Innholdsfortegnelse for August 2022 i Die Tuinier Tydskrif

Ons kry nie baie in ons lewe die geleentheid om mense te vereer nie, veral nie as hulle nog lewe nie! Jy weet dis so! Vandag skryf ek egter om ʼn vriend te vereer wat ek deur ons tuinmaakwereld leer ken het toe ek nog ʼn klein saailing was. Ons albei het in die tuinmaakbedryf grootgeword, by wyse van spreke, en het ʼn lang reis saam afgele: komitees, toere, reise en geweldig baie lang telefoonoproepe. Dit is Wayne Stewart, eienaar van Eckards Garden Pavilion in Bedfordview, Gauteng. Ons albei het meer as 10 jaar op die raad van die Suid-Afrikaanse Kwekeryvereniging gedien; ek is deur hom as president van die vereniging gelei en het as visepresident saam met hom gewerk. By die hooggeagte galadinee van vanjaar se jaarlikse SAKV-konvensie (wat…

Hoekom is grasse belangrik? Daar is ʼn rede waarom 40% van die aarde se landmassa met grasvelde bedek is. Hierdie uitgestrekte gebiede van gewoonlik matige tot lae reenval is vol gras wat ʼn vrugbare plant-, insek- en wildlewewereld ondersteun, en die grond letterlik op sy plek hou. ʼn Wereld sonder grasvelde sou ʼn heel ander plek gewees het: ʼn stowwerige woestyn. Trouens, grasvelde word as een van die belangrikste biome op aarde beskou. Van die voordele is: • Grasse verskaf kos aan die mens Mense in die meeste lande, veral in laeinkomstelande, is afhanklik van grane as hul hoofvoedselbron. Hoewel diete verander, bestaan die daaglikse voedselinname in die wereld uit 45% graan, waaronder koring, rys, wilderys, mielies, hawer, gars, mannakoring, sorghum en rog, uit die moontlike 10 000 spesies met…

Petunias is om drie redes bekend: Hulle is al ʼn ewigheid in die tuinboubedryf (hulle is al minstens sedert die middel-1700’s bekend), hulle blom oorvloedig en daar is ʼn petunia om by elke seisoen te pas. Petunia grandiflora het, soos die naam aandui, groot blomme, dit versprei groeikragtig en is gevolglik geskikter vir tuinbeddings. Petunia multiflora se blomme is omtrent die helfte so groot soos die van P. grandiflora, maar dit dra dubbeld soveel. Hul groeiwyse is ook geronder, wat hulle uitstekend maak om laagtes op te vul of as rand vir ʼn tuinbedding. Petunia milliflora se blommetjies is baie klein, maar dit is uiters blomryk van aard. ‘Milliflora’ beteken “duisend blomme”, as jy dus na oorvloed op soek is, is dit die een vir jou. Vegetatiewe petunias is in…

Roket is waarskynlik die maklikste kruid om van saad te kweek, en sy peperagtige blare bied net die regte soort sterk geur vir lenteen somerslaaie. Hierdie pikante kruid is afkomstig uit die Mediterreense streke. Dis geen wonder nie dat dit as ʼn vars bolaag vir pizzas en oop broodjies gebruik of voor opdien deur pasta gemeng word. Soos basiliekruid maak dit nogal ʼn lekker pesto om pasta, soppe en gebakte of gebraaide groente te geur. Ouer blare met ʼn sterker smaak kan by roerbraai-, eier- en stowegeregte asook soppe gevoeg word. Kirchhoffs het twee soorte roket in saadpakkies te koop: wilderoket (Diplotaxis tenuifolia) en tuinroket (Eruca sativa). Wilderoket het smal, diep gelobde aromatiese blare met ʼn sterker geur as gewone roket. Sjefs verkies dit as mikrogroente of vir babablaartjies. As…

Die loswerk van grasperke wat gewoonlik in Augustus in gematigde klimaatstreke of in September in koue streke gedoen word, is ʼn bietjie ou skool. Dit is omdat moderne polvormende immergroen grasmengsels en grasperksoorte soos Berea of Durbangras wat tradisioneel in subtropiese tuine geplant word, nooit te laag gesny moet word en ook nie ingrypende loswerk nodig het nie. Wanneer jy dus jou lentebehandeling begin, sny net jou grasperk soos gewoonlik voor jy die volgende stappe navolg. Grasperke met lopers soos kikoejoe en sommige van die taaier cynodongrasse kan egter redelik laag gesny en daarna gehark word om die mat ou wortels los te maak en te verwyder. Steek gate in Deur gate met ʼn tuinvurk in jou hele grasperk te steek, belug die verdigte grond en stimuleer wortelgroei omdat dit…

