Innholdsfortegnelse for April 2019 i Die Tuinier Tydskrif

Ons gaan een van die besigste tuinmaande op die kalender binne, ʼn maand wat my werklik inspireer om dinge te doen! Noudat die temperature afgekoel het, moet ons voorberei vir alles wat ons wil hê in die lente moet gebeur. ʼn Bykomende bonus is dat dit regtig soveel gemakliker is om tuin te maak as dit koeler is! Kom ons begin met saad. Dié tyd van die jaar gebeur alles: van Namakwalandse madeliefies en strandviooltjies in die grond kry tot die saai van gemengde saadpakke vir skadu-of sonplekke. Saad bied so ʼn groot beloning vir so ʼn klein belegging, veral as dit met die koop van saailinge vergelyk word – saad is soveel beter wat waarde vir geld betref. En as jy bereid is om ʼn bietjie moeite te doen,…

Wat ʼn lekker uitdaging was dié klein stedelike tuin nie! ʼn Pragtig opgeknapte ou Durbanse huis moes ʼn nuwe tuin kry om by sy nuwe voorkoms te pas, maar die uitdaging was dat ons uiters min plek gehad het. Ons wonderlike kliënte het betrekkings met geweldig baie druk, wat nie vir hulle veel tuinmaaktyd laat nie, dus moes die tuin ʼn toevlugsoord wees om na huis toe te kom na ʼn lang dag by die werk, maar met betreklik min onderhoud. Ons het slim met die ruimte te werk gegaan om verskillende kamers te skep om dit interessant te maak en jou deur die tuin te lok. Met jou aankoms begroet twee pragtige klassieke kruike wat in waterfokuspunte omskep is, jou met koel en kalmerende klank. Die gebruik van gruis…

Sit dianthus op die lys van tuintawwetienies wat waterslim is, nie vir verwaarlosing omgee nie en die meeste ander tuinjaarplante oorleef. Dianthus wat nou geplant word, sal heelwinter, deur die lente en somer blom en eers teen die volgende herfs behoorlik uitgeput wees. Die geheim van langlewendheid is volson en grond wat goed dreineer, wat beteken hulle is geskik vir kustuine. Kweek dianthus in tuine met swaar grond en ʼn bietjie te veel skadu as langblywende houerplant op ʼn plek met baie son. Net soos petunias moet dianthus nie oorbenat word nie omdat hulle vrot as dit nat en warm is. Hulle presteer die beste in koeler, droër weer. Dit is ook maklik om die plante netjies te hou. Wag tot die blommedrag amper af is en sny die plante…

Skemerkelkies klink gesofistikeerd, glansryk en net ʼn bietjie dekadent. Voeg kruie en ʼn skeutjie versapte groente of vrugte by die mengsel, doen weg met die suikersoet tonikums en jy het ʼn welweesskemerkelkie. Voeg gesondheid by sonder om die skop te verloor – dis die nuwe neiging met welwees, en daar is kwalik ʼn beter manier as om kruie by jou dieet in te sluit! Het jy geweet dat die Egiptenare al so vroeg as 3150 v. C. kruiemedisyne in wyn afgetrek het? En in die Middeleeue het die monnike die maak van tinkture vervolmaak deur alkohol te gebruik om die medisinale eienskappe van kruieblare en blomme te ekstraheer. Tinkture word vandag steeds gebruik as tonikums en om sekere kwale te behandel. Soos ons almal weet, gaan die kruiebenadering tot die…

Hoekom het ons HumiGro nodig? Ons reken dat misstoftoediening aan die grond die ding sal doen, maar die doel van misstof is om voedsel vir plante (nie grond nie) te verskaf. Skraal grond vereis ook toenemend meer misstof omdat dit nie die voedingstowwe kan behou wat die plant nodig het nie – dis ʼn bose kringloop. HumiGro is ʼn grondopknapper met koolstof as basis met ʼn komplekse lys voedingstofelemente wat die grondslag van grondvrugbaarheid uitmaak. Dink daaraan as ʼn hoog gekonsentreerde vorm van kompos. Die byvoeging van HumiGro: • voed voordelige mikroörganismes;• bevorder grondstruktuur;• werk as buffer teen skadelike stowwe; en• stel voedingstowwe vir plantgroei vry. Gesonde grond is die sleutel tot ʼn gesonde tuin. Besoek www.ecobuz.co.za vir inligting oor HumiGro en die ander EcoBuz-produkte.…

