Innholdsfortegnelse for October 2018 i Die Tuinier Tydskrif

Die dae raak warmer en die somer is amper in volle gang, wat beteken dat die meeste plante in volle blom is! Dis ook tyd vir nog ʼn soort viering. Terwyl ander lande wat hierdie spookagtige en mal nag vier vir die winter voorberei, is ons gelukkig genoeg om warm, lui nagte buite te verwelkom. Dis tyd vir Halloween-aand! Internasionaal raak Halloween-aand vierings vinnig die grootste geleentheid van die jaar, en selfs hier in Suid-Afrika groei dit teen ʼn verstommende tempo. Hoekom dan nie? Klee jou een aand as jou gunsteling-skrikaanjaende skurk en veroorsaak ʼn paar gille hier en daar, afgesien van al die poetsbakkery-of-lekkernye-pret vir die kinders. Halloween-aand kan goeie skoon vermaak wees, en jy het nie eers skrikaanjaende versierings nodig nie. ʼn Tuin skep ʼn sterk indruk van…

Katjiepierings dra onder ideale toestande ʼn oorvloed blomme, begin blom in die laatlente en hou heelsomer aan. Die laaste verdwaalde herfsknoppe aan die struik kry dit soms reg om dig toe vas te klou en vroeg die volgende lente te blom. As dit nie die geval met jou katjiepiering is nie, moet ons liefs kyk na wat hulle nodig het. Katjiepierings verkies warm, vogtige tuine in subtropiese streke, maar sal ook in koeler klimaatstreke in potte op patio’s groei as hulle teen koue winde en ryp beskerm word. Kweekgebooie • Dit hou van direkte son (maar nie die warmste kol in die tuin nie) of ligte skadu. Oggendson en namiddagskadu is ideaal. ʼn Katjiepiering wat in ʼn pot blom, kan na ʼn kamer binne met baie natuurlike lig verskuif word,…

Kruie is tans gewild as bruidsruikers. Dis geen wonder nie omdat kruie nog maar altyd ʼn spesiale betekenis gehad het: roosmaryn vir herinnering, laventel vir liefde en salie vir wysheid (waarvan pasgetroude paartjies baie nodig het!). Gedurende die Middeleeue is salie met huislike deugsaamheid geassosieer! Wanneer ʼn ruiker vir die dogter van die huis gemaak word, is die gesinskruietuin net die plek om te begin. Al is die trouklokke nog ver, begin nou al om blom-en geurkruie te plant wat vir blomslingers, ruikertjies, knoopsgatruikers, presentjies en tafelrangskikkings gebruik kan word. Trouens, dit is nie nodig om vir daardie spesiale dag te wag nie. Maak sommer ʼn beker vol met ʼn mengsel van blomkruie en loof en bring die tuin met al sy heerlike geure in die huis in. Kruie wat…

Dis ʼn bekende feit dat die liewenheers-besie een van die voordeligste insekte is wat in geïntegreerde plaagbeheer gebruik kan word. Dit is altyd lekker om hierdie kleurryke kewertjies in die blombedding te sien rondmaal omdat ʼn mens weet dat hulle feesvier op die baie plae wat vir ons plante skadelik is. Natuurlik is daar altyd uitsonderings op die reël, en ʼn paar liewenheersbesiespesies is beslis nie die tuinier se vriende nie. Hierdie klein kewertjies word in die meeste Engelssprekende lande “ladybirds” genoem met die uitsondering van Noord-Amerika waar hulle as “ladybugs” bekend staan. Dit kan nogal verwarrend wees omdat hulle nie ware besies is nie, maar kewers wat tot die familie Coccinellidae behoort. (Besies het naaldagtige monddele, terwyl kewers kouende monddele het.) Nog iets wat ek wil opklaar, is dat…

Tuindag Sondag 21 Daar is werklik niks soos die genot van tuinmaak nie: om met die natuur te verbind, die trots om jou eie plante, blomme en kos te kweek en die ongelooflike gesondheidsvoordele. Dit is ook goed gedokumenteer dat tuine, ongeag hoe groot of klein, die potensiaal het om mense en gemeenskappe bymekaar te bring, die rede waarom die oproep om aksie op Sondag 21 Oktober met Suid-Afrika se jaarlikse Tuindag is om op te hou werk en bure, vriende en familie in die omgewing uit te nooi om jou tuin saam te kom vier. Navrae: Besoek www.gardenday.co.za vir meer idees en Tuindaginspirasie en volg dit op sosiale media. GAUTENG Saterdag 6 Oktober • A Blooming Affair Tuin-en Handwerkmarkdag Roedean School (SA), Princess of Wales-terras, Parktown A Blooming Affair…