Die onooglike ontsiering van die blare aan suurlemoenbome en inheemse sierbome soos kiepersolen koraalbome is algemeen. Die plaag wat hierdie lelike knoppe aan die blare veroorsaak, word sitrussilla genoem. Volwasse silla, met ʼn beperkte vliegvermoe, le hul eiers op die rande van jong, aktief groeiende blare. Die uitbroeiende nimfe wat uiteindelik volwasse sillas word, veroorsaak hierdie galle en misvormde blare terwyl hulle voed. Daar is gewoonlik herhaalde geslagte binne ʼn jaar. Die boom en sy vrugte word nie beskadig nie, tensy die besmetting ernstig is, in welke geval die besmette dele verwyder moet word. Roofinsekte soos liewenheersbesies, wespe, goudogies asook voels en spinnekoppe kan help om die sillabevolking te beheer, en die beheer van miere naby kan ook daarmee help. Die besmette boom kan gespuit word met organiese insekdoders wat…

“Out of the Shadows” In die welige groen tropiese tuin bekoor die bronsnierbone wat langs die swembad le ons onmiddellik, en veral die een wat saans in ʼn vuurput verander. Slim gebruik van kleur en funksionele kunsvoorwerpe. Chelsea se Plante van die Jaar 2022 Uit die 20 nuwe plante wat telers en kwekers sorgsaam ontwikkel het, het hierdie drie vanjaar die boonste plekke op die lys behaal: “Circle of Life” Bekyk van naderby die “klipmuur” wat hierdie waterfokuspunt omsluit en jy sal merk dat dit eintlik van stukke doelaangepaste hout in verskillende vorms en kleure gemaak is om ʼn kunswerk te skep. Dis ʼn ingenieursprestasie en ʼn wonderlike tuinkunswerk. “The Boodles Travel Garden” Wonderlike plantkombinasies steun altyd op ʼn paar basiese tuinontwerpbeginsels – kleur, tekstuur en vorm. Onder die boom…

Sommige plante het ʼn eteriese grasie as hulle naby ʼn eenvoudige bak water, na aan ʼn kraan of in ʼn gruisgebied met minimalistiese aanplanting soos ʼn zenagtige tuin geplant word. Dwergvaringblaarbamboes (Arundinaria disticha) het dit en bied ʼn gevoel van rustigheid en kalmte. Dit is dalk nie die eerste plant wat jy in ʼn kwekery raaksien en optel nie, maar as jy dit huis toe bring en plant, sal jy jare lank die plesier van sy tropiese voorkoms he. Die dun, rietagtige stingels en welige groen varingagtige blare, wat ʼn sagte ronding van 1 m by 1 m skep, is tipies van ʼn dwergbamboes. Hierdie Japanse plant groei in volson of halfskadu en is bestand teen koue maar nie teen ryp nie. Dit is (nes ander bamboese) geneig om die…

Die geheim van suksesvolle snoei hang af van wat, wanneer en hoe om plante te snoei. Jy gaan nie noodwendig ʼn plant doodmaak as jy dit op ʼn ander tyd van die jaar snoei nie, maar deur dit die verkeerde tyd te doen, kan tot die verlies van seisoenale blomme lei. Nog ʼn punt om te onthou, is dat lentesnoei wat te vroeg in koue tuine verrig word, laat ryp kan kry wat gestimuleerde vars nuwe groei kan beskadig – in hierdie geval is dit beter om tot einde September of selfs vroeg in Oktober te wag. Vir die res van ons is dit werktyd met die skerp lemme en sae. Strawwe snoei van sagtehoutstruike wat in die laatsomer en herfs geblom het: • Hoe: Sny al die stingels tot…

PLANTLYS 1. Aristida junciformis (ngongoni-steekgras) 2. Aloe marlothii (bergaalwyn) 3. Searsia lancea (karee) 4. Gemengde aanplanting van: Strelitzia nicolai (Natalse wildepiesang), Strelitzia reginae (kraanvoelblom), Carissa macrocarpa (grootnoemnoem), Chlorophytum ‘Starlight’ (hen-met-kuikens ‘Starlight’), Aristida junciformis, Stachys byzantina (lamsoor) en Erigeron karvinskianus (vlooikruid) 5. Vachellia xanthophloea (koorsboom) 6. Gemengde aanplanting van: Woodwardia fimbriata, Microlepia speluncae en Cyathea australis (Australiese boomvaring). 7. Polygala fruticosa (ertjieblom) in ʼn pot 8. Plectranthus chimanimaniensis in pot 9. Afrocarpus latifolius (regte geelhout) 10. Gemengde aanplanting van: Isolepis cernua, Zantedeschia aethiopica ‘Green Goddess’ (aronskelk), Elegia capensis (besemriet), Woodwardia fimbriata, Microlepia speluncae, Cyathea australis en Juncus effusus. 11. Gemengde aanplanting van: Crocosmia aurea (vallende sterre), Helichrysum petiolare (kooigoed) en Carissa macrocarpa. 12. Falkia repens (oortjies) 13. Dymondia margaretae (silwertapyt) Lifestyle College begin hul volgende Landskapontwerpkursus op 1 Augustus vir ʼn…

