Innholdsfortegnelse for September 2020 i Die Tuinier Tydskrif

Hierdie tydperk van ingeperkte beweging wat ons deurmaak, het ʼn paar voordele gehad. Een goeie ding is dat ek werklik die kans kry om plante te sien groei, knop maak en blom! Net vanmôre is ek begroet deur ʼn eensame geel affodil in ʼn bedding wat deur blou dwergagapante omring word. Ek het gedink: Siestog, jy moet nogal alleen voel. En dis wat met bolle en baie ander plante gebeur, moet ek toegee; ons plant en saai, geniet hulle ʼn rukkie en vergeet van hulle. Dan, tot ons groot verbasing, sien ons dat hulle die hele volgende seisoen deurgemaak het sonder ons tussenkoms, of selfs ons sterk woorde, gebede, die brand van wierook of watter taktiek ook al. Die natuur kom bloot aan die gang en doen sy ding! Hierdie…

It’s not just the plants that give me such pleasure, Deep in my garden lies its real hidden treasure. I use my garden to grow my soul, To anchor my roots, to make me whole; To understand how good it can feel To weed out life’s trivia, to nurture what’s real; To connect with nature, finding peace in its earth, So how can I value what my garden is worth?  www.thepoetryoftonygraham.com Die vyf tuinkamers word saamgebind danksy slim geplaaste paadjies en hekke. Kennis van die mikroklimaat van elke deel beteken dat Tony en Lesley plante kan plaas waar hulle sal gedy. Vyf fokuspunte met plantkombinasies en potte skep pouses terwyl ʼn mens deur die tuin ronddwaal.…

Die wildekastaiing is die enigste lid van die genus Calodendrum en behoort tot die boegoefamilie (Rutaceae). In Suid-Afrika word dit van die Suid-Kaap tot Limpopo aangetref, en is wydverspreid in tropiese Afrika. Hierdie klein tot groot immergroen of bladwisselende boom word 7 tot 20 m hoog en kom voor in bosse en beboste klowe. Dit het harde hout met ʼn gladde grys bas, ʼn enkelstam en regop of spreidende blaredak. Die groot blinkgroen blare met golwende rande is aromaties as dit gekneus word, en die hele boom raak van laatlente tot vroegsomer (Oktober tot Desember) oortrek met trosse groot wit of pienk blomme met lang, smal kroonblare met persmaroen basisse. Die kroonblare wissel met ligpienk steriele meeldrade vol pers of maroen kliertjies af en elke blom het vyf vrugbare meeldrade.…

Synde kompak en netjies is floksieplante ʼn uitstekende keuse om ʼn sonnige bedding te vul of netjiese rand te maak. Hulle is ook voortreflik in houers. Hierdie fiemieslose plante dra ʼn massa skitterende blomme wat goed hou as dit gepluk word. Mengsels van blou, skarlaken en wit, of pienk en wit, steek die beste af as dit teen ʼn effekleurige agtergrond geplant word. Sny hulle na blom terug vir bosagtiger plante en ʼn nuwe blommedrag. Plant hulle in volson tot halfskadu in gewone tuingrond (nie te vrugbaar nie), en maak gereeld nat. Bemes plante eenmalig gedurende die seisoen omdat te veel misstof baie blare en min blomme oplewer.…

Laventel Laventel is een van daardie heeljaarse kruie wat soms as vanselfsprekend aanvaar word tot dit in die lente blom. Lavandula stoechas is die spoggerigste met groot pers blomme met pers skutblare bo-op wat soos vlerke lyk. Lavandula dentata (grys of groen blare) het groot persblou blomme en is geskik vir houers, as laaggroeiende heining-of vullerplant, of voor hoër laventel. Die gewildste laventel is Lavandula x intermedia ‘Margaret Roberts’ wat onophoudelik blom en groot kan word. Al die laventels groei die beste op ʼn sonnige plek in goed dreinerende grond met baie kompos in. Keer dat laventel houterig raak deur dit na blom met tweederdes terug te sny. Benewens sy strelende geur en pragtige blomme het laventel kiemwerende en antibakteriële eienskappe wat daarvan ʼn uitstekende eerstehulpkruid maak om snye, brandwonde,…

