Innholdsfortegnelse for July 2022 i Die Tuinier Tydskrif

Applous vir die krag van gemeenskappe! Dit doen my hart goed om te sien mense werk saam en vorm hul eie “groepe”. Ek is seker jy het ook al verskeie gebeurtenisse, markte of sommer net byeenkomste opgemerk van mense met dieselfde belangstelling, soos in varings, die uitsnuffel van sampioene, of selfs paddawaarneming. Dis genoeg om ons hoop te gee dat die ergste Covid verby is en ons kan nou met mekaar omgaan en weer “normaal” wees. Wel, wat normaal ook al deesdae is! Dit is beslis nie ʼn vlagpaal van R22 miljoen nie! Laat ons egter nie by probleme en negatiwiteit stilstaan nie! Hierdie is per slot van rekening ʼn tuinmaaktydskrif en ons beroem ons daarop om positiwiteit, groen inspirasie en ʼn liefde vir plante en medemense uit te straal.…

Dis so lekker om blomme in die tuin te sien dat dit soms moeilik is om hulle vir die huis te pluk, en dis die voordeel wat ʼn bedoelde pluktuin inhou. Kry ʼn sonnige plek op jou erf en maak dit vol plante wat spesifiek vir pluk gekweek word. Die lente is die perfekte tyd om ʼn plek voor te berei om die proses vir die skep van jou pluktuin te begin. Hoe om te begin: Berei die terrein voor Verryk die grond vir die blomrykste gesonde blomme om te verseker dat die plante die voedingstowwe kry wat hul nodig het om goed te groei en te bloei. Jou snyblomme wil grond hê wat ryk is aan organiese materiaal om waterhouding en dreinering te verbeter, daarom moet jy aanvanklik ʼn…

Primulas is die siel van ʼn winter-en lentetuin, of dit nou in ʼn massa onder bome of in potte in formele vertonings geplant is. Hierdie fyn maar oorvloedige blomme is een van die gewildste koelseisoenbeddingplante vanweë hul weelde van blomme en die gemak waarmee hulle blom. Daar is meer as 500 spesies in die Primula-genus met die gewildste drie die feetjieprimula (Primula malacoides), wat veeragtige blare en pastel kantblomme het, die Engelse sleutelblom (P. acaulis) en die Duitse sleutelblom (P. obconica), wat ʼn growwe blaarroset en helderkleurige blomme met heldergeel harte het. Sowel die juweelkleurige sleutelblom as die pastelkleurige feetjieprimula lewer ʼn skouspelagtige vertoning wat tuiniers elke seisoen laat terugkom vir nog. Hulle blom vanaf midwinter deur die lente, vanwaar hul naam wat uit die Latyn primus kom en “eerste”…

Die meeste lemoenvariëteite is in Junie en Julie oesgereed, en het dan na gelang van die variëteit helderoranje verkleur. Een lemoenboom dra gemiddeld amper 400 lemoene, en hoewel jy hulle ʼn paar maande aan die boom kan laat bly tot jy gereed is om hulle te gebruik, is dit steeds ʼn klomp lemoene. Kom ons verken maniere om hulle in die kombuis te benut. Oes Pluk ʼn lemoen af en proe daaraan voor jy ʼn klomp oes. As dit ʼn bietjie suur is, laat die res aan die boom ryp word – hulle sal nie verder ryp word nadat hulle gepluk is nie. Sodra jy ʼn pluksel lemoene het, sit hulle vir ongeveer 20 minute in ʼn bak met ʼn oplossing van koeksoda en water. Hierdie mengsel help om enige…