Vandat ek twee huissoekende hondjies gekry het wat nou tot enorme, honger en energieke honde gegroei het, was dit ʼn uitdaging om ʼn gesonde dieet te ontwikkel wat nie die begroting opvreet nie. Ek is ook een van daardie eienaars met ʼn sagte hart wat dink dit is erg vervelig om jou honde net hondepille te voer. Wat is die lewe nou sonder sous? My veearts se raad was om die bes gebalanseerde hondebeskuitjies te kies wat ek kan bekostig en dit aan te vul met ʼn sous van natuurlike produkte (groente, maer hoender en lewer) in plaas van geblikte hondekos wat preserveermiddels bevat en duurder is. Groente is ryk aan vitamiene, minerale, antioksidante, ensieme en fitovoedingstowwe. Die meeste skorsies is byvoorbeeld ryk aan vitamiene, veral vitamiene A en C,…

As jy op soek is na iets anders om te kweek, oorweeg rabarber. Dis ʼn kortstondige meerjarige (ongeveer vyf jaar) wat soos groente lyk, maar sy suur smakende stingels word as vrug op hul eie of saam met appels gekook en in poedings, terte en frummelpoedings geeet. As dit met suurlemoen gemeng word, maak dit ʼn verfrissende rabarberlimonade. Die plant self is groot, treffend en pragtig met groot groen blare en helderrooi of groen stingels. Dis ʼn fokusplant vir die groentetuin (of looftuin) hoewel dit ruimte wil he. Afgesien daarvan is sy basiese vereiste diep, vrugbare grond wat veral nie in die somer uitdroog nie. Omdat plante ʼn rustyd in die winter nodig het, vaar hulle die beste in koeler gebiede. Augustus is die maand om rabarberkrone of jong plante…

‘Pompadour’ is ʼn Antico Moderno-roos met blomme wat so oordadig en spoggerig is as wat die pompadoerhaarstyl van die romantiese tydperk was waarvan die dames van die Koninklike Franse hof van 1680 en later gehou het. Dis geen wonder nie dat hierdie roos van Delbard, die Franse teler, weelderig welriekend is. Hierdie bekoorlike struikroos word skouerhoog en het krommende takke wat onder die trosse volkroonblarige blomme buig. Roostake vir Augustus • Gee meer water, en as jy nie na snoei in Julie bemes het nie, gee die rose ʼn hupstoot met Vigorosa. JOU ROOSTUIN• Voorkom blaaspootjies en plantluise, wat blare misvorm en blomme bederf deur roosbosse onderom met Koinor te deurweek. Dit word in die plant opgeneem en het ʼn lang nawerking van tot ses maande.• Noudat die rose uitspruit,…

As jy ʼn groot pergola het of ʼn stewige heining wil bedek en van die idee van ʼn romantiese outydse rankroos hou, plant Rosa banksiae ‘Alba Plena’. Anders as klimrose het die banksiaroos lang doringlose takke wat met klein blaartjies bedek is en immergroen bly in gematigde klimaatstreke. Dis ʼn uiters groeikragtige halfklimroos wat vir groot tuine geskik is en volson verkies. Die roos is koue- en rypgehard, verdra hitte, droogtetye, vogtigheid en kustoestande, en is goed bestand teen die gewone roosplae en -siektes. Blomtyd in die lente is skouspelagtig wanneer ʼn massa roomwit viooltjiegeurige dubbelblomme verskyn. Hulle bly ʼn paar weke en verloor hul blare soos konfetti om die plant, wat nog ʼn bekoorlike aspek is. Banksiarose blom nie herhaaldelik nie en moet slegs gesnoei word om die plante…

Kies Glas Holt het ʼn omvattende reeks glasware om plante elegant in en om jou huis te vertoon. Die deurskynende Mathew-glaspot (in 15 cm of 18 cm te kry) laat jou toe om te sien wat onder die grond van jou gunstelingplant aangaan. En as jy na gekleurde elegante glaspotte op soek is, is die Troji-reeks te kry in of groen of wit, met ʼn grootte van 14 cm. Hulle is soveel delikater as keramiek en is dus geskik vir delikate plante soos varings of orgidee. Jy sal ongetwyfeld voordeel wil trek uit jou tuin in die blom en snyblomme wil pluk, waarvoor jy ʼn pragtige vaas moet he! Die moderne ontwerp van die Clover-glasvaas leen hom tot omtrent enige blomvertoning en die wye basis gee daaraan die stabiliteit wat…