Innholdsfortegnelse for March 2020 i Die Tuinier Tydskrif

Die sleutelkenmerk van hierdie tuine is oormatige klam, deurdrenkte grond wat die ideale toestande skep vir ʼn spesifieke ondergroep plante – wat meestal onbekend en soms redelik eienaardig lyk – wat nie algemeen in gewone agterplase aangetref word nie. Vleituine kom gewoonlik voor in laagliggende gebiede naby mere en riviere, maar vleituinplante waarvan net een per soort gebruik word, kan maklik in enige klimaat en enige tuin gekweek word deur ʼn paar eenvoudige stappe te volg, wat vir jou selfs ʼn groter plantkeuse gee om van te kies. LÊ DIE GRONDWERK Die beste is om vleituine in die warmer somermaande te plant om die plante genoeg tyd te gee om voor die winter te vestig. Die ideale plek om in ʼn vleituin te omskep is daardie lastige tuingebied met swak…

Rudbeckias word kortstondige meerjariges genoem maar soos jaarplante behandel waarskynlik vanweë hul lang blomtyd van laatlente tot diep in die herfs. Die blomkroonblare van ‘Tiger Eye’ is heldergeel of goudkleurig en omring ʼn donkerbruin keël. Teken aan om Rudbeckia ‘Toto Gold’ en ook ‘Toto Rustic’ te beproef. Maak steggies van penstemons Eiervrug-parmigiana-happies Saai ridderspore Knyp pronkertjies uit Kweek in water Saai beet Saai clivia-saad Dood sipresplantluise Laat swaai jou slaai Mistelkaktus vir binne…

Moenie dat plantluise jou koolgewasse aanval nie; plant spreidende polei onder en om die plant en loop oor die ment om die skerp geur vry te stel. Plant tiemie, salie, grasuie en aweruit om die rand van die koolbedding om die koolwitjieskoenlapper af te weer. Hierdie kruie het minder water as kool nodig, wat van hulle ʼn fiemieslose rand maak. Kostuinmaak doenlys • Hou beddings onkruidvry.• Maak gereeld so vroeg moontlik nat sodat blare kan afdroog.• Ondersoek vir plae, gebruik ʼn organiese insekdoder en spuit weekliks.• Trek groente uit wat afgaan en vernuwe die grond met kompos vir herfsgewasse.• Sny blomkruie terug om nuwe groei aan te moedig.• Plant nuwe pietersielieplante uit.…

O mdat ridderspore (Consolida ambigua) nie goed verplant nie, moet die saad direk in die tuin gesaai word waar jy wil hê hierdie hoë plante moet groei. Kom ons klaar eers die verwarring op om hierdie hoë en statige blomplante wat so gewild in die snyblomhandel is: • Ridderspore (jaarplante) word dikwels met delfiniums (tweejaarplante) verwar.• Albei dra baie hoë blomare, maar terwyl die delfinium se blomme dig en styfgepak in digte blomtrosse is, verskil die ridderspoor se afsonderlike blomme vanweë hul spoorvormige blomkelke (hoewel hulle ook na aan mekaar aan hul are gerangskik is). Die hoë blomstele (1,2 m hoog) kan in systamme vertak en die loof is leeragtig, diep gelob en handvormig.• Ridderspore het ʼn swak reputasie dat hulle misluk as hulle van saad gekweek word, moontlik vanweë…

• Bemes met Vigorosa sodat die rose tot in die winter kan aanhou groei en blom. Vergelende blare is tekenend van ʼn voedingstofgebrek.• Spuit maandeliks met Chronos of Rose Protector om swartvlek te voorkom, veral as daar swaar dou of laat reën is.• Maak minstens twee maal per week nat en vernuwe die deklaag.• Sny dooie blomme af omdat dit die produksie van nuwe lote aanmoedig. Plant ʼn roos ‘Garden Princess’ Roosblomme is op hul beste in die herfs, en die delikate pienk blomme van ‘Garden Princess’ raak ʼn dieper, voller kleur. Die sterk geur, enorme plukbare blomme en taai siektebestande blare is onweerstaanbaar. Dié goeie veelsydige tuinroos vaar ook goed in potte.…

