Innholdsfortegnelse for January 2022 i Die Tuinier Tydskrif

Jy moes al dikwels die gesegde gehoor het dat die enigste konstante verandering is. Hoe gepas is hierdie gesegde nie nou nie! Ons lewens het verander, ons het verander, die mense om ons het verander, en ons verhoudings het verander. Ons intiemste omgewing, ons huise, het die afgelope twee jaar in die kollig gekom: Slaapkamers is in tuiskantore omskep, of die eetkamertafel moes blitsig na ontbyt opgeruim word sodat Ma dit soos ʼn kantoor, of ten minste ʼn netjiese ruimte, kon laat lyk. Nog nooit tevore het ons ons soveel bekommer oor ons agtergrondruimtes nie – ja, wat sien die ander op daardie Zoom-oproep wanneer hulle op hul skerm na jou kykʼn Sou jy ooit kon glo dat daar nou kursusse is oor hoe om jou op Zoom-vergaderings die beste…

Enigiemand wat al ooit plante by ʼn kwekery gaan koop het, weet dat tuinmaak nie goedkoop is nie. Ook is daar geen waarborg dat die 2m hoe magnolia in volle blom wat jy eenvoudig moes he, en waarvoor jy ʼn ekstra verband uitgeneem het, werklik in jou tuin sal oorleef nie. Gesoute tuiniers weet dat jy slim te werk moet gaan met wat jy het ten einde ʼn skouspelagtige tuin met min hulpbronne te maak. Dit is egter nie net harde werk nie: Moeder Natuur voorsien ook. Die vreugde om soetrissies te kweek van die saad wat jy uit ʼn supermarkgekoopte vrug geoes het en versigtig gedroog, gesaai, natgemaak en gevoed het, maak van tuinmaak meer as net ʼn stokperdjie, bloot ʼn leefwyse. Hier is 10 maniere vir groot trefkrag…

ʼn Paar van die moontlike gevare van klimaatsverandering is hittegolwe, lang droogtetye, sterk winde en kwaai storms. Dit kan ʼn toename in oorstroming, erosie, besoedeling, voedsel en waterskaarste asook afnemende bestuiwergetalle meebring. Hoewel plante self nie kan voorkom wat met die natuur gebeur nie, kan hulle ʼn groot rol speel om die gevolge te verminder. Kom ons kyk na ʼn paar veeldoelige plante wat by al die ander maatreels sal aanpas wat ons kan gebruik om ons sukkelende omgewing te help. Bome vir skadu en beskutting Ons het ver gekom om indringerbome uit te roei en met inheemse spesies te vervang. Moet egter nie vashaak by wat algemeen geplant word, wat op die tydstip “in die mode” is, of wat ʼn kwekerywerker jou vertel om te plant omdat dit in…

Ons het dit al tallose kere tevore gese: Gesonde plante het gesonde grond nodig. As jy met ryk leemgrond geseen is, dan is dit wonderlik. Indien nie, moet jy dit dalk regstel om jou tuin ten beste te benut. Die goeie nuus is dat selfs al het jy sand-of kleigrond kan dit verbeter word totdat dit ʼn gesonde plantbevolking kan onderhou. Die goue reel van grondverbetering is om organiese materiaal daarby te voeg, en daar is verskeie maniere om dit te doen. Hier is sewe dinge wat jy kan doen wat ʼn groot verskil aan die gehalte en gesondheid van die grond sal maak. 1 Kompos As jy onseker is, sit kompos by – ons behoort dit eintlik op ʼn Die Tuinier-bufferplakker te sit. Kompos is swart goud vir die tuin,…

Plant tesame Wat gaan op die agtergrond goed saam met die mooi en taai salies, en het dieselfde groeivereistes? Die intense blou floksieagtige blomme van die tydlose treffer Plumbago ‘Royal Cape’, natuurlik! Dit is ʼn uitstekende agtergronden heiningplant met ʼn kompakte groeiwyse van ongeveer 1,5mx 1,5m, en is van die lente tot die herfs selde sonder blomme. Kitsfeit: Dit is ook ʼn goeie keuse as jy op soek is na iets moois en makliks om te versorg in groot houers op ʼn patio wat gedurende die dag ʼn bietjie skadu kry. ‘Royal Cape’ gee glad nie daarvoor om nie, en vir die kort tydjie wat dit nie blom nie, sal jy ʼn kaskade van vars groen loof geniet. Warm en vurige fyngoed voor As jy ‘Royal Cape’ en salies op…