As ʼn mens deur ʼn mooi koffietafelboek oor bonsai blaai, of na ʼn paar foto’s van bonsai op die internet kyk, is dit maklik om mislei te word. Jy sien treffende miniatuurboompies in pragtige potte op ʼn goed versorgde uitstalplek, en dis maklik om aan te neem dat bonsai duur en moeilik moet wees. Dit is so dat goed gevestigde bonsais in mooi potte duur is, maar dit is belangrik om te besef dat hulle die heel beste van die beste bome is. In werklikheid is die maak van bonsai nie ʼn duur proses nie. Bonsai word nie in spoggerige potte gekweek nie, maar slegs in spoggerige potte gesit as hulle ʼn sekere stadium van volwassenheid bereik het. Bonsai word in allerlei houers gekweek, van plastiekkwekerysakke tot ou koffieblikke, hoewel…

GAUTENG Saterdag 13 – Sondag 14 April • Johannesburg Vetplantvereniging Herfsskou Kom verlustig jou in ʼn uitstalling van vetplante uit van die beste versamelings in Suid-Afrika. ʼn Groot plantkeuse word te koop aangebied deur plaaslike entoesiaste. Plek: Floreum-saal, Johannesburgse Botaniese Tuin, Emmarentia Toegangsgeld: Gratis, vanaf 09:00 Navrae: jhbss.info@gmail.com, rauschanthony@gmail.com WES-KAAP Saterdag 13 April • TOKARA Oop Herfstuin en Jaarlikse Skaarsplantverkoping Ervaar TOKARA in al sy herfsprag wanneer hierdie hoog aangeslaande Stellenbosse familiewyn-en-olyf-landgoed sy uitgestrekte plaastuin vir die publiek oopstel. Dwaal rond deur rustige wandelplekke bespikkel met skulpture deur plaaslike kunstenaars terwyl jy na die manjifieke uitsigte oor die groot tuindam kyk. Die toegewyde inheemse tuin, teksture in die kurkeikbos en die vars geure wat van die terrasse van die pluktuin aangewaai kom, verskaf sinnelike genieting. Ander betowerende geheime wat die…

Dipladenia ‘Diamantina Tourmaline’ Die ‘Tourmaline’-reeks bestaan eintlik net uit ʼn enkele roospienk variëteit. Die uiters kompakte en bosagtige plante dra ʼn oorvloed stervormige blomme dwarsdeur die lente, somer en herfs. Dit bly struikagtig met min of geen geneigdheid om op enige stadium te begin klim nie, wat dit uitstekend maak om in ʼn pot of houer te kweek. ‘Tourmaline’ is goed as enkeleksemplaar of deel van ʼn gemengde blomvertoning in groot potte. Al dié dipladenias hou daarvan om droërig gehou te word, dus is goeie dreinering en geen oorbenatting nie uiters noodsaaklik vir hul sukses. Dipladenia ‘Diamantina Jade’ Die laaggroeiende en kompakte ‘Jade’-reeks is beslis eerder ʼn struik of bos as klimplant. Die plante is van die lente tot die herfs oortrek met buisblomme met kleure van wit tot pienk,…

6 INHEEMSE BOLLE OM DIÉ HERFS TE PLANT ʼn Kleurryke, geurige lentetuin is onvolledig sonder lentebolle. Of hulle nou in potte of in blombeddings is, is hulle gewaarborg om aandag te trek waar hulle ook al blom. ʼn Bietjie geduld is egter wel nodig. Vir ʼn mooi vertoning in die lentetuin moet hulle in die herfs aangeplant word, wat dus ʼn bietjie vooruitbeplanning vereis. Met die enorme verskeidenheid blombolle wat te kry is, vra jy jouself tydens die beplanningsproses af wat om te plant. Vir diegene met ʼn voorliefde vir inheemse tuine is daar ses treffende bolplante wat nou te kry is om enige intense tuinbegeerte te bevredig. Babiana Dié redelike groot genus van ongeveer 80 spesies is hoofsaaklik afkomstig van die Weskus van Suid-Afrika. Die volksnaam bobbejaantjie het ontstaan…

KRY DIE VOORKOMS April is die maand om ʼn bank te kry en net tussen die rose te sit. Hulle is op hul beste, en van nou af aan is die winter geleidelik in aantog. Die klimroos ‘Isidingo’ is aan ʼn pergola bo die bank vasgebind en gaan goed saam met die beddingrose in skakerings van pienk. Die amper wit ‘Free & Loyal’ en dofpienk ‘Lyn Keppler’ beklemtoon die donkerpienk van ‘Marijke Koopman’. Dit is ʼn kuns om banke in die tuin te plaas. ʼn Bank aan die einde van ʼn reeks roosbedekte boë maak daarvan ʼn fokuspunt, en ʼn roosbedekte uitkykhuisie raak ʼn intieme plek wanneer ʼn bank bykom. Gebruik jou bank as uitnodiging om mense deur die roostuin te lok sodat hulle op pad kan stop en die…