Dit is makliker om fyn saad soos dié van wortels en blaarslaai, asook klein saadjies soos dié van broccoli, Chinese kool, kool, radyse en witwortels te saai en te beheer as dit in rye gesaai word. Vind die regte plek volgens of die plante volson of halfskadu (soos blaarslaai in die somer) nodig het. • Maak die grond 30 cm diep los. Breek die kluite op sodat die groeipunte maklik deur die grond kan stoot. Verwyder groot stokke en klippe en werk ʼn oorvloed kompos in. • Hark die grond tot dit gelyk en die tekstuur fyn is, wat beter ontkieming verseker. Maak die grond nat en laat oornag lê vir saai die volgende dag terwyl dit steeds klam maar nie nat is nie. • Gebruik ʼn stok, hark of…

Ek het nog nooit ‘n erge soettand gehad nie en selde gaskoeldrank gedrink, koek geëet, of selfs die poedings wat ek so gereeld vir ander gebak het nie. Trouens ek sal maklik meer as drie dosyn pannekoeke bak (met agt eiers in) sonder om die eerste flop wat in ‘n dam kaneelsuiker lê te eet terwyl ek wag vir die pan om ‘in te bak’ soos hulle altyd sê. Maar dié situasie het onlangs verander. Dit kan seker toegeskryf word daaraan dat die owerhede (en almal wat besluite neem in organisasies en bewegings) pal aan nog geklike maniere dink om ons van meer en meer te ontneem soos die tyd aanstap omdat hulle arrogant dink dat dit goed vir die gepeupel is. So, ek het ‘n smaak na soetgoed ontwikkel.…

Jasminum polyanthum (Chinese jasmyn) Hierdie geil immergroen klimplant is perfek om naby vensters en braaiplekke te plaas sodat sy lentegeur deur almal geniet kan word. Dit groei die beste in son en ligte skadu, en hou van goed gedreineerde, komposverrykte grond. Plante het matige waterbehoeftes as dit gevestig word. Chinese jasmyn blom van laatwinter tot in die lente en dra talle koppe soetgeurige blomme. Sy pienk knoppe ontvou in klein wit, eetbare, steragtige blommetjies. Aangesien dit ʼn sterkgroeiende klimplant is, sal jy dit met ʼn traliewerk moet ondersteun of toelaat om oor ander struike in die tuin te rank. Dit werk ook goed as dit langs ʼn heining geplant of teen ʼn onooglike muur opgehelp word, en bedek watertenks en ander nutsgoed mooi. Snoei hierdie klimplant na blom om dit…

Afgesien van die algemeen gekweekte appelliefie en aarbeie sluit die verskeidenheid uitheemse bessies wat ons nou kan kweek in bloubessies wat in drie seisoene vrugte dra (vroeg, middel-en laatseisoen), swart en rooi frambose, Taybessies (ʼn kruis tussen ʼn swartbessie en ʼn framboos), doringlose swartbessies, swartaal-, bos-en gojibessies, wat as superkos bekend is. Volgens Linda Wainman van Just Berry Plants wil die meeste bessies koue winters hê, en was dit baie lank moeilik vir tuiniers om hulle te kweek buiten in die Kaap. Nuwe variëteite word egter vir subtropiese gebiede bekendgestel, en sommige bessieprodusente akklimatiseer jong plante deur hulle die eerste 18 maande in tonnels te kweek sodat hulle sterk wortels kan ontwikkel voor hulle aan tuiniers beskikbaar gestel word. Linda sê dat die spesifieke grondvereistes van bessies, veral suurliewende blou…

