Innholdsfortegnelse for September 2019 i Die Tuinier Tydskrif

Dit is dalk nog ʼn bietjie koud maar ons weet dat die lente hier is! O ja, die eerste tekens is hier en jy kan dit ruik! Waarskynlik die bekendste en ikoniese simbool van die lente is die baie geliefde wit jasmyn (Jasminum polyanthum). Hierdie geil ranker het in baie van jul tuine ʼn tuiste gevind, en tereg ook. Sommer uit die niet begin hierdie jasmyn om trosse rooierige tot helderpienk knoppies te maak wat oornag in wit bloeisels uitbars! Wat ʼn gesig en plesier; wie sou nou kon dink dat so ʼn gewone plant soveel vreugde aan soveel van ons kan gee. As jy nie een in jou tuin het nie, loop jy baie mis (tensy jy minstens die helfte van die vreugde kan geniet omdat jou bure een…

Nadat ek die afgelope twee weke die Chatsworth en die Hampton Court Palace-blommeskou van die RHS besoek het, het ek die gemeenskaplike draad wat vanjaar deur al die RHS-skoue loop, “natuur en die leer”, herken wat herwonne en hergebruikte elemente en volhoubare plantskemas benut. Die meeste tuine is ontwerp om natuurlewe te lok en met “welwees” as die nuwe gonswoord was lewende mure wat sierlik sowel as eetbaar is, ook ʼn hoogtepunt by die skoue. Chelsea is beslis die grootste apploustrekker met ontwerpers wat alles uithaal om die beoordelaars en die skares te beindruk. In die Augustus-uitgawe het ek die gouemedaljewenners van die skoutuine en die nuwe kategorie “Space to Grow”-tuine vertoon. In ons lente-uitgawe wil ek graag die speelse Artisan-tuine wys wat ʼn goue medalje gewen het. Kleurryke presteerders…

Jy hoef nie so ver te gaan as ’n kroegvaart in Engeland om die blommeprag van ʼn goed geplante hangmandjie te geniet nie… As ons die inhoud ontleed van die manjifieke lentehangmandjies wat Tanya, ons redakteur, ʼn ruk gelede in Londen afgeneem het, vind ons dat ʼn beperkte keuse van kampioenplante herhaaldelik met groot sukses gebruik word. Almal is maklik bekombaar in ons land, en sommige van die mooi hibriede wat gebruik word, soos die pelargoniums en bacopas, is inderdaad van Suid-Afrikaanse oorsprong. Aangesien dit reeds September en vroeglente hier is, waarom nie die eerste keer ʼn paar van jou eie hangmandjies beproef nie ʼn Dit is onnodig om lank vooruit met jou mandjies te begin vir hierdie lentevoorkoms – wat heel moontlik binne ʼn japtrap verkry kan word. 6…

Jou tuin kan op geen beter manier “lente” uitroep as met salies nie. Die talle salievarieteite voldoen almal aan al die noodsaaklike vereistes – hulle het ʼn lang blomtyd, gedy in ʼn verskeidenheid toestande en skoenlappers en voels is lief vir hulle. Uit die meer as 900 spesies is ons September-gunsteling Salvia ‘Salmia’ (probeer dit drie keer vinnig se), ʼn geharde meerjarige met lewendige kleur en ʼn goeie vertakkende groeiwyse. Die ongelooflike drietal Drie varieteite is in Suid-Afrika te kry. Salvia ‘Salmia Pink’ het delikate blospienk blomme met ʼn fuchsiakleurige kelk en stingels wat die perfekte toevoeging tot ʼn mooi pienk lentetuin is. Die veel donkerder niggie is Salvia ‘Salmia Dark’ wat met spatsels dieppers en helderrooi spog, en die gloeiende Salvia ‘Salmia Orange’ gee vreugde en helderheid aan alle…