Onder ons land se blomstruike wat diep bevredigende warm kleur aan ʼn wintertuin kan verskaf, is Aulax cancellata (veerkanariebos). Dit doen dit met skouspelagtige bronskleurige naaldagtige loof wat gevolg word deur die vrolikste geel veeragtige blomme in die lente, en is ʼn uiters onderskatte struik wat uitstekend vir ʼn snyblomtuin is of om as lae heining te gebruik. Hierdie immergroen plant met ʼn volwasse grootte van 1,5 m by 2 m is bestand teen koue en ligte ryp en perfek vir winderige kustuine. Dit verkies suur, klipperige sandgrond wat uiters goed dreineer, en verlang min water as dit eers goed gevestig is hoewel jong plante die eerste twee jaar na plant gereeld natgemaak moet word. Plante wat in potte groei, moet in warm weer daagliks water kry. Onderhoud is min…

Sommige varings kan verrassend gehard en maklik kweekbaar wees as jy vir hulle die regte toestande gee, wat gelukkig daardie skadukolle is wat maar altyd ʼn uitdaging is om te vul. Sukses behels die kies van die taaier spesies, maar ook goeie voorbereiding voor plant. Die regte kol kan soggens ʼn bietjie sagte sonlig hê, maar moet hoofsaaklik in die skadu wees (hoewel nie pikswart nie) en gedurende die dag ʼn bietjie beskerm word. Spit die grond 30 cm diep om en werk hope organiese materiaal soos blaarmolm, kompos, palmveen en fyn basspaanders in terwyl ʼn rojale bestuiwing beenmeel ook kan bykom. Die ideaal is om ʼn ryk maar ligte, goed dreinerende medium te skep omdat dié varings van klam (maar nie altyd deurdrenkte nie) grond hou. Afgesien van gereelde…

PLANTLYS 1. Origanum vulgare ‘Humile’ (rankoriganum) 2. Gemengde aanplanting van: Mentha piperita ‘Chocolate Mint’, Mentha spicata (kruisement), Ocimum basilicum ‘Dark Lady’ (basiliekruid‘Dark Lady’), Origanum vulgare, Tropaeolum majus ‘Globe of Fire’ (kappertjies), Eruca sativa (roket), Solanum lycopersicum ‘Mars Red’ (kersietamatie), Rheum rhabarbarum (rabarber), Beta vulgaris ‘Fordhook Giant’ (snybeet) en Salvia rosmarinus (roosmaryn) 3. Citrus jambhiri ‘Cape Rough’ (Kaapse growweskilsuurlemoen) 4. Gemengde aanplanting van: Aloysia citrodora (sitroenverbena), kappertjies, Thymus vulgaris (tiemie), Passiflora edulis (grenadella), Physalis peruviana (appelliefie), Curcuma longa (borrie), Cynara scolymus (groen artisjok), Capsicum annuum (rissie), Capsicum ‘Habanero’ (habanero-rissie), Foeniculum vulgare (vinkel) en Solanum melongena (eiervrug) 5. Bulbine frutescens (rankkopieva) 6. Gemengde aanplanting van: Cymbopogon citratus (sitroengras), Lavandula x intermedia ‘Margaret Roberts’ (Margaret Roberts-laventel), tiemie, Petroselinum crispum (krulblaarpietersielie) en Tropaeolum majus ‘Globe of Fire’ (kappertjie)…

Elegansie in fokus Die ‘Elegance’-reeks van Pelargonium grandiflorum (koningspelargonium) word hoogs aanbeveel vir potte en die tuin. Die groot, skouspelagtige blomme met patrone in fyn besonderhede word aan stewige stingels bo die loof gedra, en die verskeidenheid lieflike kleure sal enige oog streel en die hart versag. Die bosagtige en kompakte immergroen plante het donkergroen gerimpelde blare met getande rande. Hulle begin vroeg in Augustus blom en hou van die somer tot die herfs aan met herhaalde blomdragte. Die volwasse grootte is ongeveer 40 cm hoog met ʼn verspreiding van 100 cm. Pelargonium grandiflorum ‘Elegance’ is vir die meeste klimaatstreke geskik en is teen koue bestand, maar ongelukkig nie teen ryp nie. Behandel dit soos ʼn kleurjaarplant in klimaatstreke met swaar ryp of laat dit op ʼn beskutte plek oorwinter.…