Die Nieu-Seelandse rotslelie (Arthropodium cirratum) is ʼn kruidagtige polvormende meerjarige lelie met sagte lemmetjiegroen loof wat enige tuinbedding welig maak. Die lintvormige blare omring ʼn massa delikate stervormige blomme wat aan ʼn blomaar van ongeveer 60 cm hoog gedra word. Die leliewit blomme verskyn in oorvloed in die laat lente en hou aan uitkom in die somer. Dit is ʼn onderhoudvrye plant wat net netjies gehou moet word deur af en toe die onderste blare van die vorige seisoen te verwyder. Arthropodium cirratum vaar die beste in vrugbare, goed gedreineerde grond. Dit kan son sowel as halfskadu verdra, maar sy sterkste kenmerk is dat dit die ideale plant vir ʼn droe en skaduryke plek is, selfs in windverwaaide kustuine. Maak die plante gereeld en goed nat sodra hulle geplant is…

Jy het nodig Hout volgens die volgende afmetings (ons het herwonne dennehout gebruik): 2 x 1500 mm x 175 mm x 38 mm (skommelaarbokant) 2 x 1200 mm x 175 mm x 38 mm (skommelaarmiddel) 2 x 900 mm x 175 mm x 38 mm (skommelaaronderkant) 4 x 750 mm x 90 mm x 38 mm (regopbalkie) 2 x 600 mm x 140 mm x 38 mm (voetrussteune) 2 x 900 mm x 175 mm x 25 mm (sitplek) 2 x 825 mm x 140 mm x 38 mm (sitpleksteune) 3 x 825 mm x 175 mm x 25 mm (voetrus) 2 x 825 mm x 25 mm tappen (handvatsels) 8 x 6 mm x 75 mm-houtskroefboute 20 x 4 mm x 50 mm-houtskroewe Brandspiritus 150-grint-skuurpapier 2 x 1l Woodoc…

Toe hulle in die klein huisie met sy mediumgrootte werf ingetrek het, was daar groot drome om ‘n groentetuin, omring met ʼn welige laventelheining, aan te le. Ek het skalks opgemerk dat hulle dalk eerder babatreetjies moet gee en net moet probeer om hulle ficus-boompie in sy pot aan die lewe te hou. Ek kon sien dat die daknatmaakgeskenk met sy wortels in water gestaan het in ‘n donker sitkamer waarvan die gordyne heeldag diggetrek was. Ek het ingelig dat ‘n ficus spaarsamig moet water kry en in goeie lig moet staan waarna ek gevra is hoe “spaarsamige water” gedefinieer moet word en hoe ligintensiteit wetenskaplik gemeet moet word om die plant tevrede te stel. My antwoord was dat die gewone vinger-in-die-grond-druk sal werk en oopgetrekte gordyne ook. Hulle wou…

Heuchera ‘Purple Petticoats’ Heucheras of koraalklokkies is met mening terug danksy talle varieteite met verskillende skakerings blare met uitvoerige patrone. Hoewel hul fyn blomskerms heel mooi is, is dit die blare wat die oog trek. Die nuwe varieteite is taai en hittebestand met matige waterverbruik. Een van hulle om te kies, is ‘Purple Petticoats’, wat donkerpers-boergonje kartelrige blare en roomkleurige blomme het. Die meerjarige word ongeveer 35 cm x 50 cm groot. Plectranthus scutellarioides ‘Campfire’ Daar is ʼn herlewing in gewildheid wat coleus betref, met pragtige varieteite wat baie anders lyk as die ou soorte uit die verlede in hul koffieblikke op ouma se agterstoep. Hierdie nuwe hibriede is ook veel beter bestand teen die son. ʼn Gunsteling om te beproef is ‘Campfire’, wat in proefnemings uitgeblink het as uitstekende…

Tegnologie, innovering, produkte en om net anders te dink kan ons help om ons waterverbruik te verminder. Ons kies reeds spesies met ʼn beter droogtebestandheidsfaktor, soos die met grys loof wat die sonstrale van die plant af terugkaats en koeler hou, wat op sy beurt waterverlies verminder. Ons gebruik ook nou baie meer vetplante wat water in hul blare en stingels berg. Moderne hibriede van ou gunstelingmeerjariges word nou geteel met groter hittebestandheid en veel laer waterbehoeftes. Daar is egter altyd nog iets wat jy kan doen, soos die volgende: Spaar elke reendag Die oes van reenwater maak ekologiese en finansiele sin. Reenwater is betreklike skoon water wat in die tuin gebruik kan word vir besproeiing, in die swembad, of vir die wasmasjien, storte of toilette in die huis. Wat…