Bladwisselende wat so dramaties gedurende die lente plaasvind wanneer kaalstammige bosse skielik in ʼn blommemassa omskep word namate groeitoestande verander. Dié plantsoorte is van onskatbare waarde in kouer klimaatstreke en gee uitstekend karakter aan die landskap. Gebruik hulle om ʼn ekstra dimensie aan tuine landswyd te verleen – veral in gebiede met koue winters. Weigela-hibriede Hierdie gewilde struike van Oosterse herkoms is deur die jare op groot skaal gehibridiseer. Die gevolg is ʼn verskeidenheid tuinplante wat goed vaar in strawwe groeitoestande. Hulle is regop, veelvertakte bosse tussen 1 en 2 m hoog. Die blare wissel van groen tot bont, goudkleurig en selfs pers. Tuitvormige blomme in ʼn verskeidenheid kleure van wit tot pienk en maroenrooi word in die midlente al met die stingels op gedra. Hulle is goeie eksemplaarstruike, geskik…

Japanse blomkersies (Prunus serrulata) is hibriede van tuinoorsprong wat eeue lank al gekweek word, sommige al langer as ʼn duisend jaar. Hierdie skouspelagtige bladwisselende bome word op groot skaal aangeplant in die openbare parke, strate en privaat tuine oor die gematigde streke van die Noordelike Halfrond. In Suid-Afrika kom hulle voor in die kouer, waterryke streke met sommige ouer eksemplare wat daarop dui dat hulle al minstens ʼn eeu lank daar groei. Die meeste van hulle is klein bladwisselende boompies wat gedurende die lente in blom uitbars. Bloeisels en loof verskyn gewoonlik gelyktydig, wat ʼn vars blommeskouspel aanbied. Van die nuwe groei is koper of bronskleurig, wat tot die bekoring van die plante bydra. Blomme word in trosse gedra en kan enkel, halfdubbel of dubbel wees. Afsonderlike blomgroottes wissel ook,…

KRY DIE VOORKOMS Ons kan dalk nie die statige tuine van Engeland namaak nie, maar daar is die segswyse “om met jou oë te steel” en die ommuurde tuin by Coughton Court, ʼn Nasionale Trust-tuin in die VK, bied volop inspirasie. Hulle het ʼn plaat struikrose geplant en twee obeliske tussen die rose gespasieer om die oog deur die bedding te lei. Struike en hoër rose is alkante geplant, wat hoogte en interessantheid gee maar nie die roosvertoning versteur of daaraan afbreuk doen nie. Dit het ook die praktiese voordeel dat dit die twee elemente uitmekaar hou: Die rose het genoeg plek en lig om te groei en word nie juis deur wortelmededinging gepla nie. ʼn Mens kan amper die geur van die pienk rose voor inasem. Antico Modernorose soos…

Nes ʼn gawe lamsboudjie kan groente ook lekker in die oond gebraai word. Dit maak dit soeter en voedsamer, en is ʼn vinnige en maklike manier om iets spesiaals voor te sit. Een van die uitdagings van ʼn groentelappie is om die res van die gesin te oortuig om jou oes entoesiasties te eet. Kinders sal waarskynliker deur bros gebraaide wortels of blomkool oorgehaal kan word, terwyl kieskeurige palette tevrede gestel kan word met olywe by, speserye, kruie of ʼn tahinisous oor, of ʼn balsemieke reduksie wat oor die gebraaide groente bedruip is. Die vyf somergroente vir braai 1 Die beste is om Soetrissies in saailaaie te saai en uit te plant sodra die plante groot genoeg is om gehanteer te word. Knyp die groeipunte uit wanneer die soetrissies 15…

POTKARAKTERS Laat die kinders hul eie plastiekpotte met oulike gesiggies versier en dan volmaak met vetplante en binnenshuise plante om soos speelse haarstyle te lyk. Jy het nodig • Gewone wit plastiekpotte • Vetplante of binnenshuise plante • Grond • Permanente merkpenne Aanwysings • Gee vir die kinders hul eie potte en laat hulle gesiggies met permanente merkpenne teken net soos hulle wil. • Help hulle om die potte met grond en hul gekose plante te vul. • Laat die potpersoonlikhede binnenshuis of op ʼn goeie plek op die balkon staan en die kinders self vir natmaak sorg (en vir terugsny as dit nodig is). WENKE • Vermy vetplante met klein dorinkies wat in klein handjies kan steek. • Kruie soos grasuie, pietersielie, roosmaryn, tiemie en basilie maak ook haarstyle…

1 SAAILINGNUUSFLITS! Die vinnigste manier om ʼn tuin in ʼn Tuin van Eden te omskep is met jaarplante in saailingkissies wat reg vir uitplant is, en dié tyd van die jaar is daar te veel om van te kies. Blomsaailinge vir plant sluit in petunias, dianthus, penstemons, somerasters, sunpatiens, salies, verbenas en celosias – almal uitstekend vir sonkolle. Saailingsukses is afhanklik van komposverrykte grond en gereelde voeding met ʼn wateroplosbare misstof, maak dus seker dat jy hierdie produkte ook aanskaf. 2 ’n OORVLOED BLOMME Somerblommende jaarplante soos kosmos, afrikaners, lobelias, portulakke, jakobregoppe en sonneblomme, asook die meeste somergroente en kruie kan gesaai word noudat nagtemperature hoër is. Hier is ʼn paar nuttige wenke vir saai in kissies: Groot sade: Sit ʼn stuk hoenderdraad oor die saadkissie as patroon vir egalig…