Sommige tuiniers verkies om hul blomplantjies as saailinge in plantkissies by die kwekery te koop eerder as om self jaarplante te saai. Daar is nie fout daarmee nie, maar dit is duur om so tuin te maak. Een klein pakkie blomsaad kos tussen R18 en R24, en na gelang van die tipe saad (groot of baie klein) kan jy tot 600 sade per pakkie kry, soos in die geval van Namakwalandse madeliefies. Tweedens sal jy ook ʼn groot verskeidenheid plante misloop. Baie winteren lenteblommende jaarplante kan net direk gesaai word omdat hulle nie raklewe in ʼn bakkie of oorplant goed oorleef nie. Mooi blomgesiggies soos vergeet-mynietjies, strandviooltjies, Namakwalandse madeliefies, bokbaaivygies, Shirley-papawers, skeefblomme, Kaliforniese papawers, koringblomme, duiwel-in-die-bos (nigella), nemesias, weeskindertjies en godetias is voorbeelde hiervan. WENK Gee jou plante die bes…

JY HET NODIG • ʼn Afvalstuk Masonite, MDF, laaghout of karton vir die sirkel en voëlhuisie• Wit verf vir die voëlhuisie• Blare, bas en stokkies• Bloemisteskuim• Draad• ʼn Verskeidenheid vars blomme• ʼn Gomgeweer en gomstiffies• Lint• Klein wit sjokolade-eiertjies MAAK SÓ 1 Sny ʼn sirkel met ʼn Stanley-mes uit die Masonite of karton om as raam te gebruik. Dit moet ongeveer 350 tot 400 mm in deursnee en die sirkelraam moet ongeveer 50 mm breed wees.2 Sny dele vir die voëlhuisie en gom dit aanmekaar vas – ʼn klaargemaakte voëlhuisie kan ook gebruik word wat by sekere kunsvlytwinkels te koop is. Verf die voëlhuisie as dit klaar is. Sny twee gleuwe in die onderkant van die voëlhuisie om op die raam te pas. Gom dit om dit op sy plek…

1 Heeljaarse interessantheid met ‘Zambezi’ Nuwe hibriede van die betroubare inheemse agapanthus verskyn dikwels, en almal is ʼn plekkie in ʼn waterslim tuin werd. Agapanthus ‘Zambezi’, trek egter die aandag met sy breë, leeragtige, lintvormige blare wat donkergroen met roomgeel strepe is en deur ʼn breë goudgeel rand omraam word. Hierdie veelkleurigheid beteken kleur heeljaar. ‘Zambezi’ word ongeveer 40 cm hoog en dra hoë, sterk blomkoppe bo die loof met wydoop violet blomme wat deur die somermaande verskyn, gewoonlik van Desember tot Maart. Dit is immergroen en bestand teen ligte ryp. Plant dit in volson of halfskadu in goed gedreineerde grond. Dit is ook uitstekend vir potte! 2 April is saaimaand Skaf die volgende aan: Vars saad vir die seisoen (die saadpakkierakke word gereeld verander volgens saaiseisoene), saailingkissies, saailingmengsel, vermikuliet…

Dobbel staan my nie aan nie. Trouens, ek neem nie eers lootjies uit of speel tombola by ’n kerkbasaar nie, want ek wen nooit “niks” nie. Ek tel nie die ‘wen’ van vyf dahliabolle nadat my visitekaartjie een jaar getrek was by ’n groenbedryfhandelsdag in ’n kompetisie nie. Ek vermoed dit was ’n gekonkel. Ek het boonop die bolle in ’n plastieksak in die motor se kattebak vergeet en hulle plantseisoen gemis! ’n Dobbelliefhebbende vriendin het my toeka genooi om ’n naweek saam met haar by ’n hotel met ’n casino in Swaziland deur te bring. In daardie jare was alles wat met ‘’sonde’’ te doen gehad het verban of onder sensuur geplaas in Suid-Afrika. In my jeugdelike onskuld het ek ons uitstappie as ’n soort van ‘skandelike’ avontuur benader.…

Vir die grootste deel van die vorige eeu is prag-van-Indië op groot skaal oral in Suid-Afrika geplant, as tuinstruike gebruik en as enkelstammige hoogstamplante opgelei, en was ook gewild as straatbome in talle van die nuwe dorpe wat met die mynopbloei verbind is. Vandag het hulle oënskynlik van die toneel verdwyn. Tot onlangs toe. ʼn Nuwe geslag hibriede uit Amerika is bekend gestel wat belangstelling in dié blomryke plante wek. Lagerstroemia indica kom in die natuur voor in Asië en is bekend onder volksname soos prag-van-Indië en skubliesroos. Die blomme word in die somer en vroegherfs in eindstandige trosse aan stewige takke of stingels gedra. Afsonderlike kroonblare is sag en lyk soos papier, wat tot sommige gepaste volksname gelei het. Heelsomer blom die bome of struike wat te kry is…