As ons ons ʼn eetbare tuin voorstel, dink ons tipies aan netjiese rye groente in groepe, vrugteboorde en geligte beddings propvol produkte. Die tuine het hul eie toegewese ruimtes met ʼn duidelike identiteit wat die meeste tuiniers herken. Maar wat as jou eetbare tuin met die eksieperfeksie uitgelegde gebiede van die res van jou tuin kon verenig. Met die eerste oogopslag sou jy dalk nie eers geweet het dat baie van die plante eetbaar is nie omdat hulle esteties naatloos by jou ontwerp inpas. Dis die doel met voedselskappering, ʼn gewilde beweging wat die kweek van eetbare plante met die tuinuitlegpraktyk saamvoeg. Voedselskappering gaan nie net oor ontwerp of om jou tuin mooi en terselfdertyd funksioneel te maak nie, maar ook oor die benutting van al die beskikbare tuinruimte vir…

Sonneblomme (Helianthus annuus) Sonneblomme groei vinnig en maklik, en kan van vroeglente tot midsomer geplant word. Tuinsentrums sal selfs nou van die moderne en dwergvarieteite in kleursakke he, reg vir plant en amper aan die blom. Plant hoe sonneblomvarieteite in volson op die agtergrond in die blombedding waar hulle ander plante sal beskadu, en gebruik die dwergvarieteite erens in die middel. Verryk die grond met kompos en plant die saad ongeveer 3 mm diep en ongeveer 50 cm tot 90 cm uitmekaar. Maak goed nat en hou die grond klam tot met ontkieming, wat tussen vyf en 10 dae duur. Daarna groei hulle geweldig vinnig. • ‘Dwarf Sunspot’ – ʼn Klassieke geel met groot koppe vol saad aan dwergbosse van tot 60 cm hoog. • ‘Cut Flower Mixed’ – ʼn…

• Trek onkruid met die hand uit. Sorg dat jy ʼn kol skoonmaak met elke besoek aan die groentetuin. • Verwyder groente wat nie meer dra nie. • Bemes vrugdraende gewasse en voed blaargewasse na pluk. • Moenie gewasse laat vrot nie: Verwyder beskimmelde, beskadigde of erg siek plante om te keer dat siekte versprei. • Ondersoek gewasse vir plae en spuit met ʼn organiese of biologiese plaagbeheermiddel sodra jy besmetting opmerk. • Maak minstens twee maal per week nat as dit nie reen nie. Bedek beddings liggies om die grond koel te hou. • Oes gereeld – dit is die spitsoestyd en gewasse bederf as hulle te lank aan die plant bly. • Oorweeg dit om in rypvrye of matige warm gebiede ʼn laaste keer tamaties, komkommers, groenbone en…

Maantuinmaak is h hulpmiddel wat die tyd van tuinmaaktake bepaal, en ons gids spesifiseer die beste dae vir besondere tuinmaakaktiwiteite. Januarie is h warm siklus, en tuine in streke met min somerreen moet meer benat word, veral eetbare jaarplante en blomme, let dus op die "benat'-dae. Volgens maantuiniers is minder water tussen die dae nodig. Streke met baie somerreen en hoe vogtigheid moet plaagbeheerdae benut om besmettings te behandel, wat die maand veral rond om die onvrug bare vol ma an doeltreffend is.…

Bou ʼn waterreservoir in die grond Makhro Home and Garden het Aquafix bekend gestel, ʼn polimeerplantjel wat tot 300 keer sy gewig aan water opneem en as reservoir in die grond dien. Saam met water neem dit ook wateroplosbare voedingstowwe en misstowwe op en stel dit dan stadig aan die wortelsones vry namate die plante dit nodig het, wat die natmaaksiklus beduidend verlaag en die saailingoorlewingskoers verhoog. www.makhro.co.za Sonkragbesproeiing Gardena se AquaBloom Solar Powered Watering Set is ontwerp om tot 20 plante outomaties nat te maak sonder dat ʼn kraan nodig is. Jy kan tot 14 vooraf ingestelde natleiprogramme gebruik wat die pomp in ʼn waterhouer werk om water deur drupbesproeiing direk aan die plantwortels te voorsien. Die hele stelsel werk met ʼn sonpaneel met ʼn herlaaibare battery en 10…