Sedum nussbaumerianum Plant jy hierdie spreidende vetplant met sy vlesige gepunte blare wat in klein rosetjies gerangskik is in volson tussen klippe, kry dit gou kleur met die blare wat ʼn helder koperkleur word en dit soos ʼn baken tussen ander plante laat uitstaan. Word dit as randakkerplant in ligte skadu met net oggendson gebruik, het dit steeds ʼn kopertint, maar die blaarkleur is hoofsaaklik lemmetjiegroen. In ʼn hangmandjie tuimel die spreidende stingels oor die rande, en in ʼn houer is dit ʼn spoggerige aksentplant. Dis hoe veelsydig hierdie vetkruie is. Dit plant maklik voort van stingel-of blaarsteggies, gebruik min water en is altyd sag op die oog. Die klein stervormige blommetjies kan van laatwinter tot in die lente verwag word. Carex comans ‘Bronze’ Siergrasse in die Carex-genus is ongetwyfeld…

Die Britse platteland het ʼn klompie botaniste gelok wat varings begin bestudeer en in so ʼn mate ʼn obsessie begin het dat dit sy eie naam moes kry. Varingversameling het die nuutste stokperdjie geword, varingverenigings het oral in die land ontstaan en varingmotiewe het amper oral verskyn. Die Victoriaanse weergawe het teen 1890 uitgesterf, maar dit lyk of pteridomanie terug is met die onlangse oplewing in huisplantgewildheid. Varings is om elke hoekie te sien, maar om die een of ander rede het hulle steeds die reputasie dat dit moeilik is om hulle aan die lewe te hou. Hulle is beslis nie onvernietigbaar nie, maar deur by die volgende paar riglyne te hou, kan jy seker maak joune sal baie jare gedy. PLEK Omdat dit bekend is dat varings tipies van…

Die antieke ritme van groentekweek van werk en rus was nie net vir die tuinier nie maar ook vir die grond. Die plant van dekgewasse wat meer insit as wat hulle uithaal, is ʼn manier om die grond nie net te laat rus nie, maar ook te verjong. Dekgewasse dra tot die grond se organiese inhoud by, sit voedingstowwe in, verbreek die siektesiklus en maak verdigte grond los wat dreinering en beskikbaarheid van water verbeter. Die plant van ʼn enkele dekgewas doen egter nie dit alles nie omdat dekgewasse verskillende funksies het. Die grasagtiger variëteite vul organiese massa (biomassa) aan, peulgewasse verskaf stikstof en die mosterds het ʼn berokingswerking. Bepaal wat jou oorwerkte groentelappie nodig het en kies die toepaslikste dekgewasse vir die werk. Maart en April is die beste…

Penstemons is gesellige somermeerjariges wat goed saamgaan met ander blomplante en grasagtiges in ʼn gemengde randakker. Hierdie regop plante maak onophoudelik ʼn oorvloed blomstingels met sterk trompetvormige blomme in gelid van vroegsomer tot laat in die herfs wanneer hulle met die helfte teruggesnoei moet word. Dit gee vir jou goeie steggiemateriaal om meer plante te kweek. Snoei dit dan in die vroeë lente op die grond af om die moederplante aan te moedig om weer uit te groei. Kies sterk en gesonde sagte puntlote van sowat 12 cm lank. Knip die onderpunt van elke steggie net onder ʼn knoop af, verwyder al die knoppe en onderste pare blare en laat bly net ʼn paar bo. Doop die snypunt van die penstemon in water en dan in bewortelingshormoon vir sagtehoutsteggies. Steek…

