Innholdsfortegnelse for May 2023 i Die Tuinier Tydskrif

Die dae van doudruppels, koel oggende en blou-blou lug is hier en ek is tog so lief daarvoor! Hierdie oggende het ʼn helderheid wat jy in geen ander maand kry nie en is onvervangbaar. Om dié maand te geniet, is vir my selfs ekstra spesiaal omdat dit ʼn verjaardagmaand is en, liewe land, ʼn GROTE is. Ek weet nie so seker hoe ek oor dié een voel nie, daarom laat ons verdere gesprekke oor die onderwerp net daar. Kom ons raak entoesiasties oor iets sappigs: Cryptanthus – ʼn groep plante waarmee ek lankal brand om te spog en wat ek uiteindelik in ʼn selfdoenprojek kon gebruik hoofsaaklik omdat ʼn mens nou dié plante, wat aan die see herinner, in die meeste tuinsentrums kan kry. Dis algemeen bekend as aardsterre en…

Gazania ‘New Day’ ‘New Day’-gazanias is ʼn kompakter plant met groter blomme as ander variëteite en dra die treffendste effekleurige en gestreepte blomme. Afgesien van die lang lys helder kleure, is die bekoorlike ‘Red’- en ‘Rose Tiger’-streep ook te kry. Hierdie droogtebestande reeks is ideaal in die landskap in ʼn sonkolletjie as ʼn rand of grondbedekker, of in houers of hangmandjies vir ʼn kleurknal naby die huis. Skoenlappers is lief vir die groot, kleurryke blomme. Hoogte 20 cm – 25 cm. Gazania ‘Kiss’ Vir ʼn werklik enorme reeks helder en pragtig blommende grondbedekkers kan jy nie ʼn fout maak met die ‘Kiss’-reeks gazanias waarin ook ‘Big Kiss’ en ‘Kiss Frosty’ voorkom nie. Daar is gestreepte en ongestreepte weergawes met enkel-en driedubbele kleurringe wat van die hart van die blomme na…

Dis moeilik om die groente wat ons Asiatiese blaargroente noem, korrek in te deel. Die rede hiervoor is eerstens omdat al die blaargroente ʼn ander naam in die verskillende streke van Asië het, en tweedens omdat sommige nie net “blaargroente”, soos spinasie, is soos ons dit indeel nie, maar ook die groen lowwe van wortelgroente soos radyse kan wees. Die maklikste manier is dus om hulle almal Asiatiese groente te noem. Hier bespreek ons die algemeenste Asiatiese blaargroente wat ons in Suid-Afrika van saad kan kweek en hoe om dit in die kombuis te gebruik. Chinese kool Chinese kool is matiger en soeter as gewone kool. Dis ook onder meer bekend as wombok of chihilli na gelang van waar jy inkopies doen. Dit raak sag en sappig as dit gaar…

Die verskil tussen sierkool en ander kool is kort stingellitte aan hul stingels wat digte blaarrosette maak wat kleurryke pigmente vorm. In lae temperatuur en ligte tot matige ryp versterk die ryk kleure. Sierkool bewys dat ʼn mens wel helder winterkleur in die koudste tuine kan hê bloot as ʼn lus vir die oog en nie om iemand te voed nie, al is dit wel eetbaar. Geniet dit as: • kleurryke jaarplante – hulle gaan mooi saam met lobularia (heuningblomme) en lobelias. • kleur in potte vir patio’s en binnenshuis, wat in goed verligte kolle vertoon word. Hulle sal ʼn paar weke binne hou as hulle spaarsamig natgemaak word. Hou aan om die onderste blare te verwyder wat dalk kan begin vrot. Sierkool verlang: • volson tot ligte skadu; •…

Nog voor Van Riebeeck ʼn verversingspos aan die Kaap die Goeie Hoop gestig het, het dié aronskelk (arum lily in Engels) die aandag van botaniste getrek en in die 17de eeu sy pad na Europa gevind. Die bladwisselende somerreënvalspesies Z. pentlandii en Z. rehmannii met hulle smal swaardvormige blare het egter ook aandag getrek en uit hulle het Nieu-Seelandse en Nederlandse kwekers fantastiese aronskelke in die ongelooflikste kleure gekweek wat wêreldwyd gewild is en na verwys word as calla lilies. Hierdie wonderlike plante kan in die tuin gekweek word, maar is bekender as huisplante om ʼn tikkie kleur en helderheid binnetoe te bring. Hoe om hulle binne te kweek • Plant dit in ryk, goed dreinerende grond met bygevoegde kompos en dreineermateriale soos fyn bas en vermikuliet. • Gee hulle…

