Innholdsfortegnelse for November 2021 i Die Tuinier Tydskrif

Dis wonderlik as jy mense bymekaar kan kry met die enigste bedoeling om dit te geniet, om te ontspan en ’n pretdag buite te geniet. Onlangs het ons ons tuin vir die publiek oopgestel en honderde mense het ons steil Controversyrylaan aangedurf (wie sou dit kon dink?) in die hoop om parkering te vind en moes toe die orige stuk teen die gevaarlike heuwel uitstap. Ons het net ‘n week vroeër besluit om die tuin oop te stel – ek weet, dit was ‘n bietjie te kort kennisgewing! Ek sal regtig hard werk aan die tydsberekening vir die volgende een. Ek skat die lewe was die afgelope tyd net ‘n bietjie dol. Een namiddag terwyl ek deur die tuin stap, dink ek by myself: Sjoe, maar die tuin lyk darem…

Toe die Mocke-gesin die huis koop, het dit al amper drie jaar leeggestaan, gevolglik was ’n bietjie werk daaraan sowel as aan die tuin nodig voor hulle kon intrek. Veral die tuin was erg verwaarloos. “Die tuin het geen besondere styl gehad nie, net baie grasperk met ’n paar oninspirerende blombeddings wat lukraak aangelap is,” kla Michelle. “Dit het persoonlikheid sowel as karakter kortgekom.” Om sake verder te bemoeilik is die meeste eiendomme in Waterkloof op die rand van die vallei geleë, en hierdie terrein was geen uitsondering nie. Afgesien van ’n plat kol grasperk om die swembad was die res van die tuin teen ’n steil helling en vol klippe. Michelle het geweet sy sou baie hulp nodig hê om die prent wat sy in haar geestesoog gehad het…

Goed om te weet: Gebruik heel blare as garnering vir pizza, avokadoroosterbrood, pasta en slaai, en gekapte of fyngemaakte blare in toebroodjies, souse, soppe en pasta. • Maak ’n pikante chimichurri-bolaag met vier kruie vir geroosterde of gebraaide vleis deur basilie saam met pietersielie, koljander en origanum gekap te gebruik.• Pols die kruie in ’n menger saam met gekapte ui, rooi soetrissie, ’n brandrissie (warm of matig), knoffel, sout, peper, komyn en rissiepoeier, en voeg sowat 6 eetlepels ekstra suiwer olyfolie en 2 eetlepels rooiwynasyn by. Die mengsel moet souserig maar nog grof wees.• Pesto met ’n verskil. Vervang olyfolie met avokado veral as jy vind dat ’n halfkoppie tot ’n koppie olyfolie ’n bietjie baie is. Die gebruik van avokado maak die pesto romeriger, maar dit bevat steeds al…

Phlox paniculata (somerfloksie of meerjarige floksie) is ’n tipiese kruidagtige meerjarige plant van die hoogsomer- en vroegherfstuin wat nog altyd deel van die meerjarige kothuisstylrandakker was. Hierdie plante maak regop polle met vertakte stingels wat met smal donkergroen blare beklee is. Die soetgeurige en nektarryke floksieblomme in tweekleurige skakerings van hoofsaaklik pienk en wit, asook effe pienk of spierwit, word in digte pluime saamgetros, wat hulle baie gewild by skoenlappers en voëls maak. Hoewel moderne hibriede geteel is om meer siektebestand te wees, kan poeieragtige meeldou steeds ’n probleem wees as plante te dig geplant is of te entoesiasties van bo af natgemaak word. Kweek hulle suksesvol deur hulle te plant in volson tot baie ligte skadu in vrugbare, goed dreinerende grond en met genoeg ruimte tussen plante en ander…

Maak so vir direksaai: • Berei die grond goed voor deur kompos en beenmeel ruim te versprei terwyl die grond goed omgespit word. Verwyder klippe en ou plantwortels en hark die grond so fyn soos krummels.• Plant die saad so diep in voortjies as wat agterop die afsonderlike saadpakkies aanbeveel word (meestal 3 tot 5 mm diep) en teen die aanbevole plantafstand (wat nie altyd maklik is nie omdat die meeste van ons geneig is om te oorsaai, maar dit maak nie saak nie omdat dit later reggestel kan word).• Druk dit liggies vas, maak onmiddellik nat met ’n fyn sproeikop en wees versigtig om nie modderpoeletjies te maak wat die saad kan wegspoel nie.• Die geheim van op-die-plek-saai is om die grond tot ontkieming eweredig klam, maar nie papnat…

