Innholdsfortegnelse for July 2020 i Die Tuinier Tydskrif

Ek skryf hierdie brief aan jou op die koudste nag van die jaar tot dusver. Dit het in die Oos-Kaap, op Clarens en op die berge om Ceres gesneeu, en Sutherland herinner ons daaraan dat dit een van die koudste plekke in ons land is. Die winter is hier, en ek hoop regtig jy is knus en warm, en so ook jou rypgevoelige plante. Ek hoop hulle is met rypdoek toegedraai en beskut! Party dae gedurende hierdie veranderde lewenstaat wens ek dat ek my eenvoudig net kan toedraai en die wereld, die taai besluite en die immer veranderende landskap kan ignoreer waarmee ons daagliks te doen het. Ek mis my span soveel. Ek mis hul energie, die kantoorgeskerts, springmielies elke dag teen omtrent drie-uur, en pizzas vir almal as ons…

Besoekers se reaksie op plaveistene sal waarskynlik groter wees as op enige ander element in jou tuin. Plaveistene as voorpaadjie skep die eerste indruk van jou huis, lei mense deur jou noukeurig saamgestelde tuin en omring sitgebiede wat mense bymekaarbring vir middagtee of jou Vrydagaandvleisbraai. Die belangrikste is dat hulle keer dat mense die grondbedekker plattrap of die grasperk verwoes en daarom moet hulle voorrang geniet. Hier is ʼn paar wenke om jou plaveistene opvallend te maak. Bring die kunstenaar in jou te voorskyn ʼn Vervelige paadjie kan selfs die skeppendste tuine valer maak. Plaveistene bied jou die geleentheid om ʼn bietjie ekstra flair te verskaf wat nie met plante alleen bereik kan word nie. Speel ʼn bietjie met patrone vir ʼn titsie onvoorspelbaarheid, of meng vormkombinasies in verskillende tuingebiede.…

Die silwerboom is ʼn lid van die Proteafamilie (Proteaceae) en is inheems in granietkleigrond in die berge van die noordelike en suidelike Kaapse Skiereiland en dié by die Paarl, Somerset-Wes en Stellenbosch oos van Kaapstad. Hoewel habitatverlies en die verspreiding van verstikkende uitheemse plantegroei dit in die natuur bedreig, is dit ʼn uitstekende sierboom vir groot fynbostuine. Dit word 7 tot 10 m hoog, groei vinnig en sy keëlagtige voorkoms is goed geproporsioneer. Sy mooi harige blare verleen ʼn silwer glans in helder sonlig. Dit is tweehuisig, wat beteken dat manlike en vroulike blomme in die lente aan verskillende bome verskyn. Die manlike blomkop bestaan uit talle geelpienk veeragtige blommetjies, terwyl die groter vroulike blomkop minder geeloranje blommetjies dra en ʼn geronde silwerkleurige keël maak. Brande speel ʼn belangrike rol…

Dracaenas, wat inheems in Afrika is, is deur NASA as doeltreffende lugfilters goedgekeur. Hoewel ons nie die bewerings (mites?) kan bevestig dat ʼn Dracaena deremensis ‘Warneckii Lemon Lime’ wat naby jou staan jou gelukkig en produktiewer sal laat voel nie, kan jy ons glo dat dit ʼn baie mooi plant is met sy chartreuse-kleurige loof. Die blare is groot en swaardvormig met heldergroen-geel strepe wat in welige rosette gerangskik is. Die plante is vol blare en bosagtig terwyl hulle nog klein is, maar namate hulle ouer word, ontwikkel hulle dik stamme wat redelik hoog word. As dit ʼn probleem raak, kan jy die roset op enige plek aan die stam afsny en nuwe groei (soms meer as een nuwe roset) sal gou verskyn. Waarskuwing: Hou dracaenas buite bereik van katte…

5 maklike stappe 1. Verwyder dooie en beskadigde takke met ʼn skoon, skerp snoeisker. 2. Verwyder al die takke wat na die middel van die struik toe groei om die vorm oper te maak en verwyder enige lopers aan die basis van die plant. 3. Snoei die oorblywende takke met twee derdes terug as die rose na aan mekaar groei. (Rose wat nie goed gegroei het nie of verder uitmekaar gespasieer is, kan liggies gesnoei en een derde van hul groei verwyder word.) 4. Verwyder al die blare van die oorblywende takke en gooi hulle op die komposhoop. 5. Spit ʼn rojale hoeveelheid kompos om elke roos in en maak goed nat. Die snoei van rose kan by die tuinier vrees inboesem. Ludwig Taschner se egter: “Jy sal geen fout…