Al lyk hierdie twee blywende meerjariges tenger, is hulle uiters bestand teen koue en ryp, en as hulle saam met ander skaduliewende plante soos geharde varings geplant word, wat ook van verrykte klam grond hou, kan jy ʼn wintertoneel met sterk tekstuur, wonderlike loof en mooi blomme hê. Bergenia cordifolia (hartblaarbergenia) Dié polvormende immergroen grondbedekker uit Siberië het bekoorlike groot, effens geplooide donkergroen blare wat in die herfs en winter diepbrons verkleur. Rooi blomstingels met are roospienk klokvormige blomme verskyn van laatwinter tot die lente. Hoewel dit van halfskadu (oggendson) hou, groei dit ook in volson en word uiteindelik ongeveer 25 cm by 15 cm groot. Dis die perfekte keuse om as rand te gebruik en dit groei nogal vinnig met gereelde natmaak en voeding. Helleborus Hierdie meerjariges met hul…

Bulbine frutescens As ʼn droogte-en kouebestande polvormende grondbedekker met stingels geel of oranje blomme is hierdie bulbine die gewildste variëteit en perfek vir daardie tuingebiede wat dikwels verwaarloos is. Van sy volksname is katstert en rankkopieva, en dit dra lang silindriese vlesige blare met spits punte. Die plant is taai, hoewel dit goed vaar met ʼn komposdeklaag, redelik gereelde natmaak en die uitbreek van dooie blomstingels. Dit groei in volson tot halfskadu. Snye, brandplekke, uitslag, gebarste lippe, ekseem, insekbyte, hoes, verkoue en artritis word met die blaarsap behandel. Ekstrakte van die sap word ook in sekere sjampoes en bevogtigers gebruik. Bulbine latifolia Die blare van hierdie bulbine lyk baie soos dié van aalwyne en maak rosette, maar is doringloos, sag en vlesig. Hierdie plant was tevore bekend as Bulbine natalensis.…

Hier is vyf keuses, sommige om self te maak en ander reg vir gebruik: Kyk op Garden Tube Stutlatwerk Hierdie latwerk is ʼn gebruiksgerede keuse wat in verskillende vorms en groottes te kry is. Die besondere een is smaller onder as bo, wat sinvol is omdat plante geneig is om aanvanklik regop te rank voor hulle digter begin uitsprei. Kleiner stutlatwerke is uitstekend vir houers wat beplant is met ʼn klimplant soos ʼn jasmyn of ʼn struik soos ʼn bougainvillea wat gestut moet word. Gebruik dit deur dit bloot in die grond/potmedium in te druk en plant dan jou klimplant naby die onderkant. A-stutraam Hier is ʼn baie eenvoudige selfdoenkeuse waarvoor geen gereedskap nodig is nie en wat net ʼn paar minute vir elke A-raam vereis. Hierdie A-stutrame is uitstekend…

Herwonne hout het soveel voordele – dit is goedkoop, dit laat jou toe om met bonkiger groottes as gewoonlik te werk, en is ook goed vir die planeet! Ons het hierdie bonkige hout met Woodoc 30 en Woodoc Stain Concentrates (Teak en Ebony) ingespan vir ʼn tweekleurige effek wat die eenvoudige, maar effektiewe ontwerp van hierdie bank en die pragtige grein van die herwonne dennehout na vore bring. Jy het nodig: Herwonne dennehout volgens die volgende afmetings: 2 x 1000 mm x 85 mm x 85 mm (bankbokantkante) 1 x 830 mm x 85 mm x 85 mm (bankbokantmiddel) 2 x 450 mm x 85 mm x 85 mm (pootmiddel) 4 x 365 mm x 85 mm x 85 mm (pootkante) Houtgom Woodoc 30 Woodoc Stain Concentrate (Teak) Woodoc Stain…