Daar is geen beter manier om jou lenteblomme te geniet as om laatmiddag op die patio te sit met ʼn lekker skemerkelkie nie. Die beste van hierdie skemerkelkies is dat jy nie verder as jou tuin hoef te gaan om baie van die bestanddele te kry nie! Versier jou skemerkelkies met kruietakkies en eetbare blomme vir ʼn uiters indrukwekkende vertoning wat gewis jou gaste sal beïndruk. Skemerkelkies Laventel-rosé Meng 1 sopie laventelstroop met ʼn drukkie heuning in ʼn glas. Maak halfvol roséwyn en rond af met bruiswater. Garneer met laventel. Bessie-kruie-jenewer-enkinawater Gebruik ʼn stamper en vysel en stamp gemengde bessies, ment, tiemie en basiliekruid fyn en gooi in ʼn glas. Voeg 1 sopie jenewer by en maak vol met kinawater. Koue toddie Maak 1 koppie rooibostee en laat dit afkoel.…

Kyk op Garden Tube…

Hoëveld en KwaZulu-Natalse Middellande Beet, blaarslaai, brand-en soetrissies, eiervrugte, ertjies, komkommers, kool, mielies, murgpampoen, pampoen, rabarber, radyse, rape, seldery, skorsies, spanspek, spinasie en snybeet, stamen rankbone, tamaties, witwortels en wortels Middelveld (Tshwane en ander gebiede met minder ryp) Beet, blaarslaai, brand-en soetrissies, eiervrugte, komkommers, kool, mielies, pampoen, rabarber, radyse, rape, seldery, skorsies, spanspek, spinasie en snybeet, stam-en rankbone, tamaties, witwortels en wortels Laeveld en KwaZulu-Natalse kus Aspersies, brand-en soetrissies, eiervrugte, komkommers, mielies, radyse en stam-en rankbone Oos-Kaap en Klein-Karoo Beet, blaarslaai, brand-en soetrissies, eiervrugte, komkommers, kool, mielies, murgpampoen, pampoen, rabarber, radyse, seldery, skorsies, spanspek, spinasie en snybeet, tamaties en wortels Noord-Kaap en Groot-Karoo Beet, blaarslaai, brand-en soetrissies, eiervrugte, komkommers, mielies, pampoen, rabarber, radyse, rape, seldery, skorsies, spanspek, spinasie en snybeet, stam-en rankbone, tamaties, witwortels en wortels Wes-Kaap (en Suid-Kaapse kus)…

Daar bestaan blykbaar twyfel oor die korrekte spelling van hierdie Wes-Afrikaplant se botaniese naam, Clerodendrum thomsoniae, dus sal ons net daarna verwys as die Thompson-clerodendron – die outydse“sonkamer”-plant waarvoor ons oumas so lief was. Dis ʼn tropiese rankplant met hegrankies wat dit help om aan traliewerke en dies meer vas te klou. As dit onbeteueld gelaat word, kan dit van nature 4 m hoog word hoewel jy dit kan snoei om dit bosagtig te maak of in ʼn hangmandjie kan plant waar dit ondertoe kan tuimel. Dit blom in die lente en somer. Die groot ovaal blare is blinkdonkergroen, en die skitterende blomme met hartvormige wit blomkelke wat bloedrooi kroonblare drup, verskyn in trosse uit blaaroksels. Ouerwordende blomme verkleur van wit na ʼn dofpienk of laventel. Die Thompson-clerodendron-ranker hou van…

Dis nie harde werk om kannas te verdeel nie en moet elke twee tot drie jaar in die lente gedoen word as hulle na hul winterrustyd weer begin uitloop. As hierdie honger plante te dig is, sal hulle groei en blomkrag afneem. • Spit die polle uit, skud die grond af en hulle sal maklik uitmekaar val om die wortelstokke te ontbloot. • Kies wortelstokke met ʼn stukkie wortel en stingel (verkieslik ʼn vars uitloopsel) aan en sny die ou blare en stingels af. • Berei die grond vooraf voor deur hope kompos, afgebreekte kraalmis (as jy het), beenmeel en stadig vrystellende misstof wat vir vrugte en blomme geformuleer is in te werk. Kannas is gulsige plante! • Herplant die verdelings dadelik en nie te diep nie, gooi ʼn deklaag…