Kruid van die maand Roosmaryn Rypbestande roosmaryn het ʼn heerlike geur wat veral in die winter die gemoed lig, en is ʼn heerlike geurmiddel vir wintertrooskos soos braaihoender, lamsvleis en gebakte aartappels. Meng dit saam met olyfolie, knoffel en suurlemoensap vir ʼn eenvoudige maar lekker marinade vir lams, hoender en varkvleis op die braaier. Roosmaryn is ʼn struikagtige meerjarige wat die beste in volson in ligte, goed dreinerende grond groei. Die plant is droogtebestand en siektevry, en sy aromatiese blare weer plae af. Die blomme van die goeie metgesel vir wortels lok bye. Kweek dit ook in groot houers. Plant ʼn roosmarynheining as natuurlike plaagversperring om die groente- of kruietuin. Drink ʼn roosmarynaftreksel as strelende tee terwyl van wintersiektes herstel word, en voeg vars roosmaryntakkies by die badwater vir ʼn…

Een van die natuur se gawes aan ons gedurende die winter is die oulike, geurige gevreetjies van gesiggies en viooltjies. Hierdie pragtige klein plantjies maak die winter werklik minder erg en bring dus ʼn bietjie vreugde na jou wintertuin toe met hierdie spesiale blomme, wat ook uiters maklik is om te kweek! Gesiggies het gewoonlik minder blomme per plant, maar vergoed daarvoor met veel groter blomme. Viooltjies het klein, fyn blommetjies maar is baie blomryk. Albei presteer goed op ʼn plek in die son of halfskadu, dus is dit ideaal om hulle in die herfs onder bladwisselende bome te plant. Viooltjies is selfs gelukkig op plekke met nogal baie skadu, en is dus perfek om vaal gebiede op te helder.…

Daar was nog maar altyd ʼn mate van bygeloof ten opsigte van die meng van wit en rooi blomme, maar as jy dit saamspan met wat waarskynlik die begeerlikste en gewildste silwerblarige plant ooit sal raak, vlieg slegte karma by die venster uit! Droom oor en beplan die volgende kragtige kombinasie van nuwe vrystellings wat op jou patio sal skitter:…

Twee pragtige hibriede is uit twee endemiese genera in die fynbosfamilie ontwikkel, en ook een uit ʼn genus wat in Wes-Australie endemies is. Ons het ons ore oopgehou en kan verslag doen dat hierdie pragstukke tydens inperking soos blits gegroei het en nou vir die publiek beskikbaar is. Hulle hou van volson, water af en toe as hulle eers gevestig is, goed gedreineerde grond, genoeg groeiplek en geen “sosiale afstand” van jou af nie. Chamelaucium (geraldtonwasplant) Geraldtonwasplantspesies is van Australie afkomstig en is baie taai, vinniggroeiende immergroen struike met aromatiese naaldagtige loof. Hoe stingels dra ʼn massa wasagtige klein blommetjies met ʼn subtiele heuninggeur. ʼn Lieflike hibried genaamd ‘Morning Delight’ wat van C. megalopetalum en C. uncinatum geteel is, het ons aandag getrek. Treffende wit blomme met ʼn sweempie pienk…

Kry bymekaar • ʼn Houer• 1 sakkie waterhoudende kristalle soos EXLGel• Potgrond• ʼn Hand vol organiese misstofkorrels• ʼn Hand vol beenmeel of superfosfaat• Gruis vir dreinering• 1 x pelargonium rooi-wit (Pelargonium ‘Villetta Red White’)• 1 x pelargonium pienk (Pelargonium ‘Tacari Pink’)• 1 x verbena (Verbena ‘Obsession Twister Purple’)• 1 x calibrachoa (Calibrachoa ‘Colibri Cherry Lace’) Maak so • Voeg eers die sakkie waterhoudende kristalle en dan die organiese misstof en beenmeel by die potgrond by en meng goed.• Gooi ʼn laag gruis in die pot en maak dit halfvol potgrond.• Plaas die pelargoniums na agter in die pot en vul die voorkant op met die verbena en calibrachoa wat na die kant toe wys om ʼn tuimelende effek te verleen. Vul die openinge op met potmengsel.• Maak goed nat en…

Winterblommende kniphofias Groot groepe vuurpyle (kniphofias) lewer ʼn helder vertoning in die wintertuin, is gewilde snyblomme en die buisblomme hou lank. Onder Suid-Afrika se talle spesies is winter en somerblommende, etlike immergroen en ook bladwisselende spesies waarvan egter net ʼn paar kommersieel verbou word. Groeiaantekeninge: • Plant in oop, sonnige kolle of ligte skadu.• Voeg baie kompos by goed gedreineerde grond, saam met ʼn bietjie beenmeel om sterk wortels aan te moedig.• Maak gereeld nat – hierdie plante groei in die natuur naby riviere en ander vleierige plekke.• Voed met ʼn stadig vrystellende misstof in die lente en laatsomer. Die witter kant van Wild Die wit vorm van wildedagga word Leonotis leonurus var. albifloragenoem. Dit dra dieselfde trosse spinnekopagtige fluwelige blomme in regop torings aan talle penorente stingels as die oranjeblommige…