Hoëveld en KwaZulu-Natalse Middellande Aspersies, bos- en rankskorsies, komkommers, kool, marog (amarant), pampoen, radyse, seldery, snybeet, stam- en rankbone, suikermielies / mielies, tamaties, en waatlemoen en spanspek Middelveld (Tshwane en ander gebiede met minder ryp) Aspersies, beet, bos- en rankskorsies, eiervrugte, komkommers, marog (amarant), pampoen, snybeet, spanspek, stam- en rankbone, suikermielies / mielies en tamaties Oos-Kaap en Klein-Karoo Aspersies, beet, bos- en rankskorsies, komkommers, kool, pampoen, radyse, snybeet, stam- en rankbone, suikermielies / mielies en wortels xWes-Kaap (en Suid-Kaapse kus) Aspersies, beet, blaarslaai, bos- en rankskorsies, komkommers, kool, pampoen, spanspek, stam- en rankbone, suikermielies / mielies, tamaties en wortels Noord-Kaap en Groot-Karoo Aspersies, blomkool, bos- en rankskorsies, komkommers, kool, pampoen, spinasie, stam- en rankbone, suikermielies / mielies en tamaties Laeveld en KwaZulu-Natalse kus Marog (amarant) en suikermielies / mielies…

Hou hulle aan die blom Hierdie salies behoort van nature twee goeie blomdragte te gee. Om hulle egter te kry om in een seisoen selfs beter te presteer met blomme wat aanhoudend verskyn, is die kunsie om ou blomme te verwyder deur hul stingels ondertoe te volg tot waar jy twee nuwe stelle blare en knoppies kan sien en dit bloot daarbo af te sny. Die kleur blou is nogal skaars in die tuin aangesien maar min plante diepblou blomme het. Dit is so verkoelend en strelend om na te kyk, en so ’n goeie kleur om saam met wit, geel, oranje en iets met silwerkleurige blare te gebruik. Gelukkig is daar onder die moderne salievariëteite drie met uiters blou blomme… Salvia ‘Big Blue’ Ruim vertakkende stingels met donkergroen aromatiese…

Die groengeel kleur van die ronderige tot effens hartvormige blare van Lysimachia nummularia ‘Goldilocks’ (penningkruid) val onmiddellik op waar dié spreidende immergroen grondbedekker ook al groei. Dit is laaggroeiend, tot 10 cm hoog, met spreidende stingels wat maklik wortelskiet as die knope met die grond in aanraking kom. Afgesien van sy unieke kleur, wat wisselkleurige kontras op die grond voor en tussen ander plante verleen, sal dit elegant uit hangmandjies en potte neerhang waar dit as tuimelaar dien. Dit hou van klam, baie vrugbare grond, gereelde natmaak en volson, hoewel ligte skadu ook sal werk, waar uitstekende metgeselplante begonias, impatiëns en coleus is.…

✔ Snoei fynbosplante soos boegoes, leucospermums, erikas en proteas na blom. Snoei ook konfettibosse redelik straf.✔ Keer dat lenteblommende laventels soos Lavandula stoechas (Franse laventel) houterig word deur hulle nou te snoei. Dit sal gesonde nuwe groei en nog ’n blommedrag aanmoedig. Snoei ongeveer twee derdes van die groei af, maar nooit in ou hout in nie.✔ Hou somerbolle wat opkom klam en begin voed hulle met bolmisstof sodra hul blare begin ontvou.✔ Stut hooggroeiende meerjariges om te keer dat hulle in sterk wind omwaai. Kyk ook dat stamrose stewig aan hul stutte vasgebind is.✔ Eet jou blomme: Niks laat ’n somerslaai mooier lyk as tuinblomme wat daaroor gestrooi is nie, en dit is boonop ook hoogmode! Plant dus ’n paar begonias, daglelies, hibiskusse, komkommerkruid en pynappelsalie in jou tuin…

Die genus Asparagus sluit uiters sierlike inheemse spesies en variëteite in wat gewilde huisplante of nuttige skadutuinplante is. Hoewel hulle vanweë hul varingagtige voorkoms algemeen asparagusvarings genoem word, is hulle hoegenaamd nie aan varings verwant nie. Hulle het geswolle, veselagtige wortelknolle waaruit die getekstureerde, gemodifiseerde stingels genaamd kladofille uitspruit, wat bedek is met digte en nogal skerp of harde skutblare. Die plante is immergroen en dra klein, geurige wit blommetjies in die somer, gevolg deur helderrooi bessies. Dit is maklik om hulle in skadu of, verkieslik, oggendson en namiddagskadu te kweek. Hulle hou van goed dreinerende, komposverrykte grond en gereelde natmaak. Almal kan gekweek word deur die wortelstelsel te verdeel. In geval van ligte rypskade kan die stingels bloot op die grond afgesny word en die plante sal gou weer…

