Innholdsfortegnelse for December 2019 i Die Tuinier Tydskrif

Wat so wonderlik van plante is, is ongeag hoe lank jy al ʼn tuinier is, is daar altyd iets nuuts om te ontdek. Al het jy al die boeke en tydskrifte gelees, die wêreld deurreis of gereeld “plantsoektogte” in jou plaaslike tuinsentrum uitgevoer, is daar altyd iets om te ontdek wat jou sal verbaas en verstom, en jou asem heeltemal sal wegslaan! Ek het net verlede week so ʼn ontdekking gedoen met ʼn plant genaamd Wachendorfia. Ja, sê dit weer: “WA-CHEN-DOR-FIA”. Joe, ek het die boerpot geslaan! Ek het die plant die eerste keer gesien toe ek tussen Knysna en Plettenbergbaai gery het. Die plante het as ʼn massa polle in die moerasagtige vleie langs die N2 gegroei en was natuurlik in volle blom. Na die derde groep waarby ek…

Bromelias het moeiteloos die sprong gemaak van buiteoerwoudplante na stylvolle tropiese binneplante. Hulle is skulptureel in hul eenvoud en simmetrie met ongewone“blomme” in sterk kleure wat elegant genoeg is om by die meeste moderne interieurs te pas. Die“waterholte” van die meeste variëteite betower die meeste en lyk net ʼn bietjie vleisetend, soos Audrey in Little Shop of Horrors. Sal ʼn niksvermoedende vinger wat in die waterholte hang, gegryp word? Gelukkig is bromelias heeltemal skadeloos en hoegenaamd nie roofsugtig nie en hou dus geen gevaar in vir nuuskierige kinders of troeteldiere nie. Die enigste gevaar is dat jy dalk agterkom dat jy ʼn versamelaar raak omdat die reeks blaarpatrone, blomvorms en kleure so mooi is. Trouens daar is sowat 2 500 spesies van die tropiese gebiede van Noord en Suid-Amerika, en…

Watter smake is somersmake? Koel waatlemoen, sappig en verfrissend; pynappel, soet en suurderig; repies goue mango’s endieheuninggeuren smaak van soet spanspek. Hoe gelukkig is ons nie om so ʼn oorvloed van somervrugte te hê om gedurende die feestyd te geniet in plaas van warm en swaar poedings nie! Benewens die tropiese vrugte is daar bessies, druiwe, pragtige taaipitperskes en veel meer. Dit is natuurlik goed vir ons met vitamiene soos vitamien A, C en E, asook vesel en minerale soos sink, fosfor, magnesium en foliensuur. Volgens gesondheidskenners moet ons twee porsies of verskillende vrugte (ander kleure en soorte) per dag eet. Doodmaklik! Kookkuns kom in die spel met die omskep van vrugte in ʼn spesiale nagereg met behulp van kruiedeurtrekte strope, sorbette, gladdejantjies en souse. 4 KRUIE VIR SOMER-VRUGTE Pynappelsalie…

Aangesien dit die feestyd en ʼn tyd van gee is, hoekom nie vir iemand vir wie jy lief is ʼn versameling spekbome (Portulacaria) in ʼn pot gee nie? Hierdie groot ou blik, wat tevore vol piekelagurkies by ʼn deli gekoop is, is met drie spesiale portulacarias beplant. 1 Portulacaria armiana (grootblaar-of sweepstokspekboom) Die baie spesiale grootblaarspesie word net in die noorde van die Richtersveld en suid van Namibië in baie ariede toestande in die natuur aangetref. Die plant is uiters gehard en iets spesiaals om in die spekboomversameling te hê. Die “sweepstok”-deel van die volksnaam verwys na die besonder lang sweepagtige stingels wat are klein blommetjies in die winter en lente dra. 2 Portulacaria afra ‘Aurea’ (geel spekboom) Hierdie grondbedekker wat 30 tot 50 cm hoog word, het ʼn spreidende…