Skandeer die QR-kode om te sien hoe dit werk. Gebruik ʼn grondbenattingsmiddel Hidrofobiese sandgrond wat maak dat water afloop en swak insak, en potgrond met ʼn basbasis wat te lank uitgedroog het en moeilik is om te rehidreer, is twee probleme wat maklik met die gebruik van Waterwise 3D opgelos kan word. Dié bioafbreekbare produk kan in ʼn gieter met water gemeng word om maklik toe te dien, dit breek die wasagtige residu op hidrofobiese grondsoorte af en laat water toe om dieper in die grond in te sak om die plantwortels te bereik waar dit die nodigste is. Aangesien dit ook die doeltreffendheid van misstowwe verbeter, word sterker, dieper en digter wortels bevorder sodat veel minder natgemaak hoef te word. Dit is ʼn nuttige produk om te gebruik vir…

Dié veelsydige sonkragligstaander gaan maak dat jy meer sal maak! Dis maklik om aanmekaar te sit, sierlik en lig genoeg om van die patio na die tuin toe rond te dra. Word dit op die balkon gesit, kan dit gebruik word om tuimelende plante te vertoon of ʼn spesiale hoekie op te helder. Dis ʼn moet-hê vir ʼn tuinpartytjie om gaste by jou spesiale geleentheid te verwelkom, of net vir jou om tydens beurtkrag te geniet. Jy het nodig: Hout soos volg gesny 1 x 76 mm x 95 mm x 1000 mm (herwonne hout vir die paal) 1 x 250 mm x 250 mm (laaghout vir die onderkant) 1 x 150 mm x 150 mm (laaghout vir die bokant) 2 x 1 l Woodoc Water-Borne MARINE Clear (Matt/Gloss) 2…

Wateropgaar raak SuperSlim Hoewel talle van ons graag tot 20 000 liter reënwater sal wil vergaar, is dit dikwels onprakties omdat daar groot genoeg opgaarplek vir soveel water moet wees. JoJo Tanks het die Slimline-reeks tenks bedink en nou die SuperSlim 1000 ℓ-tenk wat die skraalste van die reeks is. Dit pas in smal paadjies in en is ontwerp vir maklike installering. Dis met ʼn tienjaarwaarborg en in ʼn verskeidenheid kleure te kry. www.jojo.co.za Rugpakblaser Die nuwe Worx 80V Nitro Backpack Leaf Blower is die eerste in sy soort in die bedryf met ʼn enorme 80 V-kragpak wat prestasie en krag bied. Hierdie blaser is ideaal vir groter agterplase en klein tot middelgroot kommersiële toepassings. Dit word gekenmerk deur veranderlike spoedbeheer plus ʼn turbomodus vir beter beheer in nou plekkies…

Snoeiskêre Die staatmaker van tuinonderhoud, ʼn ordentlike snoeiskêr, is ʼn noodsaaklike deel van elke tuinier se toerusting. ʼn Snoeiknipper is soos ʼn skêr in die tuin: Dis maklik om rond te dra en verrig ʼn menigte take, waaronder die snoei van rose en die pluk van kruie vir die kombuis en blomme vir die vaas. Die snymeganisme is sag op die hand en maak ʼn skoon snit om plante wat weer moet groei, nie te beskadig nie. Takknippers ʼn Takknipper is die tweede nuttigste gereedskapstuk van ʼn tuinier se toerusting. Die lang handvatsels laat hefvoordeel met die minste krag toe. Met minder inspanning kan jy elke tak afknip wat goed tussen die lemme inpas. Die gewildste soort is die snoeitakknipper met ʼn lem met een snykant wat tydens sny by…

Wintergroente wil volson hê, en dit kan te veel gevra wees in klein of hoëdigtheidseiendomme. As jy egter so ʼn lappie het of ʼn plan met houers kan maak, hoekom nie ʼn pragtige en produktiewe plek skep deur eetbare winterblomme of dié wat as metgeselplante kan dien, by te sit nie? Die blomme wat onmiddellik by ʼn mens opkom, is gesiggies, viooltjies, gousblomme en kappertjies, maar daar is vele meer. Koringblomme, angeliere en papawers verskaf byvoorbeeld nektar vir bye, kamille bevorder groei, laventel en petunias is plaagweerders, en ander blomme met eetbare kroonblare sluit in roosmalva, Bellis perennis (Engelse madeliefie) en leeubekkies. Wees ook op die uitkyk na daglengteneutrale sonneblomme wat in reusesaadpakke te kry is. Dit duur dalk ʼn bietjie langer vir hulle om te ontkiem, maar hulle lok…