Een van die eerste dinge wat ontluikende ontwerpers en tuiniers geleer word, is dat die tuin ’n integrerende deel van ons leefruimte moet wees, en dat die tuin betreklik naatloos by die argitektuur moet aansluit. Dit is ook so dat die tuin, soos die argitektuur waaraan dit vas is, ’n kamer of versameling kamers op hul eie is – een van die basiese beginsels van die algemene etos van tuinontwerponderrig en -leer. Dit beteken dat ons die ruimte as heeltemal aparte of verskillende gebiede met vloere, mure en plafonne moet beskou. Ons kan dan na ons tuin kyk asof dit onderin ’n glaskis geplaas is waardeur omliggende uitsigte deur die kante en bokant gesien kan word. Hierdie uitsigte kan geleen of afgesluit, omraam of afgeskerm, versier en verfraai, en vol…

• Voeg opaalbasilieblare by as garnering vir gestoomde en geroomde wortels met ’n kinkel van swartpeper vir smaak. Dit gaan goed saam met braaihoender.• Roerbraai vir ’n bygereg by geroosterde vleis dun gesnyde vingerskorsies tot sag, geur met gerasperde parmesaankaas en garneer met geskeurde pers of rooi basilieblare.• Maak ’n verfrissende pers / rooibasilielimonade. Stamp of maak ’n halfkoppie basilieblare fyn met 6 eetlepels suiker om ’n pasta te vorm en die geur van die basilie vry te stel. Gooi ’n bietjie water by indien nodig. Voeg die pasta by ’n bak met vier koppies water en ’n halfkoppie vars suurlemoensap. Roer tot heeltemal opgelos. Giet deur en bedien met baie ys en ’n basilietakkie.• Bloubessie-en-basilieasyn is nie net gesond nie, maar ook die perfekte geurpassing vir heerlike slaaisouse en…

Klein tuine asook moeilike grasperkies in groter tuine kan van grasperkonderhoud ’n kopseer maak, met dikwels ekstra koste vir die tuinier. Daar is mooi en minsorgplaasvervangers vir die tradisionele perkgrasse wat jy kan plant om die voorkoms van ’n welige grasperk te gee op plekke waar die gewone grassoorte nie prakties is nie. Die volgende voorstelle is almal platliggende en spreidende immergroen meerjarige plante wat ligte voeteverkeer verdra, nie gereeld gesny hoef te word, voortdurend gevoed of baie water nodig het nie. Hulle is geredelik verkrygbaar in groot saailinglaaie by tuinsentrums en moet net soos ander soorte grasplantjies in goed voorbereide komposverrykte grond geplant word. Dichondra repens (wondergras) Wondergras gee ’n netjiese en welige heldergroen voorkoms met klein niervormige blaartjies aan rankende stingels wat maklik wortelskiet by blaarknope. Hierdie vinnig…

Die halssnoerranker (Ceropegia woodii) is ’n inheemse immergroen rankplant met teenoorstaande pare fyn, hartvormige donkergroen blare met bo wit of silwer marmering met dofpienk of pers onderkante. Klein pienkerige, buisvormige blommetjies met versmelte donkermaroen punte verskyn sporadies deur die jaar. Hierdie gespesialiseerde fuikagtige blomme met ’n komplekse interne struktuur en piepklein haartjies kan moontlike bestuiwers soos klein vliegies ’n rukkie lank tydelik inhok. Nog ’n interessantheid van hierdie mooi klein rankplantjie, wat pragtig lyk in ’n klein hangmandjie, is dat dit lugknolgroeisels al met die stingelknope langs kan maak wat, as dit aan die grond raak, wortelskiet en stingels maak. Dit is ’n vetplantagtige rankende grondbedekker wat endemies is in die warm gematigde streke van Suid-Afrika, Eswatini en Zimbabwe, waar dit in vlak grond tussen rotsagtige plekke in inheemse bosse…

Verander ’n saai kol met Angelonia angustifolia in ’n bollende kleurontploffing, met die bykomende bonus van ’n soet vrugtige geur in die aand na heeldag se bak in ’n randakker. As jy geen tuinrandakkers het om hulle mee vol te maak nie, word jy beslis nie verskoon nie. Hierdie blomryke pragstukke waarvan die mooi blomme amper te groot vir die talle fyn stingels is, hou ook daarvan om in potte, vensterbakke en gemengde houers op ’n warm patio of balkon te groei. Angelonias is geteel vir drukkende toestande soos warm weer (selfs strawwe hitte) en hoë vogtigheid. Al wat hulle nodig het, is volson, natmaak slegs as die grondbolaag droog voel, en ’n bietjie kunsmis in ’n vloeibare of korrelvorm af en toe omdat hulle ligte voeders is. ’n Goeie…