Met goeie tydsberekening kan die rose in Desember hul tweede drag hê. As jy by die huis bly, het jy die kans om te ontspan deur die rose te ruik. Ontsnap na die roostuin om dooie blomme en knoppe te verwyder, vir die huis te pluk en aandag te gee aan die gewone take van natmaak en spuit. As jy weggaan, stel ʼn paar maatreëls in wat jou roosbosse sal toelaat om tydens jou afwesigheid met die minimum sorg te oorleef. Rose alleen tuis Knyp in die week voor jou vertrek die punte van alle nuwe lote uit, laat ou blomme aan die bos bly en spuit met Chronos en Ludwig’s Insect Spray om die rose teen swartvlek en plae te beskerm. Uitknyp vertraag blom en die plante het minder…

Balkonkis Die Balcony Box is die perfekte stel vir alle balkon-en terrastuiniers. Dit sluit in ʼn handgrafie, ghrop, snoeiskêr en handborsel. In die ruim plastiekkis met deksel, wat ook as skoppie diens doen, is daar plek vir al hierdie gereedskap asook nog gereedskap. Die stel is ʼn nuttige houer vir alles wat jy nodig het om vir ʼn klein tuintjie te sorg. Die kis kan ook teen die muur gemonteer word. www.gardena.co.za Aalwynvelsorg Uit die tuin en in jou handpalms in: Aloe Unique se superhidraterende Aloe & Honey Gel Mask bied ʼn vogryke ervaring om die vel te voed. Die volledige reeks het inheemse Aloe ferox as grondslag, wat die natuur se antwoord vir hernude prag gee. Doen aanlyn aankope by aloeunique.co.za. Maklik met bokasji Herbenut al jou kosafval deur…

Die dinge buiten die versierings en Kersliedere wat vir jou daardie Kersgevoel gee, is die geur van speserye in die lug. Sodra die gerookte ham met naeltjies en lourierblare in die water gesit word, is Kersfees naby. Ons het ʼn paar dekoridees en resepte bymekaargemaak wat weergee wat vars vir die seisoen is en wat soos Kersfees proe. BKS-skemerkelkie ʼn Bosbessiekersskemerkelkie wat met den deurgeur is, is die perfekte begin vir die vierings. Die byvoeging van den (ons het jenewerbessie gebruik) gee ʼn sagte “denne”-smaak, maar dit gaan eerder oor die versiering en aroma as die smaak. Hoewel die meeste denne en sparbome eetbaar is, is ʼn paar giftig. Maak seker jy vermy Kanadese spar, norfolkeilandden, Australiese den en ponderosaden. As jy onseker is, gebruik roosmaryn as plaasvervanger. 2 koppies…

Die swartbas is lid van die Ebenaceaefamilie wat die harde ebbehout en soet persimmon-vrugte in die genus Diospyros insluit. In Suid-Afrika is die swartbas (Diospyros whyteana) ʼn immergroen boom of groot struik van tot 12 m hoog wat in al die provinsies in ʼn verskeidenheid habitats soos bosse, rotsriwwe en grasveld aangetref word. Tuiniers waardeer dit vanweë sy glansende donkergroen volwasse blare en harige koperagtige of liggroen nuwe blare, trosse klein soetgeurige roomkleur blommetjies, groot rooierige vrugte wat deur ʼn blaasagtige papieragtige kelklob omring word en die grys of soms swart bas. Dit vorm regop, veelvertakte stamme, het ʼn mooi blaardak van spreidende takke, en die blare, blomme en vrugte word aan sigsag takkies gedra. Die nuwe blare en blomme verskyn in die lente, en terselfdertyd raak die vrugte van…