• Plant in volson in grond wat goed dreineer. Afrikaners groei in enige soort tuingrond. Verryk dit met kompos voor plant.• Maak in die somer een of twee maal per week diep nat na gelang van die grond. Vlak benatting moedig die wortels aan om naby die oppervlak te bly wat die plante minder droogtebestand maak.• Spasieer plante 15 tot 20 cm uitmekaar sodat die blare kan afdroog na natmaak of reen. Blare wat nat bly, raak vatbaar vir swamsiektes.•Hou dop vir plae gedurende warm en droe toestande en maak gereelder nat omdat afrikaners vatbaar is vir plae en siektes as hulle aan die uiterste hittestres ly.•Verwyder dooie blomme van afrikaners om vinniger herhaalde blom aan te moedig. Bemes met ʼn kaliumryke misstof soos 3:1:5 of 5:1:5 nadat die plante…

1 Die lente se beste blomplante Argyranthemum (magrietbosse) verskaf plesier met die oorvloed blomme aan immergroen struike. In ons lekker klimaat is hulle op hul beste en blom herhaaldelik van vroeglente tot laatherfs as hulle gereeld gesnoei en gevoed word. Die Argyranthemum ‘Madeira’ reeks magrietbosse is die afgelope klompie jare as staatmakers bewys en sal jou werklik opgewonde maak as jy ook madeliefiemal is. Hierdie plante word nie groter as 50 by 50 cm nie en maak blombedekte rondings wat uitstekend is om in ʼn massa of in houers te plant. Die kleure wissel van wit tot donkerpienk, perspienk met heldergeel oe, rooi en geel. Blomme kan enkel, semidubbel of dubbel wees. Baie reekse is uit ons inheemse Kaapse magriet, Osteospermum, geteel. ‘FlowerPower’ is vanjaar steeds in die mode en…

Nuwe produkte van Protek Protek is trots om nuwe produkreekse bekend te stel, waaronder die Scatterkill-reeks, die Spray-Kill-reeks en die Aerosolreeks. Die Scatterkill-reeks is ʼn ou staatmaker wat deur Protek vernuwe is. Die reeks bestaan uit vier produkte: Scatterkill for Insects, Scatterkill for Fleas, Scatterkill for Snails en Scatterkill for Weeds. Al vier produkte word in twee verskillende grootte skudders verpak, is baie maklik om toe te dien en is gebruiksgereed. Scatterkill for Insects en Scatterkill for Fleas word van ʼn korrelinsekdoder gemaak en beheer die volle spektrum insekte. Scatterkill for Snails word gemaak van ʼn unieke semellokaas wat baie lekker vir slakke is. Dit spog ook met ʼn unieke troeteldierafweermiddel. Scatterkill for Weeds is ʼn selektiewe korrelplantdoder wat ʼn groot verskeidenheid breeblaaronkruide op plaveisel sowel as op grasperke beheer…

Plant op Lentedag met die"ha lfvrugbare" sekelmaan h kissie blomme om die toon aan te gee vir h uitstekende groeiseisoen. Ruim op "oes"-dae beddings op en volg dit op met "bedek" op die toepaslike dae. Die nagewening op die 23ste, die dag na die laastekwartierfase, dui aan dat die son na die Suidelike Halfrond terugkeer en is die laaste vrugbare dag van die maand om wortelgroente en belle te plant, oor te plant en saad te saai. Die nuwemaansiklus met die maandeinde is ook geskik om veral blom- en blaargroentesaad te saai. Besoek vir meer inligting oor tuinmaak volgens die maan www.moontime.co.za…

Gaura lindheimeri Vir ʼn mooi sagpienk plant wat ideaal vir ʼn graslandtuin is, is engelvlerkies net die ding. Baie mooi blomme verskyn aan lang stingels wat van vroegsomer tot in die herfs soos skoenlappers in die briesie dans. Hulle is sonliefhebbers en kan in halfskadu geplant word, verdra hitte- en vogtigheid en kan droogtetye oorleef. Plant hulle in goed dreinerende grond wat aanvanklik met kompos en algemene misstof verryk is, waarvan hulle hou. Maak drie maal per week nat en kyk net hoe blom hulle. Hulle maak gou polle en kan in die herfs verdeel word om hulle te vermeerder. Engelvlerkies is uitstekende skoenlapper- en byelokkers en word amper 1 m hoog. Wees op die uitkyk na die hoer varieteit ‘Sparkle’ onder die hibriede en na ‘Belleza’ en ‘Little Janie’…