Jy het nodig ʼn Ou kroegstoeltjieʼn Stuk leiklipʼn Groot terracottapot4 x 45 mm-houtskroeweWoodoc Wood ReviverWoodoc 45 Tile and Cement SealerWoodoc 30 Exterior Polywax Sealer Stappe 1. Skuur die ou kroegstoeltjie af. 2. Gebruik Woodoc Wood Reviver volgens die aanwysings: Daar is ʼn borsel, handskoene en houtspatel in die verpakking. 3. Werk die Woodoc Wood Reviver met die skropborsel in die hout in. 4. Spoel die Wood Reviver met water af. Laat die hout heeltemal droog word. 5. Verseël die stuk leiklip en die pot met Woodoc 45 Tile and Cement Sealer volgens die aanwysings. 6. Skuur die stoeltjie weer liggies af en wend drie lae Woodoc 30 Exterior Polywax Sealer aan. 7. Sit die stuk leiklip op die stoeltjie waar die sitplek eers was en merk waar om te boor.…

Die tuin van Stone Cottage op Bedford is die hoogtepunt van ʼn lang en persoonlik fisieke reis deur die eienaars, Tony en Lesley. Hulle het in 2009 van die VK hulle in Suid-Afrika kom vestig, maar het eers in 2016 Karoo toe getrek en die huis gevind waarna hulle op soek was. Vergeleke met die tuin van 13 acres wat hulle in die VK gemaak het, is Stone Cottage op ʼn piepklein stukkie grond van net 1 100 m2 geleë. Aangesien Tony en Lesley nie meer so jonk is as toe nie en omdat hulle altyd alles in die tuin self doen, is ʼn kleiner eiendom sinvoller. Wat benewens die ligging in die smaak van die paartjie geval het, was dat die kothuis presies in die middel van die erf…

Die genus Hoya bevat tussen 200 en 300 verskillende spesies. Daarby is daar ook ʼn menigte hibriede en kultivars van sekere spesies wat daarvan ʼn ongelooflik uiteenlopende groep plante maak. Hoya-plante staan as wasplante en wasblomme bekend. Hierdie plante het ʼn verspreidingsgebied wat van Indië in die weste tot China in die ooste, suidwaarts deur Thailand, Viëtnam en Maleisië, deur al die Suidoos-Asiese eilande en selfs tot in die noordelike gebiede van Australië strek. Vanweë hierdie groot verspreidingsgebied, wat talle verskillende habitats insluit, het hierdie plante uiteenlopende groeivereistes, wat ons in gedagte moet hou as ons hulle hier in Suid-Afrika wil aanhou. Die meeste hoyas kan oor die algemeen as tropies beskryf word, terwyl sekere spesies subtropies is. Die subtropiese spesies is die maklikste om in ons klimaat te kweek…

Limonium sinuatum, wat algemeen as papierblom of statice bekend is, speel ʼn belangrike rol in die snyblombedryf omdat dit so lank hou in die vaas en steeds vars lyk na vervoer. Die plante met hul wolke piepklein papieragtige blommetjies in die somer kan nuttig wees in die tuin as jy ʼn bietjie hoogte in blombeddings wil hê. Hulle hou van ʼn sonnige plek in goed dreinerende grond en is betreklik droogtebestand as hulle eers gevestig is, maar vaar beter met gereelde natmaak. Om die blomme te droog, sny die stingels, bind hulle saam vas en hang hulle op ʼn koel plek onderstebo op om te droog. Die ‘QIS’-reeks is in verskeie kleure te kry en bied verbeterde kleur, eenvormigheid en kwaliteit.…

Maak so: • Vul ʼn diep saailaai met klam kommersiële saailingmengsel en druk liggies vas. • Spasieer die redelike groot dahliasaad ongeveer 2,5 cm uitmekaar en druk liggies in die grond in. • Versprei ʼn laag klam saailingmengsel van 3 mm oor die saad en maak liggies nat met ʼn fyn roossproei. • Sit jou saailaai in ʼn voortplanter of sit dit in ʼn helder plastieksak, blaas die sak op en bind styf vas. Hou die saad in die skadu op ʼn warm plek – verkieslik teen ʼn temperatuur van ongeveer 18 °C. Dit kan so gou as binne 10 tot 14 dae ontkiem. • Sodra die blare aan mekaar begin raak, is dit tyd om hulle in aparte klein potjies uit te plant om af te hard voor hulle…