Struike wat hul loof na gelang van die seisoene kan verander en nie vir winterkoue en ryp of somerhitte en wind gevoelig is nie, is waarna ons op soek is wanneer ons beplan om ʼn permanente fokuspunt soos ʼn heining te plant. Moderne Abelia-hibriede slaag die toets met vlieënde vaandels! Abelia ‘Francis Mason’ (goue-abelia) het blare wat soms heeltemal goudkleurig raak. Dan, in ware verkleurmannetjiestyl, kan hulle by tye geel-groen gespikkel wees. In koue weer versterk die kleur tot brons. Dit reageer goed op snoei in formele heinings, maar as jy dit in die lente ʼn bietjie laat uitgroei, word jy in die somer beloon met ʼn massa dofpienk tot wit trompetvormige blomme. Met ʼn volwasse grootte van 2 m x 1,5 m kan jy dié een gebruik as jy…

ʼn Naeltjieagtige geur sal in die omgewing van laatwinter-en lenteblommende Matthiola incana (vilette) dryf. Hulle dra diggepakte blomare in skakerings van donkerpers, roos, room, pienk en wit, en is uiters gewilde tuinsnyblomme. Die eetbare kroonblare van die blomme het ʼn blomsmaak daarom kan jy hulle as garnering in soet geregte gebruik. Ken hul groeikunsies • Vóór die saailinge geplant word, berei die grond voor met oorvloedige kompos, ʼn gebalanseerde misstof vir vrugte en blomme, en ʼn ligte bestuiwing van kalk as jou grond geneig is om suur te wees. • Spasieer saailinge 35 cm uitmekaar. • Moenie hulle hanteer deur aan hul stingels te vat nie, vat liewer aan die fluwelige grysgroen blare wanneer hulle geplant word. • Hou hulle goed benat, maar maak slegs nat wanneer die grondbolaag droog…

Ons wil hê julle moet ʼn bietjie pret hê met herwonne glasflesse en ʼn paar sukkulente rosette met kort stingels op ʼn vensterbank wat soggens sagte sonlig kry. Dis soveel lekkerder om skottelgoed te was terwyl jy kan dophou hoe ʼn vasbeslote plant besig is om in die water onder wortel te skiet. Jy het nodig • Steggies van echeverias, sedums, sempervivums, crassulas of graptopetalums – sny ʼn tipiese roset met ʼn stukkie stingel aan af. Laat die steggies eers ʼn paar dae op koerantpapier uitdroog. • Skoon glasflessies • Kleefplastiek • ʼn Mes • ʼn Skêr Stappe • Gooi ʼn bietjie water in die flessies. • Bedek die bek van die flessie met kleefplastiek en maak dit vas met tou of ʼn rekkie. • Sny die oortollige plastiek met…

Hierdie klein plantjies (Cryptanthusspesies) is die sterre van die Bromeliaceae-familie. Hulle staan as aardsterre bekend en die naam beskryf hul vorm presies. Met ʼn versameling golwende gestreepte blaarkleure wat van heldergroen, pienk en vuurrooi wissel, is hulle die uitheemse skadukampioene wat van Brasilië afkomstig is. Cryptanthus maak ʼn afgeplatte roset wat as dit buite in ideale toestande geplant word, redelik wyd kan raak en om en by 60 cm bereik. Dit kan verskeie jare duur voor die plante blomme dra, wat dan bra onbeduidend is, maar na blom begin die moederroset doodgaan. Dis nie eintlik ʼn probleem nie as jy die klein plantjies kweek wat die moederplante tussen hul blare voortbring. Hulle groei gelukkig in ʼn terrarium of in die holtes van dryfhout wat van hulle spogplante maak wat ʼn…

BESTE DAE VIR MEI…

Jou ma met haar pedantiese siel, het nadat sy die goeie nuus gehoor het dat jy op pad is, my ingelig dat sy graag wil hê dat jy‘n speelmat moet kry met verskillende teksture om te voel. Ek het in my mou gelag want‘tekstuur’ sal die laaste ding wees waaroor ek bekommerd sou wees as ek in haar skoene was. Ek dink jy sal waarskynlik en vir ‘n taamlike tydjie daarby, dalk meer wil fokus op ander t-woorde soos tietie en tietiebottel. Jou mamma met jou, die ontkiemende saailing daar in haar kweekhuis, het my met afwagting aangekyk, so asof ek in staat is om tjop-tjop so‘n magiese mat vol tekstuur op te tower. Sy het geskimp dat ek my ou naaimasjien moet uitpluk en moet begin soek na geskikte…