Berei 'n grondmengsel voor Hangmandjies is baie beperkte ruimtes vir blomplante. Hulle droog ook uiters vinnig uit, en kan baie swaar wees as hulle eers vol grond en plante is. Oorkom al hierdie uitdagings met ʼn ligte waterhoudende en voedsame grondmengsel: Meng saam 1 x 5 ?-emmer van die beste gehalte veeldoelige potgrond1 ʼn klapperveen (palmveen)1 hand vol beenmeel1 hand vol Atlantic Bio Ocean2 hande vol EXLGel, vooraf gemeng Opmerkings oor jou bestanddele • Die klapperveen word as ʼn saamgeperste blok verkoop. Week dit eers in ʼn 5 ?-emmer water om die dopvesels los te maak en meng dan met die potgrond.• Die EXLGel is ʼn waterhoudende produk. Voeg eenvoudig ʼn 5 g-pakkie by 1 liter water by, roer en laat staan 15 minute voor dit by die grondmengsel bykom.…

Die vinnig bedekkende beddingplant Impatiens walleriana (vlytige Liesbette) wat amper heeltemal uit somerskadutuine verdwyn het, is terug, en sonder die gevaar om van donsskimmel te vrek. Intensiewe teelpogings en samewerking tussen internasionale saadtelers het twee nuwe varieteite opgelewer wat uiters bestand teen donsskimmel is. Soos die oorspronklike vlytige Liesbette blom hulle van die lente tot in die winter, verlang geen spesiale sorg nie en lewer ʼn plaat kleur in skadubeddings. Die nuwe varieteite is ‘Beacon’ en ‘Imara’. Albei is oorsee sowel as in Suid-Afrika aan omvattende plantproewe onderwerp. Tot dusver blyk dit dat ‘Beacon’ die bestandste varieteit is. Tydens plantproewe in Oktober verlede jaar het Ball Straathof ‘Beacon’ en ‘Imara’ tussen die vatbare ‘Super Elfin’-varieteite geplant. Teen Januarie het die ‘Super Elfin’-varieteite donsskimmel gehad en teen die einde van Februarie…

“Passieblom” is ʼn letterlike vertaling van die genusnaam Passiflora. Hierdie rankplante dra van die ongelooflikste blomme met die fynste besonderhede in ʼn versameling verskillende kleure. Sommige spesies is bekend vir hul heerlike eetbare vrugte – grenadellas. Met meer as 550 spesies wat in die Nuwe Wereld ontstaan het, is dit sommer ʼn groot en uiteenlopende groep rankers. Sommige dra dun, touagtige stingels met piepklein blaartjies en blommetjies, terwyl ander baie groeikragtig kan wees met werklik yslike blomme en vrugte so groot soos skorsies. Nie alle vrugte is eetbaar nie, trouens baie spesies dra droe vrugte sonder die baie geliefde pulp wat ons in soveel nageregte gebruik. Baie van hierdie plante word om hul blomme eerder as hul vrugte gekweek. Die blomme van sommige spesies hou net ʼn dag en van…

Die lente is in die lug en daarmee saam die lus vir h ligter, gesonder eetwyse. Trooskos maak plek vir sorgvrye kas, en dit beteken vis is terug op die spyskaart. Vis is een van die gesondste voedsels wat ons kan eet. Dit is vinnig om voor te berei en propvol belangrike voedingstowwe (prote"ien, vitamiene en minerale). Olierige varieteite is besonder ryk aan omega 3-vetsure en vitamien D. En verder het navorsing bevind dat hierdie vitamiene en minera le die risiko van hartaanvalle en beroerte kan verminder, breinontwikkeling en gesondheid bevorder, verskeie outoimmuunsiektes kan verminder en oor die algemeen ons gevoel van welstand verbeter. Ons uitgestrekte kuslyn lewer ʼn groot verskeidenheid vis op. Afgesien van die gewilde diepseestokvis en koningklip is daar engelvis, dorade, kabeljou, seeduiwel, geelstert en Kaapse dorie,…