Een tuinier kan alleen nie veel doen om iets te verander nie, maar as ons almal saamwerk, kan ons dalk ʼn positiewer uitkoms skep. Die eerste plek om te begin is om uitheemse indringerplante uit te roei wat steeds gratis losies in ons tuine geniet. ʼn Basiese omskrywing van IAP’s (invasive alien plants, soos SANBI hulle by www.sanbi.org noem) is dat hulle die produkte van onverstandige of onopsetlike plantinvoere is en nou allerwee as ʼn groot bedreiging vir ons biodiversiteit, menslike bestaan en ekonomiese ontwikkeling beskou word. Eenvoudig gestel, is hulle gevaarlike plante wat nie meer hier hoort nie. Hulle verstik ons oewergebiede, suip ons water op en bedreig die delikate balans van ekostelsels ver buite die gewone voorstedelike tuin se grense, dalk sonder dat die tuinier dit eers opmerk…

Beplan jy jou Nuwejaarsvoorneme? Om te oefen of gesonder te raak verskyn in die reel waarskynlik erens op die lys. Voor jy geld op ʼn duur jaarlange gimnasiumlidmaatskap blaas, wat jy in alle eerlikheid op die ou end dalk glad nie gaan gebruik nie, kyk ʼn bietjie na jou tuin. Dalk besef jy dit nie, maar talle aktiwiteite wat ons tuiniers buite aanpak, tel as oefening, en nogal strawwe oefening daarby. Tuinmaak word deur baie organisasies as matige oefening beskou, wat beteken jy verbrand drie tot ses keer meer energie per minuut as jy sou as jy sit. Deur 30 minute tot ʼn uur met daardie aktiwiteit vol te hou, kan sowat 300 kaloriee verbrand – dieselfde as ʼn 5 km-hardloopsessie van 30 minute. Hoerintensiteitsaktiwiteite soos spit en grassny verbrand…

Jy het nodig ʼn Groot pot Potgrond Klippies of stuk skadudoek 1 blok palmveen Organiese misstof Plante wat ons gebruik het • Krulblaarpietersielie (Petroselinum crispum) – hierdie plant is ryk aan antioksidante soos vitamien C, A en E, wat inflammasie beveg. Dit help kalmeer die maag en bevorder spysvertering. Pietersielie tree ook as natuurlike asemverfrisser op. • Keelblom (Echinacea ‘Cheyenne Spirit’) – echinacea versterk die immuunstelsel en geestesgesondheid. Dit bevorder ook die instandhouding van algemene dermgesondheid.• Roket (Eruca sativa) – dit is ʼn uitstekende ontgiftende plant vol antioksidante. Dit bevat ook chlorofil wat vitamien Ken kalsium vir gesonde bene verskaf. In ʼn slaai: Kap die roketblare en pietersielie grof op. Trek die kroonblare van die keelblomme af en strooi oor die slaaiblare. Voeg fetakaas en ʼn skeutjie olyfolie by. Voeg…

Hoëveld en KwaZulu-Natalse Middellande Artisjokke, beet, blaarslaai, blomkool, broccoli, Brusselse spruite, kool, koolraap, preie, rape, spinasie en snybeet, stambone, tamaties, witwortels en wortels Middelveld (om Tshwane en ander gebiede met minder ryp) Artisjokke, beet, blaarslaai, bos en rankskorsies, broccoli, Brusselse spruite, komkommers, rape, spinasie en snybeet, stam en rankbone, tamaties en wortels Oos-Kaap en Klein-Karoo Artisjokke, beet, blaarslaai, blomkool, broccoli, Brusselse spruite, komkommers, kool, koolraap, radyse, snybeet, stambone, tamaties en wortels Wes-Kaap (en Suid-Kaapse kus) Artisjokke, beet, blaarslaai, blomkool, bosen rankskorsies, broccoli, Brusselse spruite, kool, koolraap, snybeet, stam en rankbone, tamaties en wortels Noord-Kaap en Groot-Karoo Artisjokke, blaarslaai, blomkool, broccoli, Brusselse spruite, kool, koolraap, preie, rape, snybeet, spinasie, stambone, tamaties, witwortels en wortels Laeveld en KwaZulu-Natalse kus Artisjokke, eiervrugte, soet en brandrissies, en tamaties…

5 Gelukkige drukintekenaars kan ’n wurmplaas van Wizzard Worms ter waarde van R995 elk wen. OM IN TE SKRYF Hernu of teken in op The Gardener Magazine of Die Tuinier Tydskrif en stuur jou intekenaarnommer na competitions@thegardener.co.za. Trekkingsdatum: 18 Januarie 2022 Die kompetisie duur van 2 November 2021 tot 18 Januarie 2022, en alle intekeninge en hernuwings wat gedurende die vakansietyd tot met ons kompetisiesluiting ontvang word, sal teen die trekkingsdag verwerk wees. Voorwaardes en bepalings is op ons webwerf www.dietuinier.co.za te kry.…