Voed knoppe, blomme en vrugte Vir die bes moontlike blomme en vrugte het jy ʼn produk nodig wat ryk aan kalium is. Nourish for Buds, Flowers and Fruit van Talborne Organics is net die ding om die vruggehalte en geur van eetbare plante, asook sierblomme soos orgideë, aalwyne en rose en ook plante in houertuine en hangmandjies te verbeter. Hierdie volkome natuurlike produk word van aartappel-en suikerbeetekstrak gemaak, wat daaraan geheel en al ʼn plantbasis gee, en plante help om weerstand te verhoog teen stres, plae en siektes. Verdun dit met water en dien tweeweekliks toe. www.talborne.co.za Die nuwe 90°-aandrywer Hierdie nuwe kompakte boorhegstuk stel ʼn mens in staat om skroewe in te draai op plekke waar jy gewoonlik nie met jou boor kan inkom nie. Die magneetpunt sluit in…

Tuin 1 Karen en John Galt se tuin is by Quillhallsteeg 16-18 uit Abreyweg, Kloof. Avontuursoekers sal hierdie ongetemde natuurlike wonderland geniet. Besoekers het die geleentheid om met tuin-en plankpaadjies vol inheemse bome en struikgewas langs te stap. Die tuin kyk uit oor inheemse grasveld en op ʼn helder dag het jy ʼn wonderlike uitsig op die Indiese Oseaan! Met hoogtepunte soos die klein rotspoel en waterval oorkant die vallei is hierdie tuin ʼn besondere belewenis. Tuin 2 Chris en Pamela Dalzell se tuin is by Alameinlaan 47 in Kloof. Die tuin bied ʼn avontuurlike ervaring buite soos geen ander nie: Besoekers kan die basspaanderkronkelpaadjies verken en ʼn inheemse tuinverrassing om elke hoek verwag. Die tuin, ʼn hawe vir voëllewe sowel as natuurliefhebbers, is met sy steil hange die tuiste…

Kweeknotas: • Die meeste variëteite is gehard teen koue en ligte ryp.• Hulle is goed bestand teen winderige toestande in kustuine.• Volson is geskik, hoewel sommige variëteite ligte skadu in die namiddag verkies.• Die grond moet met kompos verryk word en goed dreineer.• Gereelde natmaak is voordelig om hulle welig en gesond te hou. Dit sal niks oorkom as die grond vir kort tydjies tussen natmaaksessies uitdroog nie.• Verwyder bloot af en toe ou blare buiteom die polle om hulle netjies te hou. Phormiums wat algemeen as vlasse bekend staan, is ou tuinvriende wat altyd sterk tekstuur tussen ander plante verskaf met hul buigende of regopgroeiende swaardagtige blare. Die spesies is inheems in Nieu-Seeland waar die boorlinge hulle byvoorbeeld benut om vesel vir matte en toue te maak. Hoewel die…

Elke tuinier moet ʼn plantmaat hê wat daagliks aangeraak en gestreel kan word, en Pelargonium tomentosum met sy pepermentgeurige blare is perfek hiervoor. Dis ʼn inheemse struikagtige meerjarige met ʼn spreidende en ontspanne groeiwyse en groot, gelobde, dofgroen hartvormige blare wat bedek is met piepklein haartjies wat dou en reëndruppels vasvang en in glinsterende rynstene verander. Die blare voel sag, soos kosbare fluweel, en gee ʼn vars pepermentgeur af as dit gekneus word. Fyn skerms piepklein wit blommetjies met pers merke verskyn in die lente en somer. Hierdie spesiale plant geniet klam gebiede in halfskadu (oggendson is geskik) in goed dreinerende grond en gereelde natmaak. Aangesien dit ʼn kombuiskruid is wat lekker met byvoorbeeld vis saamgaan, is dit dalk goed om ʼn paar plante in potte tussen ander kombuispotkruie te…