Hoëveld en KwaZulu- Natalse Middellande SAAI: Beet, blaarslaai, branden soetrissies, eiervrugte, ertjies, komkommers, kool, mielies, murgpampoen, pampoen, rabarber, radyse, rape, seldery, skorsies, spanspek, spinasie en snybeet, stam- en rankbone, tamaties, witwortels en wortels Middelveld(Tshwane en ander gebiede met minder ryp) SAAI: Beet, blaarslaai, brand- en soetrissies, eiervrugte, komkommers, kool, mielies, pampoen, rabarber, radyse, rape, seldery, skorsies, spanspek, spinasie en snybeet, stam- en rankbone, tamaties, witwortels en wortels Oos-Kaap en Klein-Karoo SAAI: Beet, blaarslaai, brand- en soetrissies, eiervrugte, komkommers, kool, mielies, murgpampoen, pampoen, rabarber, radyse, seldery, skorsies, spanspek, spinasie en snybeet, tamaties en wortels Wes-Kaap (en Suid-Kaapse kus) SAAI: Beet, blaarslaai, brand- en soetrissies, eiervrugte, komkommers, mielies, pampoen, rabarber, radyse, rankbone, rape, seldery, skorsies, snybeet, spanspek, tamaties, witwortels en wortels Noord-Kaap en Groot-Karoo SAAI: Beet, blaarslaai, brand- en soetrissies, eiervrugte, komkommers,…

JY HET NODIG 32 mm-dennehout volgens die volgende afmetings gesaag:2 x 800 mm x 100 mm x 32 mm (sykante)1 x 160 mm x 100 mm x 32 mm (dwarsbalk)1 x 363 mm x 100 mm x 32 mm (bokant)1 x 435 mm x 100mm x 32 mm (onderkant) 8 x 340 mm x 16 mm tappenne Houtgom Houtonderlaag Verf 50 mm-Kreg-skroewe Gereedskap Kreg Jig K4 Master System (setmaat), Festool koordlose boor, Festool-figuursaag, Tork Craft koordlose muisskuurder, verfkwas, 16 mm boorpunt, emmerdeksel, potlood, maatband, kombinasiewinkelhaak MAAK SÓ 1 Gebruik iets groots en ronds soos ʼn emmerdeksel, trek die ronding op die bokant af soos op die diagram en sny dit dan uit met die Festool-figuursaag.2 Merk volgens die diagram al die stukke wat in die Kregsetmaat geboor moet word. Boor…

GAUTENG Saterdag 7 – Sondag 8 September • Oos-Randse Orgideevereniging se Skou en Verkope Plek: Greenstone-winkelsentrum, Edenvale Tyd: Saterdag 09:00 – 17:00; Sondag 09:00 – 15:00 Toegang: Gratis Navrae: Andre 011 453 6888, info@eastrandorchids.co.za WES-KAAP Vrydag 20 – Sondag 22 September Vier ʼn Karnaval van Veldblomme met die Darling-veldblomvereniging terwyl die ikoniese skou sy 102de jaar vier. Plek: Darling-sportklub, Jakarandastraat, Darling Tyd: 09:00 – 17:00 Toegang: Volwassenes: R70, Pensionarisse: R50, Kinders 7-18 jaar: R50, Kinders 0-6 jaar: gratis. Navrae: 084 916 1111, info@darlingwildflowers.co.za, www.darlingwildflowers.co.za…