Ons geliefdste blomme, pelargoniums (wat ook as malvas bekend is), tuimel dié tyd van die jaar van tuinsentrums se rakke en net ʼn ysterhart raak nie opnuut weer op hulle verlief nie! Die kolsuring (Pelargonium peltatum) word gewoonlik beskryf as ʼn klimmende halfsukkulente meerjarige wat op groot skaal in tuinboukunde gebruik word. Wat hierdie beskrywing nie sê nie, is dat hulle uitstekende blomkrag in vensterbakke, hangmandjies en houers gee. Duisende pelargoniums word elke jaar gekweek en nuwe variëteite verskyn gereeld. ’n Treffende potkombinasie Pelargoniums Ons het twee eksemplare van die nuwe vroegblommende pelargoniumreekse, ‘Marcada’ en ‘Tacari’, in ons pot gebruik met ʼn verskeidenheid ander uitblinkerplante. Hierdie pelargoniums is baie blomryk, selfreinigend en goed bestand teen weerstoestande, en het minder water as ander P. peltatum variëteite nodig. Hulle het kompakte groeiwyses…

Eucomis autumnalis Die buitengewoon langblywende blomhofies van die somergroeiende Eucomis-spesies bekoor tuiniers al eeue lank wêreldwyd. Hierdie klein genus van 12 spesies in die hiasintfamilie (Hyacinthaceae) is endemies in die Suider-Afrikaanse lande Suid-Afrika, Botswana, Lesotho en Swaziland, asook in Zimbabwe en Malawi in die Suider-Afrikaanse trope. Al die spesies word in Suid-Afrika verteenwoordig, en almal is somerblommend behalwe E. regia van die winterreënstreke van die Noord-en Wes-Kaap. Die naam Eucomis is afgelei van die Grieks “eu” en “komos”, wat “pragtige hare” beteken en verwys direk na die pragtige of prominente kuif van blaaragtige skutblare bo-op die blomhofie (soortgelyk aan dié van die pynappel) wat kenmerkend van alle lede van die genus is. Die spesies wissel opmerklik van die platgroeiende dwergagtige plante, soos die maroenblommige E. vandermerwei van Limpopo en Mpumalanga…

Niks hou kers vas by die gevoel wat jy ervaar wanneer jy varsgeplukte tamaties in 'n slaai of dis proe, of dit as 'n vrug geniet en dit kom uitjou eie tuin nie. Tamaties kan van saad of saailinge gekweek word. Nie 'n tuin nie? Geen probleem nie! Jy kan jou eie ta ma ties kweek, selfs al bly jy in 'n woonstel. Hulle lie groei net so goed in 'n bak op die vensterbank, 'n pot of 'n hangmandjie. Tamaties het son nodig en grond ryk aan organiese materiaal. Saailinge moet in diep grond geplant word met net die boonste vier blare wat bokant die oppervlak uitsteek. Dit dra by tot die ontwikkeling van 'n sterk wortelstelsel aangesien ekstra wortels vanuit die grondbedekte stingels sal ontwikkel. Dit sal sterker…

Jy het nodig: • ʼn Houtskyf of snyplank • ʼn Draadsnippermandjie • 3 U-klampe en skroewe • Houtbeits • Spuitverf Spuitverfwenke: • Skud die blikkie goed voor gebruik. • Maak seker jy gebruik dit op ʼn goed belugte plek. • Gebruik ʼn masker. • Hou die blikkie 30 cm van die voorwerp af en volg die lyne van die voorwerp in egalige, vloeiende bewegings. • Laat tyd toe om tussen lae droog te word. • Sommige spuitverwe bevat reeds ʼn grondverf wat die verfwerk soveel makliker en vinniger maak. As gewone spuitverf gebruik word, spuit eers ʼn laag metaalgrondverf aan.…

Ons het almal grootgeword met boererate, gesegdes en remedies wat oumas toegepas het. Die meeste van ons het ook rare resepte vir huisskoonmaak en medisinale gebruik wat in ou resepteboek of dagboeke neergepen is. Sou jy ’n bietjie tyd spandeer op Pinterest sal jy verstom wees oor al die voorstelle om ’n kortpad te vat, iemand te verneuk, geld te spaar, of hoe om op te tree in sekere omstandighede. Dit is fassinerende leesstof en daarom het ek besluit om ’n paar ditjies en datjies wat ek raakgelees het, en elders gehoor het, te deel. Baie wenke gaan oor hare, soos, as jy dalk ’n haar in jou kos kry in ’n restourant word aanbeveel dat jy die kos geweldig besout voordat jy dit terugstuur kombuis toe. Dit behoort te…