1. Dit bespaar water deur verdamping te verminder. 2. Dit bevorder goeie wortelgroei deur vog in die wortelsone te behou. 3. Dit verminder grondafloopwater en verhoog waterindringing. 4. Dit voorkom die opslag van onkruid. 5. Dit absorbeer die uitwerking van reëndruppels, voorkom grond verdigting en laat water makliker insak. 6. Grond met ʼn organiese deklaag hoef nie gereeld omgespit te word nie omdat mikroörganismes al die werk doen. 7. Dit reguleer grondtemperature. 8. Dit verleen ʼn netjiese en versorgde voorkoms aan die tuin. ORGANIESE DEKLAE SLUIT IN: • Houtspaanders• Saagsels• Basspaanders• Dennenaalde• Blare• Grassnoeisels• Rooibosbedekking• Strooi• Kompos Warm wenk Moet nooit ʼn organiese deklaag te dik maak nie (5 tot 7 cm is genoeg). Bedek liewer gereelder.…

Maantuiniers hou mooi blomme en perfekte produkte in stand deur te let op die "beste dae" om te"bedek" en te "benat''. Klam grond help in die hitte ook om blaargroente te vertraag om saad te skiet so ook die uitknyp van blomknoppe op "knip reg om groei te vermeerder"-dae. Skep feestelike kitskleur deur blomjaarplante en struike te plant op die vrugbare 13de, 14de en 21 ste tot 23ste. Kostuiniers kan die seisoen se oorvloed geniet deur slaaikruie, blare en vrugte te pluk vir diefeestafel op 6f die aand voor Kers fees 6f Kersdag. Deur Ilona Thorndike…

Witblommige meerjariges is so stylvol en sal altyd gewild wees. Hulle staan uit in gemengde beddings en koel die warm helder kleure van die somertuin af. Sit ʼn bietjie feestelike “sneeu” by met hierdie drie: Agapanthus-hibriede ‘Double Diamond’ het klein dubbelkoppe met spierwit blomme met ʼn kartelrand aan kort, stewige stingels. Dit is ʼn baie klein variëteit wat ʼn volwasse grootte van 20 by 20 cm (met die blomare) bereik. Dit blom oorvloedig in die somer en het welige donkergroen loof. Verdubbel jou wit agapantvoorkoms deur ook ‘Snow Ripple’ te plant. Hierdie middelslag (35 by 50 cm), vroegblommende variëteit met spierwit blomkoppe blom onder ideale toestande weer gedurende die winter. Die blomstingels is 50 cm hoog. ‘Great White’ dra ekstra groot wit blomme saam met mooi kompakte loof. Die plantgrootte…

Het jy geweet? ʼn Engelse volksnaam vir gazanias is “treasure flower”. Die plant is vernoem na Theodorus van Gaza, ʼn Griekse teoloog. “Gaza” beteken rykdom in Grieks en het vermoedelik tot dié bynaam gelei. Dit is ongetwyfeld ʼn tuinskat. Wil jy somerkleur by jou vetplanttuin byvoeg? Weet jy nie wat om in jou sandgrond te plant nie? Is jy op soek na ʼn blomgrondbedekker waarvan jy amper kan vergeet? Die antwoord op al hierdie tuinvrae is eenvoudig: gazanias. Hulle is ons mees hitte-en droogtebestande inheemse blomme, en is te kry in ʼn skitterende kleurreeks wat die silweragtige, blougroen, maroen en oranjegeel blare van die meeste vetplante pragtig afrond. Die oop madeliefieagtige blomme verleen kleurdiepte omdat baie spoggerig is met strepe of harte met ʼn dieper kleur of donker ring. Hulle…

Liefhebbers van loof sal hou van heucheras, ʼn genus van meerjarige plante wat ook as koraalklokkies bekend staan. Hierdie plante was uiters gewild gedurende die Victoriaanse tydperk en het dus ʼn paar“outydse” verbintenisse, maar hul beeld het sedert die 1980’s heeltemal verander weens die verskyning van ʼn klompie nuwe variëteite. Plante se aantrekkingskrag is dikwels hul verbasende blomme wat die kalklig steel, en hoewel heuchera-blomme ongetwyfeld mooi is, is hul ware prag geleë in hul blare met elke denkbare patroon, tekstuur en vorm. Met die ontsaglike verskeidenheid keuses verleen hierdie gewilde meerjariges ʼn spatsel kleur en pret aan skadutuine wat gewis alle soorte tuiniers tevrede sal stel. Hoekom koraalklokkies? ● Koraalklokkies is bestand teen baie hitte en vogtigheid asook ʼn gebrek aan water, wat hulle net reg vir waterslim tuine…