Hoëveld en KwaZulu-Natalse Middellande Beet, blaarslaai, blomkool, Chinese kool, koolraap, krulkool, preie, radyse, rape, spinasie en snybeet, spruitkool, uie, witwortels en wortels Middelveld (Tshwane en ander gebiede met minder ryp) Beet, blaarslaai, blomkool, broccoli, Chinese kool, kool, koolraap, krulkool, preie, radyse, rape, seldery, spinasie en snybeet, spruitkool, uie, witwortels en wortels Oos-Kaap en Klein-Karoo Blaarslaai, blomkool, Chinese kool, kool, koolraap, krulkool, preie, radyse, rape, seldery, snybeet, uie, witwortels en wortels Wes-Kaap en Suid-Kaapse kus Beet, blaarslaai, Chinese kool, kool, koolraap, krulkool, preie, radyse, rape, spinasie en snybeet, witwortels en wortels Noord-Kaap en Groot-Karoo Beet, blaarslaai, Chinese kool, koolraap, krulkool, radyse, rape, snybeet, spinasie, uie, witwortels en wortels Laeveld en KwaZulu-Natalse kus Beet, blaarslaai, blomkool, bos-en rankskorsies, eiervrugte, groenertjies, komkommers, kool, koolraap, krulkool, pampoen en Hubbard-pampoen, preie, rabarber, radyse, rankbone, rape,…

Knyp die groeipunte van saadgekweekte pronkertjies uit sodra hulle ongeveer 15 cm hoog is. Doen dit deur die stingelpunte saam met die onvolwasse boonste blare net bo ʼn gesonde stel blare uit te knyp. Gebruik jou duimnael en wysvinger of ʼn skerp blomskêr. Die twee redes vir vroeë uitknyp: • Dit lei die plantenergie om sterk wortels vir gesonde plante te maak;• Dit moedig jou plante aan om te vertak en bosagtiger te word. Goeie raad Hou aan om die jong rankers uit te knyp namate hulle groei om meer blomdraende sytakke te maak. As hulle eers blom, pluk gereeld die blomme, wat as nog ʼn vorm van “uitknyp” dien en blom sal verleng. Moet die rankies ook afgeknip word? Die pronkertjieranker gebruik rankies vir klim wat om steunstrukture of…

Korter daglengtes en matige weer veroorsaak dat talle struike en bome voor die winter nuwe groei maak. Party blom dié tyd van die jaar selfs buitenstyd. Ondersteun dié groei-opwellings deur in Maart toegewyd met ʼn kaliumryke misstof te voed om die plantselle te versterk, plante op te bou en hul lentegroeipotensiaal te verbeter na die stadige en koue wintertyd. Beskou dit as ʼn noodsaaklike belegging om toekomstige prag te verseker. Plante om te voed Vrugtebome, druiwestokke, hibiskusse en katjiepierings Voedingswenke • Moenie droë plante voed nie. Maak goed nat voor jy begin.• Kies die korrekte misstowwe vir blomstruike, loofplante en grasperke.• Bemes in koel weer.• Volg die toedieningsaanwysings op die produk – in dié geval is meer nie beter nie!• Moenie dat korrelmisstowwe op die plantstingels en-blare val nie omdat…

Albuca nelsonii is ʼn sierlike inheemse immergroen bol wat enige tyd van die jaar geplant kan word omdat dit dikwels te kry is by kwekerye wat in inheemse plante spesialiseer. Gebruike Dis goed vir volson in rotstuine en tussen hoë grasse in ʼn uitleg in die prêriestyl, of in die droë skadu van bome. Groeiwyse Die groot bol vorm ʼn digte pol met vlesige lintvormige blare en enorme are geurige wit blomme met ʼn heldergroen streep van September tot Januarie. In blom kan die plant van 1 m tot 1,2 m hoog word. Kweek Dit is redelik gehard, waterslim en groei vinnig in goed dreinerende grond.…

Sommige vatbare konifere word ongelukkig elke jaar drooggesuig deur ʼn horde Italiaanse sipresplantluise. Hierdie plae raak aktief in die koeler maande van die jaar, maar die gevolge van hul besmetting word eers veel later opgemerk as die plante bruin word, en soms heeltemal doodgaan. Van die geliefde konifere wat verliese ly, is Cupressus macrocarpa ‘Gold Crest’, C. sempervirens ‘Stricta’ en ‘Swane’s Gold’, x Cupressocyparis leylandii en Juniperus scopulorum ‘Skyrocket’. Dis nie maklik om hierdie piepklein plantluisies raak te sien nie, en soms is die enigste teken dat hulle aanwesig is ʼn swart roetskimmel weens hul uitskeiding. Bly veilig en begin behandel jou konifere nou met ʼn sistemiese insekdoder. Daar is verskillende produkte te kry om hierdie plantluise te bekamp. Die maklikste om toe te dien is gronddeurweekmengsels wat nie so…