Wat kook en bak betref, is daar letterlik duisende geregte wat ’n drukkie suurlemoensap nodig het om hulle meer smaak te gee, en daar is talle geregte met suurlemoene as hoofbestanddeel, soos suurlemoentert, warm suurlemoenpoeding, marmelade, suurlemoensmeer, vars limonade en veel meer. Wat die preservering van ’n oorvloedige suurlemoenoes betref, is daar verskeie maniere om dit te doen. Hier is net ’n paar: • Suurlemoene hou minstens ’n week in die yskas, en minstens ’n maand as dit in verseëlde sakke of houers gepak word.• Seker die maklikste manier is om suurlemoene net so in die vrieskas te bere (as jy die plek het). As hulle ontdooi is, kan hulle soos gewoonlik gebruik word, hoewel hulle ’n bietjie sagter aan die buitekant maar ook sappiger binne raak.• Bevries uitgedrukte suurlemoensap…

Die medalje om my nek is ‘n Yin-Yangsimbool wat bestaan uit ‘n buitesirkel wat twee traanvormige helftes omring wat inmekaarpas. Toe ek meer wou uitvind oor dié simbool, het Wikipedia my vertel dat volgens “die Antieke Chinese filosofie, yin en yang ‘n konsep is van dualisme, wat beskryf hoe vanselfsprekende teenoorstaande kragte eintlik komplimenterend, ineengeskakel en afhanklik is van mekaar in die natuurlike wêreld, en dat hulle mekaar dalk mag onderskraag en ophef in hulle verhouding tot mekaar – yin is die passiewe, negatiewe krag terwyl yang die aktiewe, positiewe krag is”. Die kwessie van “teenoorstaande kragte“het my herinner aan taamlik kragdadige gedrag pas nadat ons die huweliksregister onder die wakende oog van die dominee in die kerk geteken het. Ek het die bestuurder van ons troukar opdrag gegee om…

Gestreepte agapant vir alle tuine Agapanthus praecox ‘Zambezi’, wat deur Keith Kirsten aan jou gebring word, het unieke breë donkergroen blare met roomgeel strepe en ’n breë goudgeel buiterand. Dit het langhoudende violet blomme aan lang stamme en tref sterk in enige tuin. Dis ’n uitstekende houerplant en is die perfekte randakkerplant vir die meerjarige tuin. www.keithkirsten.com 2021 Garden World-somerfees “Gardens for the Soul” “Gardens for the Soul” is die tema van vanjaar se Somerfees by Garden World, wat van Vrydag 22 Oktober tot Sondag 5 Desember duur. Sowel die nuwe as die oorgemaakte ontwerpertuine vertoon die jongste tuinneigings en vind slim oplossings vir klein buiteruimtes deur ’n verskeidenheid plante en natuurlike hardelandskapperingsprodukte te gebruik. As gekyk word na wat tans in 2021 hoogmode is, het die organiseerders van vanjaar…

Die genus Adromischus, wat in die volksmond as bontplakkie bekend is, sluit 28 endemiese spesies in Suider-Afrika in. Die naam is afgelei van die antieke Grieks adros wat “dik” en mischos wat “stingel” beteken. Vir die leek lyk hierdie klein vetplantjies soos vet vingers wat hul pad deur droë gruisgrond na die son oopgegrawe het. Met hul voorkoms het hulle die botaniese beskrywing verdien van cespitose te wees, wat beteken “om in klein digte polle te groei”. Hierdie groeiwyse is die rede waarom hulle die harte van vetplantversamelaars steel wat minsorgplante wil hê met interessante blare wat in klein potjies op sonnige vensterbanke gehou kan word. Algemene vereistes: • ’n Goed dreinerende vetplantgrondmengsel.• Klein potjies omdat hulle kompakte klein plantjies is.• Hope son en lig, met beskerming teen strawwe namiddagson.•…

’n Gesonde kol Stachys byzantina (lamsoor) is ’n botaniese skat omdat jy nooit weer ’n slim randkeuse sal soek nie. Die silwergrys kleur van die dik, sagte en fluwelige blare komplementeer feitlik enige ander plant wat naby of agter lamsoor groei. Stachys is moeitevry en vorm vinnig ’n digte mat op die grond langs wat sowat 40 cm hoog is. Hierdie plante kan dikwels verdeel word wat vir jou meer gee om oral in die tuin rond te plant en daardie mat te verjong wat te dig geraak het. Maak so: • Gebruik ’n klein handvurkie om ’n gesonde kol uit te haal. Die plante het vlak wortels wat dit ’n maklike takie maak veral as die grond klam is.• Skud die grond liggies van die wortels af en pluis…