Die kweker se stutstok wat aan ʼn jong boom of struik vasgemaak is, is nie genoeg om die plant behoorlik te ondersteun wanneer dit in die tuin groei nie. Om hulle teen wind en storms te beveilig en regop te hou, moet jy hulle self behoorlik stut. As ʼn boom geplant word, is dit die heel beste om ʼn stewige stut diep in die plantgat in te kap voor die ondergrond, die plant en die verrykte grond ingesit word, maar as jy dit nie gedoen het nie, oorweeg hierdie metodes: Enkelstut – Die lengte van ʼn enkelstut moet minstens eenderde van die stam se hoogte wees. Ankering – Met hierdie metode word drie of vier kort staalpaaltjies in die grond om ʼn boom ingekap. Sterk drade word dan om die…

Die inheemse Crassula ovata(kerkei) is waarskynlik een van die wêreld se gewildste vetplante wat binne sowel as buite gekweek word. ʼn Hele paar variëteite het ontstaan uit hierdie stewige struik wat soos ʼn klein kremetartboompie lyk. ‘Hummel’s Sunset’ het dik, amper lepelvormige vlesige blare waarvan die kleur in die winter versterk om ʼn simfonie van groen, geel en rooi te verskaf. Bloeiwyses met klein stervormige blommetjies in sagpienk of wit is ook in hierdie tyd aanwesig. Kweek hierdie plant in volson in rotstuine of in groot houers om die prag van die blaarkleure te geniet. Binnenshuis sal die loof net groen wees.…

Hou aan om winter en lenteblommende saailinge soos gesiggies en viooltjies te plant vir kolle vrolike kleur – hulle sal tot Desember aanhou blom as dooie blomme verwyder en hulle gereeld met ʼn wateroplosbare misstof gevoed word. Plant hulle kol-kol op plekke met oggendson en namiddagskadu. Bladwisselende vrugtebome (behalwe perskes), bloubessies en druiwestokke kan in Julie gesnoei word. Spuit die rustende plante daarna met vars kalkswael om oorwinterende plae dood te maak. • Dis tyd om frangipani-stamstegge te maak – gebruik ʼn sanderige, grinterige grondmengsel en hou hulle aanvanklik betreklik droog.• Verdeel oorgroeide bromelias en plant hulle oor. Probeer treffende maniere vind om hierdie interessante plante oor jou hele tuin te vertoon. Maak bamboese, nandinas en vlasse netjies deur ou stingels uit te sny en onderom skoon te maak. Neem…

• Aangesien petunias langblommende jaarplante is, gee hulle ʼn sterk begin in die tuin met goed gekomposteerde grond wat met beenmeel verryk is vir goeie wortelontwikkeling.• Plant hulle waar hulle minstens vyf uur sonskyn per dag sal kry.• Beskerm jong saailinge teen slakke en naakslakke, en beskut hulle met rypdoek as ryp voorspel word.• Verwyder geelwordende blare onderom die plant om siekte te voorkom.• Voed maandeliks met ʼn vloeibare misstof soos Nutrifeed of MultiGro. Petunias in houers • Gebruik potgrond van ʼn goeie kwaliteit wat met ʼn hand vol beenmeel en ʼn stadig vrystellende algemene misstof gemeng is. Voeg ook ʼn waterhoudende produk soos EXLGel by.• Hoewel petunias van son hou, sal hulle ook in ligte skadu groei hoewel hulle nie so oorvloedig sal blom nie. Maak dus seker hangmandjies…

Die kweek van groente het in die Covid-19-era ʼn belangrike onderneming geword. Hoewel groentetuine prakties en produktief moet wees, beteken dit nie dat hulle nie ook mooi, lekker om in te wees en skeppend bevredigend kan wees nie. Die ontwerpkeuses vir ʼn produktiewe groentetuin is oneindig, van tradisionele groentetuinuitlegte tot elegante formele Franse groentetuine, ʼn meng-alles-saambenadering, geligte geboude beddings, vierkantevoettuine, vertikale groente, permakultuurgeinspireerde sleutelgatbeddings en ekosirkels. Vind ʼn plek wat aan die meeste, verkieslik al, die maatstawwe voldoen om groente suksesvol te kweek voor op ʼn ontwerp besluit word. • Groente moet minstens ses uur son per dag kry om te gedy. Die beste is volson in die winter, en oggendson en namiddagskadu in die somer. Met te min son gaan groente nie so produktief wees nie, maklik deur plae…