Haworthiopsis Die sukkulente genus Haworthiopsis, wat tevore Haworthia geheet het, is inheems in streke in die Oos-Kaap van Suid-Afrika. Hoewel vetplante vanweë hul behoefte aan hoër ligvlakke gewoonlik nie as wafferse huisplante beskou word nie, is Haworthiopsis baie gelukkig in jou huis voor ʼn sonnige venster wat noord kyk. Hulle verdra ook swakker lig effens beter as ander geometriese vetplantspesies wat gou agteruitgaan, wat hulle ideaal maak vir beginners. Haworthiopsis attenuata is een van die spesies wat algemeen gekweek word. Soek ook na die effens skaarser Haworthiopsis fasciata vir iets ʼn bietjie anders. Maak spaarsamig nat net as die grond heeltemal droog is. Wees versigtig om nie te oorbenat nie omdat dit tot wortelvrot kan lei. Gebruik ʼn goed dreinerende potmengsel wat vir vetplante en kaktusse bedoel is wanneer oorgepot…

Pilea peperomioides, wat ook die Chinese geldplant genoem word, het kenmerkende ronde muntagtige blare met ʼn pragtige groen skakering. Hierdie blare kom in ʼn sferiese vorm uit die sentrale stam, wat ʼn unieke voorkoms aan die plant verleen. Vanweë die ronde blare het die plant ook die koddige volksname pannekoekplant en UFO plant gekry. Hoewel hierdie plante dalk delikaat lyk, is dit redelik maklik om hulle te kweek en verdra hulle ʼn mate van verwaarlosing goed. Pilea peperomioides kan by verskeie toestande aanpas, veral wat ligtoestande betref. Dit maak dit ideaal vir slaapkamers en huiskantore waar die lig dalk nie so helder is nie. Hulle is ook kompak genoeg om op jou lessenaar of sytafel te pas vir ʼn tikkie helder lewende dekor. Dit is ook maklik om Pilea peperomioides…

ʼn Fanatiese vetplantvoortplanter se grootste strewe is om sterk wortelvorming aan te moedig wat tot gesonde bogroei lei. Dit vereis ʼn grondsubstraat wat nie sal verdig of water toelaat om so vinnig teen die kante van ʼn plastiekpot af te loop dat dit nie die wortels van die klein plantjie daarin behoorlik hidrateer nie – wat dikwels die geval is as ʼn grondmengsel met bas as basis gebruik word. Die oplossing vir dié probleem is twee produkte wat uit Japan ingevoer word en Ibaraki Akadama en Hyuga Pumice genoem word. Albei is by tuis-en hardewarewinkels en tuinsentrums verkrygbaar. Ibaraki Akadama is ʼn kleiagtige korrelmineraal wat as gevolg van die uitbarstings van die berg Foedji in Japan gevorm het en ook red ball earth genoem word. Dit is lig, uiters poreus…

Die vis wat vermoedelik so dapper soos die samurai is, bring glo geluk, voorspoed, lewenskrag en langlewendheid aan elkeen wat ʼn paar het. Hier is ʼn klompie interessante feite oor koivis wat jy dalk nie geweet het nie: Koivis is varswatervis wat in damme, riviere en dieper waterfokuspunte lewe. Hulle is omnivore en eet byna alles wat in die water gevind word, byvoorbeeld klein damslakkies, inseklarwes, naaldekokers en alge. Hulle het ook regte voedsame koikos nodig om hulle gesond en gelukkig te hou. Die woord “koi” is die verkorte naam vir hierdie visspesie, terwyl die regte naam Nishikigoi is. Die woord Nishikigoi beteken“swemmende juweel”, waarmee ek volkome saamstem. Hulle is pragtig en lyk wel soos juwele wanneer hulle in die water swem en skitter. Om aan jou koi te raak,…

Jy het nodig • Cryptanthus-variëteite van jou keuse • ʼn Stuk dryfhout met groot holtes • Fyn orgideegroeimedium • Mos of sierbas as versiering • Eetstokkies of ʼn dun bamboesstok • ʼn Klein skoon verfkwassie 1. Skep die orgideegroeimedium in die holtes in. 2. Gebruik ʼn eetstokkie om ʼn klein holtetjie in die grond te maak, plant elke aardster en druk die grond rondom hulle vas. 3. Versier dit met mos of basstukkies wat ook sal help om die vog in die grond te behou. 4. Stof ongewenste grond af en newelbesproei goed. 5. Sit dit op ʼn skaduplek.…