Innholdsfortegnelse for May 2021 i Die Tuinier Tydskrif

M in plante bied soveel as die nederige gazania, ons voorbladblom dié maand. Hul komplekse kleure, skakerings, fluwelige tekstuur en patrone bekoor my al jare – die simmetrie in hierdie eenvoudige blomme gaan my verstand te bowe! Elke winter neem ek honderde foto’s van hulle, en wat vir my so interessant is, is die duidelike “aanloopbane” op elke blom wat die heuningbye reguit na die stuifmeel toe lei. Onder ultravioletlig verlig en gloei hulle baie soos ʼn stroboskopiese lig wat die bye met die presisie van ʼn GPS reguit na die prys toe lei! Hulle is een van die talle “volmaak” ontwerpte blomme, en die heel beste is hulle is inheems, taai en altyd vrolik. Geen wonder hulle word in die taal van die blomme dikwels verbind met die woorde…

As ons die herfsprag in Suid-Afrika se gematigde en subtropiese klimaatstreke met net een woord kan toelig, sal dit Plectranthus (spoorsalie) wees. Die sowat 44 inheemse spesies van hierdie kruidagtige meerjariges is deel van die geurige mentfamilie, en wissel van grondbedekkers tot groot struike wat in die diep of spikkelskadu van bosbome aan die oostekant van die land aangetref word. Dan is daar ander spesies wat van buite ons grense kom asook spoggerige hibriede wat in kweekhuise geteel is waaroor ons ook dol is! Plectranthus-plante hou van warm, klam toestande, en blom word aan die gang gesit deur kort daglengtes. Dit bring mee dat hierdie bekende tuinplante ʼn lieflike kleurvertoning van laatsomer, deur die herfs tot in die winter lewer. Algemene kenmerke • Onwelriekende geurtjies (wat nie vir almal onaangenaam…

Al voel die winter soos die Aspoestertjieseisoen in die groentetuin, is dit nie werklik so nie. Het jy geweet dat daar amper net soveel winter-as somergroente is? Weliswaar kan ons nie ons somergunstelinge soos tamaties, soetrissies en al die verskillende skorsies kweek nie, maar dink, aan die blink kant, aan al die blaarslaai-en koolsoorte, pers broccoli en blomkool, asook al die pikante Asiatiese blaargroente en mosterds. Al lyk dit of die winter met sy ysige nagte, ryp en kort dae ʼn strawwer uitwerking op gewasse het, is daar tog ook geen plae, kwaai somerhitte en die nodigheid om voortdurend nat te maak om hittestres te voorkom nie. Wintertuinmaak het sy eie uitdagings, en deur te leer hoe om dit te bestuur kan die wintergroentetuin net so oorvloedig as die somertuin…

Die delikate voorkoms van gauras (voorheen Gaura lindheimeri, nou Oenothera lindheimeri) is misleidend aangesien hierdie boorling van Texas en Louisiana ʼn baie geharde meerjarige is wat bestand is teen lang tye van droogte, warmte, vogtigheid en verwaarlosing. In perfekte toestande is dit ook siekte-en plaagvry! Die natuurlike groeivorm is vaasvormig met halfbuigende, digte stingels met are fyn blommetjies wat aan dartelende skoenlappervlerkies herinner. Vierkroonblarige blomme is aanvanklik dig toe pienk knoppies wat wit is as dit oopgaan en dan roospienk verkleur namate dit ouer word voor dit afval. Dit blom van vroeglente tot laatherfs en lok bestuiwers soos bye en skoenlappers. Ons is gelukkig om toegang tot ʼn hele paar variëteite te hê met groeiwyses wat wissel van hoog tot kompak en verskillende kleure van spierwit tot dieproospienk. Engelvlerkies, soos…

✓Yslandse papawers (Papaver nudicaule) is wonderlike plantmaats vir gesiggies, viooltjies en gousblomme, en is in die winter kleurryke vullerplante tussen gesnoeide rose. Koop “groen” saailinge (nie in die blom nie) om hulle ten beste te benut. Plant papawers in volson, in grond met baie kompos in. Bemes maandeliks en maak gereeld nat vir uitstekende blomme – hulle moenie uitdroog of oorbenat word nie.✓Span sierkool en lobularia (heuningblommetjies) saam in as pragtige rand vir ʼn struikbedding. Die heuningblommetjies is, nes die sierkool, uiters kouebestand en op hul beste in die winter.✓In gematigde klimaatstreke kan gousblomme, nemesias (wildeleeubekkies), gazanias, Namakwalandse madeliefies, bokbaaivygies en strandviooltjies steeds direk in voorbereide grond gesaai word en ontkiem in ʼn kits.✓Slakke sal ʼn plek soek om te oorwinter. Maak skoon onder houers en polle meerjariges waar hulle…