Ten spyte van hul delikate (selfs romantiese) voorkoms is tulpe baie maklike plante om te kweek. Die enigste verskil tussen die koop van tulpe en die koop van ander lenteblombolle is dat jy tulpe direk by die bolkweker moet bestel. Die wat ons plaaslik kan plant, is eers met koue behandel in die kweker se pakhuis en toe direk versend na die tuinier om dadelik te plant. Plantwenke: • Berei die grond voor met volop kompos – as daar agterdog oor dreinering bestaan, voeg ʼn bietjie riviersand in elke plantgat by.• Kies ʼn plek met oggendson en namiddagskadu.• Plant die bolle met die gepunte kant na bo.• Bedek met ʼn 5 cm-laag grond en dan ʼn 2 cm-laag organiese deklaag, soos basspaanders of kompos.• Maak diep nat na plant en…

Die Gazania rigens ‘New Day’-reeks is kompakte, droogtebestande plante van ʼn hoe gehalte wat wonderlik sal lyk in mandjies, potte en in die tuin as randplant of grondbedekker. Die groot blomme lok bye en skoenlappers, en die plante het baie min sorg nodig met net af en toe ʼn bietjie water. Hulle wil volson he en blom van laatlente tot in die somer. Die nuwe ‘Yellow Improved’ het groter blomme vir ʼn beter kleurvertoning.…

As jy ʼn goeie grondbedekker wil hê om ʼn sterk spatsel kleur in skadukolle te verskaf, plant Plectranthus cilliatus ‘Sasha’. Hierdie kompakte hibried, wat tot 50 cm hoog word, is uit ʼn inheemse spesie geteel. Die loof is ʼn pragtige mengsel van groene, gele, goud en brons wat gedra word aan spreidende donkermaroen stingels. Fyn blomtakkies met orgideeagtige wit blomme verskyn in die herfs en winter. In ʼn neutedop • Gebruik dit as grondbedekker in skadu (oggendson en namiddagskadu is uitstekend).• Plant dit in goed dreinerende komposverrykte grond.• Dis nie geskik vir baie koue tuine met ryp nie.• Dis baie mooi in hangmandjies!…

Dis tyd om jou beet te oes en nog beet te plant terwyl jy jou tuin omspit. Noudat jy soveel beet het, wonder jy seker wat om alles daarmee te maak. Dit blyk daar is nogal ʼn heel paar dinge. Gewone piekelbeet kom by jou op, maar dit kan ook ingemaak en bevries word. As jy jong, gesonde, ongeskonde blare het, kan dit ook ʼn paar minute in kookwater geblansjeer, gedreineer, afgekoel en in vriessakkies vir die vrieskas verpak word. Behandel dit net soos spinasie as jy dit wil gebruik. Berei jou beet voor vir inmaak, vries of piekels deur die lowwe en wortel af te sny met nog sowat 2 cm van elk aan om kleurverlies te verminder. Skrop die beet en sit in ʼn kastrol met kookwater. Kook…

Vir diegene van julle wat nie die laaste kans aangegryp het om ʼn paar pakkies blomsaad te koop voor hulle nienoodsaaklike items geword het nie, skep moed! Ons het vyf outydse en tog fraai tuinblomme bymekaargemaak wat jy elke winter op die plek kan saai – trouens, jy kan hulle herhaaldelik heeljaar saai. Saai hulle hierdie maand om die ontbering en verlies te gedenk wat ʼn virus in ons wereld veroorsaak… Wanneer hulle blom, sal hulle jou hopelik vertroos en plesier gee. Die heel beste is dat hulle sal terugkeer deur oor en oor te selfsaai.…

Klimplante sal teen omtrent enigiets opklouter, maar as jy wil hê hulle moet netjies lyk en klim waar jy wil hê hulle moet klim, maak ʼn eenvoudige latwerk soos dié. Jy het nodig • Snylys (vir drie latwerke): 75 mm kca-behandelde heiningplanke wat soos volg gesny is: • 6 x 1800 mm x 75 mm x 22 mm – regopsye • 6 x 900 mm x 75 mm x 22 mm – dwarshoute• 24 Tek-skroewe (50 mm x 4 mm)• 100 m swart polipropileentou• 500 ml onderlaag• 500 ml verf (Ons het Bethany Greenemaljeverf gebruik.) Gereedskap: Handsaag, maatband, potlood, kombinasiewinkelhaak, koordlose boor met toepaslike boorpuntaandrywer, 4 mmboorpunt vir hout, kramskieter en verfkwas Stap 1 Merk 122 mm van een punt op elke regopsy af. Merk hiervandaan elke 100 mm af…