Bonsaibome se groottes word dikwels geklassifiseer volgens hoeveel mense nodig is om hulle op te lig en te verskuif. Klein tot middelslag bome wat deur een persoon opgelig kan word, word eenmanbome genoem. Groot bome waarvoor twee of selfs vier sterk mans nodig is om te verskuif, word twee of viermanbome genoem. Bome wat maklik in een hand gehou kan word, word shohin (wat piepklein dingetjie beteken) of mame (wat “maa-mei” uitgespreek word) genoem. Mame weerspieël die hoogtepunt van bonsai op vele maniere. Die hele doel met bonsai is om miniatuurboompies op te lewer. Hoe kleiner die boompie dus is, hoe suksesvoller was die bonsaiproses. Mame het in onlangse jare al hoe gewilder geword met sommige kunstenaars wat dinge tot die uiterste voer deur amper mikroskopiese boompies in potte so…

MINSORG-coreopsis Die nederige coreopsis (Coreopsis grandiflora) is ʼn uitheemse meerjarige veldblom wat altyd die staatmaker in ons oumas se blomtuine was. Dit is bekend vir sy polle smaraggroen blare, vrolike geel madeliefieagtige blomme en algemene taaiheid wat maklik in volson en sandgrond groei. Nuwelinge op die toneel sluit in windmaker hibriede wat geteel is vir groter en selfs tweekleurige blomme, hittebestandheid, en groter weerstandigheid teen siektes soos poeieragtige meeldou. BEPROEF DIÉ ‘Double the Sun’ Goudgeel halfdubbele blomme met ʼn opvallende goudkleurige oog. ‘Citrine’ Suurlemoengeel enkelblomme. ‘Uptick Gold & Bronze’ Groot tweekleurige blomme met goudgeel randjies en ʼn groot diepbronskleurige oog. ‘Uptick Yellow & Red’ Heldersongeel saam met ʼn donkerrooi oog. Hoewel hierdie meerjariges van nature taai is, kan hulle na ʼn paar jaar kwyn en moet óf met nuwe voorraad vervang…

Desember is die vakansiemaand en tuinmaak kom oor die algemeen tot stilstand. Om vir ʼn week of meer weg te gaan het tot gevolg dat die groentetuin met die minimum sorg moet oorleef. Niks is erger as om terug te keer na ʼn hitteverskroeide, plaagbesmette en onkruidvervuilde tuin nie. Dit maak die voordeel van die vakansie ongedaan. Hier volg hoe om terug te keer na ʼn gelukkige tuin wat maklik is om weer op dreef te kry. GEEN GRATIS KOS VIR PLAE NIE Plae is op hul aktiefste van November tot Februarie. Begin voor jy met vakansie gaan met ʼn voorkomende plaagbeheerprogram om die plae uit te roei of grotendeels te verminder wat by groente, veral tamaties, verwoesting kan saai. • Gebruik ʼn allesomvattende voorkomende spuitmengsel van Ludwig’s Insect Spray…

Niemand wil openlik erken (of wys!) dat die verloop van tyd sy tol geëis het nie. Tyd het die swaartekrag van die klas van ’69 se anatomië herskep. Wat eens ferm en bo was, hang nou naby ons knopperige knieë rond. Die ‘A-lyn’ minirokke wat ons Ma’s meestal van crimplene-materiaal gemaak het en wat beswaarlik ons agterstewes bedek het (ons het hulle nog korter vasgekram sodra ons by die huis uit is), is nou vervang met oumarige bloeses en stigtelike bruin langbroeke met ʼn rek om die middellyf vir gemak. Die ‘somersandale’ wat ons self gemaak het met ʼn stuk raffia en ʼn plêstiek madeliefieblommetjie vir jou groottoon, (ons was blommekinders!) is nou opgeboude leerskoene met lae hakke sodat ons ons balans kan hou vir ingeval ons dronk in die…