Om deesdae koerant te lees raak ’n angsvolle tydverdryf wat kalmeerpille verg. Daar buite in Moeder Natuur se wêrelde sluip gewapende en gevaarlike stropers rond wat hulle bes probeer om ons kosbaarste dierespesies koelbloedig uit te roei. Selfs die plante is nie meer veilig nie. Dit is daarom nie raar dat ’n leeu uit sy reservaat weggeloop het om skuiling te gaan soek in ’n koue dorpie soos Sutherland nie al was ’n polisiesel toe sy voorland. Onlangs is ’n luiperdwelpie gevind wat agter ’n wasmasjien in Benoni (nogals!) weggekruip het. Nou is daar ’n ander meer aggressiewe luiperd onder verdenking nadat ’n man in die besige buitewyke van Stellenbosch gaan hout soek het en sonder sy bene gevind is. ’n Bekende ekoloog is genader vir forensiese bewyse oor hierdie…

Pelargoniums heel eerste! Pelargoniums (geraniums) blom nou en is so moeilik om te weerstaan. Maak jou houers vol met hul helder blomme en balanseer die spatsels kleur met die sagte teksture van grasse en die kontrasterende kleure van tipiese somerjaarplante soos petunias, Supertunias en calibrachoas. Potte soos dié sal die hele lente blywende kleur gee. Uitbundige lentepotte Die hele doel van hierdie potresepte is om soveel blommende een- en meerjariges moontlik saam te plant om minituintjies te skep wat die skoonheid van die lente weergee. Met potidees soos dié kan selfs balkontuinmaak daardie opheffende gevoel van die lente gee. Al hierdie plante behoort in volle blom by jou gunstelingtuinsentrum te kry te wees. Die lug ruik na lente! Die soet geur van jasmyne is een manier waarop ons tuine ons…

ROSE Terwyl roosstingels buite net begin uitspruit sonder ʼn blom in sig, is dit moontlik om blomme in die huis te he. Rose dien as lewende ruikers en binnenshuise dekorplante. Elke pot bevat drie tot vier miniatuurrose, die rede waarom ʼn enkele pot so vol knoppe en blomme is. Vereistes: Vertoon die rose as langhoudende binnenshuise blomme naby ʼn vensterbank of op ʼn patio met goeie lig maar nie direkte sonlig nie. Sny die stingels 5 cm bo die grond af as hulle klaar geblom het en voed met ʼn vloeibare misstof soos Multifeed, Seagro of Kelpak sodra nuwe spruite sigbaar is. Die rose sal binne twee maande weer blom. Langtermynsorg: Die rose sal gouer weer blom as hulle buite in die son gehou word, maar moet elke dag natgemaak…

Hallo sonskyn! Dit is die vrolike groet van afrikaners, en daar is kwalik ʼn beter opkikker as ʼn bedding, randakker of houer vol afrikaners. Afrikaners is sonder fiemies, groei vinnig en is bestand teen die hitte selfs gedurende die warmste tyd van die jaar. Hulle is betreklik droogtebestand, en het water gereeld maar nie oormatig nie nodig. Die blomme is eetbaar, die blare kan in insekwerende spuitstowwe gebruik word, en die wortels produseer ʼn stof (alfaterfeniel) wat die groei van plantparasitiese aalwurms en ander organismes soos swamme, bakteriee, insekte en sommige virusse onderdruk – dus ʼn goeie tuinburger vir die hele tuin. Daar is twee soorte afrikaners, en albei het hul eie bekoring en gebruik. Afrikaners (Tagetes erecta) het groot bolvormige dubbelblomme. Die meeste varieteite is 30 tot 40 cm…

Gee meer water Rose groei vinniger in September as op enige ander tyd en moet daarvoor diep natgemaak word. Waterbeskikbaarheid op wortelvlak bepaal veral nou hoe lank die stingels en hoe groot die blare en blomme gaan wees. Dit ontwikkel ook ʼn sterk bos met nuwe basale lote en sterk wortels, wat dit taaier maak in ongunstige toestande. Maak twee maal per week nat en bedek die grond om dit koel en klam te hou. As die grond verdig is, of nie na snoei verbeter is nie, spit organiese materiaal (ook kompos) 30 cm diep in. Dit laat die water toe om maklik by die wortels uit te kom. Maak deurnat na spit. Verleng die blomtyd met vingersnoei Verwyder eenderde van alle nuwe spruite net voor dit ʼn blomknop maak.…