 cm en sal hope nektarinsekte lok. Jy hoef nie grond te besit om hierdie plaaslike juweel te geniet nie, want dit groei ook goed in potte. Plant dit net! Carex ‘Ever Color Everest’ Van‘die land van die opkomende son’ (Japan), kom ’n siergras wat…

Wat jy nodig het 20 mm-hout wat as volg gesny is: 2 @198 x 285 mm 2 @285 x 108 mm 2 @148 x 198 mm 4 @100 x 100 mm 35 x 35 mm-skroewe Woodoc MARINE 50 Buitenshuise Verseëlaar (Mat, Kleurloos) Woodoc Colours (Sweet Grass) 50 mm-verfkwas Staalwol, minerale terpentyn en ’n skoon lap Takke vir die arms en bene Gereedskap Booraandrywer met spoedgids-en Phillipsboorpunt, 50 mm-gatsaaghegstuk, skuurpapier, of skuurder met skuurskywe, potlood, maatband en liniaal. Stappe 1. Maak ʼn gat met die gatsaaghegstuk vir die boor in die middel van een van die 198 mm x 285 mm-planke. 2. Skuur al die planke liggies af. 3. Meng die Woodoc Colours (Sweet Grass) met die Woodoc 50. 4. Wend drie lae van die getinte verseëlaar aan en wag minstens…

Die kleur grys word oor die algemeen as ʼn neutrale of achromatiese kleur omskryf wat gewoonlik met onverskilligheid, onsekerheid, beskeidenheid en verveeldheid verbind word, en is oënskynlik nie ʼn gunstelingkleur as dit met ander kleure vergelyk word nie. Dit mag in die wêreld van homo sapiens wel waar wees, maar is beslis nie waar in die florawêreld nie. Die kleur van die meeste grysblarige plante versterk in die koue maande en as jy hulle noukeurig beskou, sal jy koel blou, of warm geel en rooi ondertone opmerk wat ʼn interessante variasie bied. Grys plante gloei in die donker en verlig donker plekke in daglig. Sonder die sterk kontras van grys blare sal ander plante eenvoudig nie so mooi lyk nie. Grysblarige plante is in vele vorms en groottes te kry…

Gee jou skoenlappertuinprojek ʼn hupstoot deur as noodsaaklike eerste stap ʼn plaaslike inheemse plantkwekery te besoek met jou plantlys gereed. Hierdie besoek maak die grondslag van jou tuin se sukses uit met insigte van kundige kwekery-eienaars wat met die plantkeuse help. Terwyl jy probeer om soveel plantspesies moontlik aan te skaf, is dit noodsaaklik om in gedagte te hou dat kwekerye dalk net vir 20% tot 30% van jou verlangde plante voorsiening maak omdat hulle aan inheemse bome en struike voorkeur gee. Om ʼn uiteenlopende tuin te verseker, verken verskeie kwekerye in jou gebied. Dit brei nie net jou plantversameling uit nie, maar vergroot ook jou begrip van plante wat skoenlappers lok. Gee aandag aan blaarmorfologie, vrugtekenmerke en blomstrukture. Gaan buiten na kwekerye, ook in natuuromgewings uit om hierdie plante…

Saai nou Nog tyd om boontjies, blaarslaai, radyse, uie, beet, preie en wortels in koue en gematigde streke te saai. Hou die saadbakkies goed beskut en warm. Suikersoet tuinertjies moet in Saai die saad in enkel-of dubbelrye 15 cm uitmekaar met ’n gaping van 75 cm tussen die dubbelrye om jou in staat te stel om met gemak tussen hulle te oes. Maak vlak vore en saai die saad so 3-4cm diep en so 5cm uitmekaar. Hou die grond klam totdat die saad ontkiem, wat sowat twee tot drie weke sal neem. Doen opeenvolgende saaisels in klein potjies wat later in die tuin uitgeplant kan word om die oes aan die gang te hou. Oes die laaste tamaties Sny die laaste tamaties af, bring die onryp vrugte na binne en…