• Verminder natmaak in somerreënstreke tot weekliks. Gee gereelder water in warm subtropiese en kusgebiede omdat die rose hul hoofblomtyd binnegaan. Maak weekliks nat in winterreënstreke as die reën wegbly. • Wees waaksamer om weens swaarder dou of reënval vir swartvlek te spuit om die blare te behou en blom te verseker. Spuit tweeweekliks met Chronos of Rose Protector. Voeg Ludwig’s Insect Spray by om enige insekbesmetting te beheer. • Hou op spuit en laat die rose rustend raak wat hul blare weens swartvlek verloor het, of kry hulle weer aan die gang. Dit behels om groeipunte uit te knyp en weekliks nat te maak sodat hulle nuwe blare maak en weer voor die lente blom. Moenie plante terugsny wat al hul blare weens swartvlek verloor het nie. • Dit…

Ons het ʼn wyebekpot, ʼn bietjie potgrond, ʼn paar kissies laatsomerjaarplante in volle blom en getekstureerde loofplante gevat om die laaste vreugdes van die somer vas te vang. Ons wou ʼn kitstuin in ʼn houer skep. Kitsbevrediging is deel van die hedendaagse lewe, en is gelukkig altyd met plante moontlik as jy bereid is om ʼn bietjie rond te speel, dit vir ʼn rukkie te geniet en dan te laat gaan… Die plante in ons pottuin 1 Callistephus chinensis ‘Matsumoto Pink’ is ʼn gewilde sieraster, ʼn snyblom van Japanse oorsprong, met helder, vrolike, geelogige aartipe blomme aan lang stingels (60 cm). Hierdie asters wat nie van oorbenatting hou nie, blom van die lente tot die herfs in die tuin. 2 Jacobaea maritima ‘Dusty Miller’ is dalk beter bekend as die…

Gedurende die afgelope 12 000 jaar is die beoefening van landbou geslyp, hersien en fyngestel om by ʼn menigte ekostelsels, klimaatstreke en toestande aan te pas. Met die koms van die 21ste eeu het landbouwetenskap geweldig uitgebrei en ʼn rykdom van nuwe kennis vir boere en tuiniers beskikbaar gestel. ʼn Voorbeeld hiervan kan gevind word in die Jam es Leslie-benadering tot grondinstandhouding. Deur die aandag van die gewas self na die grond te verskuif, het boere gesonder voedsel gekweek en hoër opbrengste verkry. Dit het ook gelei tot die goedkoper gebruik van chemikalieë, gewasse met ʼn hoër natuurlike weerstand teen siektes en minder werk op gesonder grond. As tuiniers kan ons baie by hierdie boere leer wat ons eie praktyke betref, of meer bepaald, ons kan meer leer oor die…

JY HET NODIG • ʼn Ou kandelaar• Klein terracottapotte (een vir elke arm aan die kandelaar, en die regte grootte om op die kandelaar te pas)• 1 m liggewig ketting• Moere en modderskermwasters om op die gloeilamphouerbuise te pas (of kitsdroogepoksihars) Gereedskap ʼn Skroefsleutel, skroewedraaier, draadknipper en tang MAAK SÓ 1 Verwyder die gloeilamppasstukke en elektriese draad van die kandelaar.2 Heg die potte aan die houers vas deur hulle op die gloeilamphouers te sit sodat die buis met skroefdraad in die dreineergat in die middel van elke pot pas, sit ʼn wasser in elke pot en skroef dit met die moer op sy plek vas. Gebruik anders sneldroogepoksihars om die potte op hul plek vas te gom.3 Beplant die potte met rankplante. Ons het Dichondra ‘Silver Falls’ gebruik wat baie…

Netjiese slang Rol jou tuinslange teen die muur op met ʼn Gardena Wall-Mounted Hose Box. Dié maklik-om-aan-te-bring produk rol die tuinslang outomaties weer op en is te kry met ʼn slanggids en teendruptoestel. Sodra dit met die ingeslote muurarm en monteerstel geïnstalleer is, kan dit tot 180° swaai. Dit het geïntegreerde rypbeskerming en is te kry met ruimte vir 30 m-of 35 m-tuinslange. www.gardena.co.za ʼn Ster van ʼn wurmplaas Wizzard Worms het ʼn nuwe wurmplaas bekend gestel wat spesiaal vir die alleenloper ontwerp is. Die Wiz Worm Farm produseer ongeveer ʼn halfliter wurmpiepie per week en wurmkompos driemaandeliks. Dit is die perfekte grootte vir ʼn balkon, ʼn klein plekkie, skoolprojekte of vir iemand wat met ʼn nuwe wurmplaas teen ʼn redelike prys wil eksperimenteer. Hierdie miniwurmplase kan by jou deur…