Die meeste van ons het herinneringe uit ons kinderdae van die druk van leeubekkieblomme om die bekkie oop te maak. Leeubekkies (Antirrhinums) is nie net ʼn eindelose bron van vermaak vir kinders nie, maar is ook ideaal om treffende kleur in die tuin in te bring. Hoewel leeubekkies in die meeste landstreke dwarsdeur die jaar gekweek kan word, is Maart, April en Mei ideale maande om die saailinge uit te plant. Dit is maklik om leeubekkies in enige goed gedreineerde, redelik vrugbare tuingrond te kweek, hoewel hulle eintlik ligte tot matige leemgrond verkies. Werk dus volop kompos tydens beddingvoorbereiding in. Maak ongeveer elke vyf dae diep nat omdat die grond redelik klam moet bly. Hulle hou van ʼn warm, sonnige plek, maar vaar beter in halfskadu in warm klimaatstreke. Plaas…

Maantuiniers meld dat tuinmaakaktiwiteite makliker en hanteerbaarder blyk te wees as dit die tydsbepaling van die maanfases volgens maantuinmaakbeginsels volg. Ons maandelikse maantuinmaakgids bepaal die beste dae vir spesifteke take volgens die beginsels en uitsonderings: Dit is die beste om bogrondse produseerders (blaargroente, vrugte en blomme) tydens die wassende maanfase (nuwe tot volmaan), en ondergrondse variëteite (wortelgroente, bolle, gerokte knolle en knolle) na volmaan tot die laastekwartierfase te plant.…

Tuiniers is interessante mense en alles wat blare het, is gewoonlik vir hulle belangrik. As dit wortels en blare het, is dit waarskynlik heel boaan hul inkopielys. Dit is beslis die geval in Johan van Roche House se lewe, en dietorie van die ‘Iceberg’-rose is die perfekte voorbeeld hiervan. Maar later meer daaroor. Eers die storie van hoe die tuin van Roche House so pragtig geraak het. Queenstown is bekend vir sy lang en kleurryke geskiedenis, en Roche House is sedert 1854 deel daarvan, net ʼn jaar nadat die dorp gestig is. Johan en Michelle, sy ou vriendin en sakevennoot, vertoon trots ʼn afskrif van die oorspronklike 1854-transportakte by die ingang na die gebou. “Passievolle skepper van pragruimtes” kan die eretitel wees wat aan Johan gegee sou kon word omdat…

Kruie en groente wat goeie plantmaats in die tuin is, komplementeer mekaar se geur dikwels as dit saamgekook of in slaaie gebruik word. Basiliekruid en tamaties kom dadelik by ʼn mens op, so ook origanum en eiervrugte, beet en grasuie (ook komkommer), wortels en pietersielie. Selfs al is hulle nie plantmaats nie, is dit moeilik om nie aan ment te dink as ertjies gekook word of aan roosmaryn met gebraaide aartappels nie. ʼn Mens hoef nie ʼn vegetariër te wees om van groente te hou nie, en wat egter uitkom as jy met sjefs praat wat van hul groente hou, is dat eenvoud die beste is. Een so ʼn sjef is Daniela Gutstadt. Haar benadering as uitvoerende sjef by die tuin-na-tafel-restaurant Culinary Table in Lanseria is om die groente net…

Daar is twee keurboomspesies, Virgilia oroboides en V. divaricata, wat albei pienkerige blomme en geveerde blare het. V. divaricata is kleiner, tot 10 m hoog, en het treffender trosse perspienk ertjieagtige blomme van vroeglente tot vroegsomer (Augustus tot November) en digter blare. Sy natuurlike habitat is langs bosrande en strome in die Suid-Kaap waar dit baie algemeen langs die Keurboomsrivier is. Dit kom ook in die Oos-Kaap voor en het in die Kaapse Skiereiland genaturaliseer geraak. Die boom maak ʼn regop stam met silwergrys bas en ʼn breë spreidende of ronde kroon. Dit groei besonder vinnig in die jongboomfase, is ideaal om gou skadu te gee of in nuwe tuine te plant, en vorm in ʼn japtrap ʼn skerm wat onooglike geboue wegsteek of vir stadiger groeiende jong bome tydelike…