Van die eiland Madagaskar kom ʼn vetplant in die Apocynaceae-familie wat ʼn vreemde voorkoms het en ʼn manjifieke, soms veelstammige, grootte in ʼn warm habitat kan word. Dit is die onvergelyklike Pachypodium lamerei wat ook die Madagaskarpalm genoem word, al is dit nie eens veraf verwant aan palms nie. So interessant is die kenmerke en voorkoms van hierdie plant wat amper prehistories lyk dat dit die aandag van versamelaars en vetplantliefhebbers vanoor die wêreld getrek en ʼn uiters gewilde huisplant geword het wat nie moeilik te kry is nie. Dit is so ʼn goeie veelsydige presteerder dat die RHS daaraan ʼn “Award of Garden Merit” toegeken het. Jy het keuses as jy jou eie wil hê: As jy in ʼn warm klimaat sonder ryp woon, kan dit oral geplant word…

Groeiwenke Lilium-bolle is van Mei tot Augustus verkrygbaar om van middel Mei tot einde Augustus te plant. Hulle blom dan van September tot Januarie en selfs tot in die herfs. Om jou blomtyd te verleng, plant die bolle opeenvolgens oor verskeie weke, maar maak seker jy bêre hulle in die yskas terwyl hulle wag. Hier is ʼn paar groeiwenke: Lig: Plant hulle in volson of op ʼn plek met minstens ses tot agt uur sonskyn per dag. Grond: Voeg volop kompos by die grond, spit dit minstens 20 cm diep om en maak seker dit dreineer goed. Plant: Plant volgens die aanwysings op die pakkie. As praktiese reël kan hulle 10 cm diep en 20 cm uitmekaar geplant word. ʼn Komposdeklaag help voed hulle terwyl hulle groei. Natmaak: Liliums hou van…

✓ Groot struike of bome kan in die winter veilig op ʼn nuwe plek oorgeplant word. Gebruik die ankermetode om hulle te stut om met hervestiging te help. Met hierdie metode word kort staalpaaltjies (drie of vier) in die grond om ʼn boom ingekap. Sterk drade in dik kussingmateriaal word dan om die hoofstam vasgebind en teen ʼn hoek van 45° aan elke stut vasgemaak. ✓ Blommende kool en sierkool word nie as eetbare plante beskou nie, maar eerder as treffende jaarplante wat kleur aan die wintertuin verleen. Hierdie speelse hibriede van die koolfamilie ontwikkel blare met baie kleurryke roomwit, helderpienk, pers en boergonjerooi pigmentasie. Plant hulle oral in die tuin en tussen jou wintergroente. ✓ As jy rypskade het, moenie ophou om soos gewoonlik nat te maak omdat die…

Maantuiniers asook algemene tuinmaakpraktyk isdit eens oor die wintersnoei van struike en borne wanneer groei stadig is. Verder stel die maanwet voor hoe om dit tot die verlangde uitkoms te verfyn. Volgens die beginsel verlangsaam groeitydens die afnemende maanfase, snoei dus ongetemde en wydspreidende varieteite op h onvrugbare/baie onvrugbare dag na volmaan en voor nuwemaan om groei te vertraag. Die dae is ook ideaal om uitheemse plante te verwyder en resultate word maklik bereik as dit aan einde van die siklus (23ste tot 25ste, en 28ste) aangepak word.…

Die gevoel dat ek emosioneel ingedoen is het begin net na‘n telefoongesprek met my suster. Tydens een van haar slapelose periodes het sy afgekom op ‘n koerantartikel wat ek geskryf het oor die kanniedood skoonma-se-tong. Ek het glo gesê dat dit bykans onmoontlik is om hierdie Afrika-ikoon wat‘n gewilde huisplant is, te laat vrek. Daar was trane in haar stem toe sy gebel het om my in te lig dat ek mense mislei omdat sy haar baie duur Sansevieria trifasciata doodgemaak het. Blykbaar het die plastiekweergawe wat sy daarna by‘n huiswinkel aangeskaf het, haar nog baie meer gekos. Sy reken die plant, en ek, het haar verneuk! Wel, relatief tot haar klaaglied, het ek kort daarna uitgevind dat die nomenklaturiste (in die vorm van botaniste wat niks met rus laat…