Granaat Die wetenskaplike naam, Punica granatum, is afgelei van “pomum granatum”, wat “appel met baie sade” beteken. Dit is ʼn pragtige vrug wat die inspirasie vir kunstenaars sowel as digters was! Talle moderne kultivars word kommersieel verbou deur boere, maar is nie geredelik verkrygbaar vir huistuiniers nie. Die granaat ‘Wonderful’ is wel, en is die moeite werd om te beproef. Dit is ʼn groot struik of klein boompie van tot 5 m hoog, wat daarvan die ideale eksemplaarboom in ʼn bukstuin maak. Die interessante stam en takke wat met smal, heldergroen blare bedek is, lyk besonder indrukwekkend, en dit is voor die oranjerooi blomme van die lente tot die somer verskyn en deur ʼn herfsoes van uiters sappige rooi-tot persskilvrugte gevolg word. Granate hou van droë tot halfdroë klimaatstreke met…

In ʼn era waar klein tuintjies die norm is en ons voetspoor ʼn invloed op die planeet het, is daar baie om te oorweeg as ʼn tuin ontwerp word. Die onderwerpe boaan die lys is waterskaarste, voedselsekuriteit en die vernietiging van habitats – almal belangrike sake as ons in harmonie met ons wêreld wil leef. Die landskapontwerpstudente van Lifestyle College leer hierdie belangrike dinge saam met praktieser ontwerpelemente. Hulle kry dan die opdrag om wat hulle geleer het, uit te stal op die Lifestyle Tuinontwerpskou, wat van Maart tot einde Mei duur by die Lifestyle Home Garden in Randburg. Ten spyte van die struikelblokke wat ons tans met die pandemie die hoof moet bied, het die studente vanjaar die uitdaging aangepak en ʼn klompie ongelooflike tuine gemaak met hope wat…

Hoe om medisinale kruie te gebruik Hoe om medisinale kruie te gebruik Die meeste kruiekenners waarsku dat kruie nie ʼn magiese kuur is nie. Kruie help ondersteun en versterk die liggaam se eie stelsels en sy vermoë om homself te genees, balans en uiteindelik gesondheid te herstel. Die gebruik van vars of gedroogde blare in ʼn tee of tinktuur is gewoonlik die veiligste manier om kruie toe te dien. Die gebruik van kruie as medisinale plante gaan eeue terug en sluit ons eie inheemse medisinale kruie in. As by die Khoi-San begin word, het die gebruik van kruie soos wildeals (Artemisia afra), kankerbossie (Sutherlandia frutescens of Lessertia frutescens), wilderoosmaryn (Eriocephalus africanus) en bulbinella (Bulbine frutescens) ʼn lang geskiedenis binne alle inheemse gemeenskappe vir die behandeling van winterverwante kwale, die genesing…

Om ʼn kol vuurpyle in volle blom te sien, laat ʼn onuitwisbare indruk op die gemoed – ʼn mens vergeet dit nooit nie! Suid-Afrika het ongeveer 47 spesies, wat winter-sowel as somerblommende spesies asook immergroen sowel as bladwisselende soorte insluit. Slegs ʼn paar van die spesies en sommige van die hibriede word kommersieel verbou, soos Kniphofia praecox, wat vurige oranjerooi blomme dra. Die buisvormige knoppies boaan die groot blomare is donkerrooi en verhelder tot dieporanje as hulle begin oopgaan. Die onderste ouer blomme aan die lang, stewige blomsteel, wat ongeveer 1 m hoog word, is die kleur van ougoud. Die menigte blomme van goed gevestigde polle hou weke lank, en hul druppende nektar lok bestuiwende insekte, suikerbekkies en suikervoëls. Blomstele hou ook goed in die vaas. Die blare is hard,…

• Maak altyd goed nat na bemesting. Trouens, dis ideaal om ʼn reënjas aan te trek en in die reën te bemes!• Kraalmis word dikwels as voedingsbron vir plante gebruik. Gebruik dit in die spitsgroeityd saam met of as alternatief vir chemiese of organiese misstof.• Vertrou altyd die vervaardiger se raad as besluit moet word hoeveel misstof om per vierkante meter te gebruik – hulle is die kundiges, en deur meer toe te dien sal nie die misstof vinniger laat werk nie en kan jou plante beskadig.• Kompos word gewoonlik tydens die hoofplanttye, van Maart tot Mei en van September tot November, tydens grondvoorbereiding vir blomjaarplante en groente gebruik. Kompos is egter ook baie goed vir die tuin as dit elke drie tot vier maande as deklaag gebruik word, veral…

Ag, maar dan is die angstige gevoel nou seker nie ongewoon nie. Ons lewe mos in ‘n land wat ons al immuun gemaak het teen skielike donkerte met kragonderbrekings, en vrees vir gevaarlike kroeks en moorddadige skelms wat losloop in ons strate en ons pal bedreig… Nee, die skielike angs wat ek voel, het meer te doen met ‘n potensiële, dodelike prehistoriese dier bekend as die Nylkrokodil. Jare gelede het ons ‘n oord in Malelane op die oewers van die Krokodilrivier besoek en dit was teen sonsondergang wat ek myself alleen op die oewer bevind het om die natuurskoon van die Laeveld om my te geniet. Sonder om daaraan te dink dat die rivier nie om dowe neute die Krokodilrivier gedoop is nie, het ek my tone in die troebel…