Kweek beet van saad • Bewerk die grond vir goeie beetknolle deur dit 30 cm diep los te maak en te hark om stokke en klippe te verwyder.• Plant die sade ongeveer 2 tot 3 cm diep en 3 cm uitmekaar direk in die grond in rye wat 30 cm uitmekaar is.• Begin saailinge uitdun as hulle 5 cm hoog is sodat hulle ongeveer 5 cm uitmekaar gespasieer is. Moenie die saailinge uittrek nie, maar knip die ongewenstes met ʼnkombuisskêr op die grond af. Hou aan uitdun totdat hulle uiteindelik ongeveer 10 tot 15 cm uitmekaar is.• Help stut die plante deur die grond om hulle op te erd na die laaste uitdunning.• Oes vir die meeste geur wanneer die knolle 5 tot 10 cm in deursnee is. Draai die…

Die afknip van stukke kruie soos meerjarige basiliekruide, vetplante soos die Kersfeeskaktus, huisplante soos die koningsbegonia, tuinplante soos plectranthus en coleus, en selfs blomme soos impatiëns om hulle in flesse met kraanwater te sit kan twee voordele inhou: • Dit is ʼn maklike manier om meer plante voort te plant omdat hulle gou sonder sukkel wortelskiet.• Dit is ʼn mooi plantvertoning wat dikwels kan verander en sonder skuldgevoelens weggegooi kan word of op die komposhoop kan beland as jy nie meer nut daarvoor het nie. Maak bloot ʼn verskeidenheid glasgoed vol skoon water en vertoon dit op ʼn plek met goeie natuurlike lig. Bedel steggiemateriaal uit iemand anders se tuin of benut dié in jou huis en tuin. Sny dit onder hul onderste knope af, verwyder al die blare wat…

• Hark afgevalde blare op en gebruik as dun lae deklaag, op die komposhoop en om jou eie blaarmolm te maak.• Begin berei plantgate voor vir bladwisselende vrugtebome omdat kwekerye binnekort vars voorraad sal hê• Snoei laventels liggies in balle met ʼn breë basis om sonlig toe te laat om die hele plant te bereik – dit voorkom langbenige groei en lyk veel netjieser as om hulle net terug te sny.• Saai of plant saailinge van blomjaarplante soos Yslandse papawers, vilette, weeskindertjies, nemesias, viooltjies, gousblomme, leeubekkies, koringblomme, vingerhoedjies, lupiene en kappertjies. • Ruim ou stingels en siek blare van Barbertonse madeliefies (Gerbera) op. As die plante te oorgroei is, verdeel en plant hulle oor.• Plant Japanse anemone in ligte skadu of aan die suidekant van jou huis wat in die…

Dit moet nie verwar word met die Kersfeeskaktus wat taaier en meer soos ʼn kaktus is nie. Hierdie pragtige huis en patioplant met sy delikate dof groen en doring lose druipende stingels hou van goeie lig, maar nooit direkte warm sonlig wat deur ʼn venster daarop skyn nie. Anders as ander kaktusse wil dit ook gereeld water hê. Maak dit nat sodra die grond droog voel en bevog tig die lug rondom deur die stingels op warm dae gereeld te newelspuit. Dit is ʼn pragtige plant vir hangmandjies. Voed dit af en toe met ʼn wateroplosbare miss tof teen halfsterkte.…

Echeverias (kliprose) is die gewildste van al die vetplante met ʼn onmiddellik herkenbare rosetvorm wat soos ʼn perfekte roos in volle blom lyk. Oor die jare is honderde variasies geteel waarvan ‘Black Prince’ een van die treffendste is. Die sjokoladebruin blare van dié ware versamelaarsitem het skerp punte, en die kleur verdiep tot boergonje na die middel toe. Dit groei in volson tot halfskadu en moet goed dreinerende grond hê, veral as dit in ʼn bedding geplant word wat gereeld water kry. Gebruik dit as rand of grondbedekker, tussen klippe of plaveistene, in gruistuine en as treffende houerplant. As huisplante het dit indirekte helder lig en die minimum water nodig.…