Sluit by Freddie aan om uit te vind wat nuut en mode is in die wêreld van blomplantjies. Die volgende blomgunstelinge is hierdie maand landwyd beskikbaar by tuinsentrums en net reg om in jou tuin of in ’n pot geplant te word. Hoekom? Behalwe dat dit mooi blommetjies is, het gesiggies die volgende eienskappe: Lang blomseisoen: Plant gesiggies enige tyd van herfs, winter en tot in die lente en hulle sal vir maande aaneen kleur verskaf. As dit nie te warm raak vir hulle nie, sal hulle selfs tot in November blom. Waarde vir geld: Die blomkrag van hierdie taai eenjariges is groot waarde vir geld. Baie om van te kies: Die aantal variëteite op die mark is enorm met meer wat heeltyd bygevoeg word. Jy kan omtrent enige kleuren…

Greg het ’n passie om groen ruimtes te omskep en tuine te skep in asemrowende buitelugkuns terwyl hy aan ’n volhoubare toekoms werk. Met ’n kunstenaar se oog en ’n tuinier se aanraking, sal Greg vir jou’n pasgemaakte tuin ontwerp, onderskryf deur ’n uitgebreide portefeulje en toekenningspryse. www.gregdowsett.co.za KENNERWENK Maklike natmaak… As jy dit nog nie gedoen het nie, belê in ’n ligte tuinslang wat kan oprol in ’n muurkas om naby’n tuinkraan byderhand te hou vir vinnige benatting van houers en jong saailinge wanneer dit nodig is. Sommige produkte sluit’n kissie vir die berging van kraankonneksies en spuitstukke in. Werftake Sterk winterwinde sal die stewigste tuinmeubels soos papier rondslinger. Bind jou tuinstoele saam en sluit ander tuinelemente soos sambrele weg. Maak tuingereedskap skoon en herstel en slyp die lemme…

Sluit by Izolda aan by die handwerktafel om die voëls te voer, binnenshuis om na die huisplante om te sien, en dan uit in die tuin om bietjie te plant en te saai. Plant sierkool vir winterkleur Jy benodig • ’n Boor en Phillips-boorpunt• Lang skroewe• Grondboontjiebotter• Spekstukkies (suet bullets)• Gemengde voëlsaad• Saad uit die tuin• Blomsaadkoppe• Tou• Skêr Terwyl jy besig is, maak verskeie van hierdie voerders om in verskillende dele van die tuin te hang. Hervul dit gereeld. Saai wilde gras Saai wilde grassaad in jou tuin om voëls in die winter aan te moedig. Wilde grassaadmengsels is beskikbaar in saadpakkies by die meeste winkels wat blom-en groentesaad verkoop.…

Wat is ’n eklektiese ontwerp? In ’n neutedop, is eklektiese ontwerp ’n deurdagte vertoning van patrone, teksture en kleure wat verskillende tydperke dek en so individueel is soos die mense wat daar bymekaarkom. Die sleutel is om balans te bereik met ’n reeks lewendige kleure, blomme, afdrukke en teksture. Hoe om dit te bereik Daar is baie om te leer om eklektiese ontwerp harmonieus en gebalanseerd te laat lyk, en soms sal dit deur pure geluk gebeur. Die wisselwerking tussen kleur en patroon sal dit dikwels laat werk. Hier is ’n paar wenke om te begin: Gebruik’n konsekwente kleurpalet as’n basistoon regdeur die spasie, en voeg dan aksentkleure by vir energie en kontras. Die draad van een kleur in verskillende kleure sal dit alles samehangend hou. Om seker te maak…

Tuinmaak volgens die maansiklusse is h eeueouestelsel wat deurkostuiniers beoefen word vir hoofsaaklik die kweek van saad, bolle ofwortels. Spesifieke daelei tot suksesvolle ontkieming en hoer opbrengste, wat deurslaggewend is vir sowelbestaansboere as tuinmaakplesier. Die maansiklusse beinvloed seegetye engrondvogvlakke. Die basiese maanplantreel is om blaar-en vrugdraende eetbares met die groeiende maan, en wortelsen bolle met die kwynende maan te plant. Die gids dui daevirtuinaktiwiteite aan om sukses te maksimeer. BESTE DAE VIR JUNIE…