As jy graag aspersies wil kweek, is die plek wat jy kies om hierdie lonende groente te kweek baie belangrik omdat die plante jare lank daar gaan staan. Hoewel jy aspersielote eers na drie jaar kan begin oes, sal hulle elke lente daarna ʼn oes lewer. Dit sal maklik genoeg wees om jou oes te benut deur die groente op talle maniere by etes in te sluit soos in slaaie en soppe. Dan is daar die gewilde aspersie-en-hamquiche met sterk kaas bo-op, gebraaide of geroosterde aspersies met suurlemoen, of (ons gunsteling) geroosterde aspersies wat met geposjeerde eier, geroosterde salm en hollandaisesous voorgesit word. ʼn Oorvloed aspersies vereis ʼn bietjie meer aandag en bevriesing is jou beste keuse. Hoewel inmaak die vanselfsprekende keuse is, is gespesialiseerde toerusting nodig, en die proses…

Ons vonds Dié Cordon bleu-stamboontjie is vir Afrika-toestande in Afrika geteel. ‘Sibaya’ is ʼn Franse fyn boontjie wat binne 60 dae na saai skraal, reguit bone dra. Dit is ʼn MayFord Seed-variëteit. Saai dit in die winter en lente in rypvrye gebiede en in die somer in Hoëveldgebiede. Dit is ʼn siektebestande variëteit met ʼn hoë opbrengs. Doenlys • Saai wortelgewasse, kool, blaarslaai en ertjies, en plant aartappelmoere aan die begin van September. Saai groenbone, skorsies (vingerskorsies en vlapampoentjies) en snybeet vanaf middel September. Saai vrugdraende groente einde September. • Gee meer water namate dit warmer word. • Trek onkruid met die hand uit. Vyf minute per dag hou die onkruid in bedwang. • Erd die grond om die plant op namate die aartappelstingels verskyn en hou hiermee aan namate…

Jy kan jou kalender volgens die shastamadeliefie (Leucanthemum) bepaal. Dit kom in die lente op, blom heelsomer en laat weet jou die herfs is op pad deur te vra om goed teruggeknip te word voor dit in die winter rustend raak. Die stingels is stewig en sterk, en die spierwit kroonblare wat die sonnige geel hart omring, sal meerjarige beddings opvrolik en eenvoudig skitter in potte. Moderne variëteite, soos die ikoniese Leucanthemum ‘Daisy Mae’, het groot blomme bo donkergroen blare – ʼn sterk meerjarige minsorgplant om in ʼn massa te plant. In ʼn neutedop: • Volson of oggendson en middagskadu • Goed dreinerende grond • Matige waterbehoeftes • ʼn Stadig vrystellende organiese misstof as voeding en ʼn goeie deklaag…

✓ Stuit slakke in hul spoor deur slaklokaas uit te sit. Moenie die korrels die wêreld vol en op droë grond versprei nie. Sit liewer hier en daar klein hopies op plekke waar die slakke moontlik wegkruip, soos tussen klippe en onder groot blare, nadat jy jou tuin natgemaak of dit gereën het. ✓ As jou beddingbegonias van verlede somer rypskade gekry het, sny hulle bloot terug om die beskadigde dele te verwyder en doseer hulle gesond met wateroplosbare misstof. Doen dit na die gevaar van laat ryp verby is. ✓ Talle inheemse meerjariges en grondbedekkers blom oorvloedig in die milde lenteweer. Die meeste van die ou gunstelinge is grootliks gehibridiseer om die beskikbare reeks van Arctotis (gousblom), Diascia (pensies), Gazania (botterblom) en Osteospermum (Kaapse magriet) te vergroot. ✓ Verhoog…