“Die lewe kom nie met ʼn handleiding nie. Dit kom met ʼn moeder.” Maak Ma hierdie Moedersdag bly met die geskenk van gelukkige en veilige tuinmaak. Die EcoBuz-geskenkpak bevat ʼn verskeidenheid omgewings-en kindervriendelike tuinmaakprodukte. Ons Nurture-produkte bou gesonde grond en plante, en ondersteun sterk plante wat plaag-en siektebestand is. Sodra ongenooide gaste wel opdaag, verskaf ons biologiese Protect-reeks beheer sonder om voordelige insekte te benadeel en sonder enige chemiese residu’s: Behandel vandag, eet vandag. Gee jou ma die geskenk van stresvrye tuinmaak wat geen skadelike uitwerking op haar, haar kinders of kleinkinders het nie. www.ecobuz.co.za Vertrek in styl Ware tuiniers word nie deur die reën afgeskrik nie: Hulle trek eenvoudig ʼn waterdigte poncho aan en hou aan tuinmaak. Rosehip Waterproof Ponchos word met trots in Suid-Afrika gemaak en is te…

Jy het nodig: ʼn Skaduliewende of binnenshuise plant (Ons het Asparagus setaceus of asparagusvaring gebruik.) Veenmos Dun tou ʼn Skêr 1. Haal die plant uit die pot uit en verwyder ʼn bietjie van die oortollige grond. Gebruik hierdie grond om die grond om die wortels in ʼn bal te vorm. 2. Maak die veenmos nat en pak dit op die grondbal terwyl jy dit met tou vasbind. Hou aan om veenmos by te sit en vas te bind tot die plantwortels en grond bedek is. 3. Knoop die twee toupunte stewig vas. 4. Vorm die voltooide bal met jou hande om dit rond te kry. Kyk op Garden Tube Natmaak en voeding Maak jou kokedama minstens weekliks nat. ʼn Eenvoudige kunsie om te bepaal of dit water nodig het, is…

KZN se voorste tuinmaakskou word mondig met sy 21ste weergawe, wat daarvan ʼn spesiale geleentheid vir alle tuiniers en natuurliefhebbers maak. Ter viering van hierdie heuglike geleentheid is vier treffende tuine te sien, wat elk die prag en belangrikheid van inheemse spesies beklemtoon. Tuin 1 Op algemene aandrang is Izolda van der Merwe en Tanya Visser se tuin, waarvan die lof in resensies besing is toe dit tevore vertoon is, terug vir diegene wat teleurgesteld was toe hulle dit die vorige keer misgeloop het. En, natuurlik is daar altyd hope nuwe ontwikkelings by The Potting Shed! Tuin 2 Besoekers sal ook die verruklike, bekroonde tuin, Shambala, kan geniet wat die eienaar, Danna Flack, oor baie jare ontwikkel het. Sy is ook die trotse eienaar van die aangrensende Makaranga Gardens. Tuin…

Laat bly hulle in die grond Dit is in gematigde klimaatstreke met geen of ligte ryp in orde om hulle te laat rus waar hulle groei mits die grond nie voortdurend klam of koud is of swaar klei is nie. Maak so: • Sny die stingels tot op die grond terug.• Merk die plekke waar die knolle geplant is met bamboesstokke en etikette om jou te herinner aan waar hulle is.• Bedek die grond met ʼn dik laag blaarmolm, bas of kompos. Haal uit en bêre In baie koue klimaatstreke met strawwe ryp word aanbeveel dat knolle uitgehaal en gebêre word. Selfs al is die knolle onder die grond, sal grondtemperature van onder vriespunt hulle doodmaak. Maak so: • Wag tot na die eerste ryp wat die laaste stukkies bogroei…

Stel jou ʼn balkonnetjie of patio voor wat in die lente met potte vol blommende affodille en tulpe versier is, ook vensterbanke binnenshuis vol uiters aromatiese en romantiese hiasinte, en jy is halfpad hemel toe op aarde! Al drie hierdie bolle kan in grond in houers of hidroponies (bo water op klippies) gekweek word, wat die woonstelbewoner geen verskoning gee om nie in die herfs ʼn bietjie plantwerk te doen, wat in die laat winter en lente tot die prag van juweelagtige blomme sal lei nie. Kweek affodille en tulpe in potte • Kies potte met dreineergate en sit ʼn laag gruisspaanders onderin.• Maak die potte gedeeltelik vol potgrond tot ongeveer 10 cm van bo af.• Rangskik die bolle ongeveer 2 cm uitmekaar en gooi ʼn bietjie potgrond rondom voor…