Innholdsfortegnelse for April 2018 i Die Tuinier Tydskrif

Wanneer 10 Februarie 2018 tot einde Mei 2018. Waar Lifestyle Home Garden Lifestyle Tuinsentrum, hoek van Beyers Nauderylaan en Ysterhoutlaan, Randparkrif. Vind meer uit by www.lifestyle.co.za Onderneem ʼn reis deur ʼn tuinboukundige kosmos van ruimtes binne ruimtes van eiesoortige tuine wat in perfekte ooreenstemming met mekaar saamwerk, almal by die jaarlikse Lifestyle Tuinontwerpskou. Die 2018 Lifestyle Tuinontwerpskou wat deur Lifestyle College en Lifestyle Home Garden vir besoekers georganiseer word, skakel oor na ʼn hoër rat, en alles is in gereedheid gebring vir ʼn skou wat innoverend, vars en propvol skeppende tuinmaak en ontwerpidees is om by ʼn groot verskeidenheid smake en voorkeure te pas. Ons het ʼn ruimtelike kaleidoskoop van patrone, vlakke, kleure en teksture geskep. Die Tuinontwerpskou wat op die hoogtepunt van die groeiseisoen gehou word, is ontwerp om…

Die genus, Watsonia, gedenk die Engelse naturalis en dokter, Sir William Watson, wat van 1715 tot 1787 gelewe het. W. angusta was een van die spesies wat die vroegste beskryf is toe Watson se botanislandgenoot John Ker Gawler dit in 1796 angusta(wat smal beteken) genoem het vanweë sy smal blomdekbuis. Daar is altesaam 53 Watsonia-spesies wat hoofsaaklik van Namakwaland tot in Limpopo in Suid-Afrika voorkom. Die meeste lede van die genus word in die Wes-Kaap aangetref en ʼn paar word in Lesotho en Swaziland verteenwoordig. Watsonias is uiters veelvormig wat grootte betref en wissel van die dwergagtige, oranjeblommige W. minima van die Riviersonderendberge wat in blom net 10 cm hoog is tot die reusagtige, breëblarige rooi W. vanderspuyiae van Nieuwoudtville en Piketberg wat tot 2 m word. Verskeie spesies en…

KRY DIE VOORKOMS ‘Just Joey’ is die koningin van herfsrose, ofskoon toegegee moet word dat sy elke seisoen pragtig is. Vir só ʼn vertoning is net vyf of ses eksemplare in ʼn groep nodig op ʼn plek met baie oggendson wat gereeld natgemaak en gespuit word om die plante plaagvry te hou. ʼn Groen struikagtige agtergrond (waaronder vliere) is in orde, maar kontroleer voortdurend vir indringende struikwortels, veral in droë toestande. As die rose swakker begin presteer, grawe ongeveer 30 cm diep en ondersoek vir mededingende wortels. Verwyder gereeld vreemde wortels. Voorkom te veel mededinging deur die struike goed nat te maak. Ons het baie jare lank die ‘Madiba’-roos gehad, maar dit is nou amptelik: Suid-Afrika het ʼn ‘Nelson Mandela’-roos met ʼn oorvloed vurige oranjerooi rose wat aan ʼn sterkgroeiende,…

Al die neigings vir 2018 dui op laventel. Pers is die “nuwe gesondheidskleur” en ook die Pantone-toonaangewers se keuse. Fynproewers wat met “botaniese” geure flankeer, eksperimenteer met laventellattés, en die wêreldwye fokus op welwees onderstreep die noodsaaklikheid van laventel as een van die beste natuurlike remedies vir stedelike stres, angs en depressie. Ons eie beweging na hitte- en droogtebestande plante herinner ons aan laventel se Mediterreense geaardheid en ooreenkoms met vetplante wat dieselfde sonnige, goed gedreineerde groeitoestande verlang. Vir die kweek-joueie-beweging is laventel ʼn waardevolle metgeselplant wat bestuiwers lok terwyl dit ander plae verwar wat op soek is na sappige groente. Laventel het sy outydse beeld afgeskud en is in die kol met ons hedendaagse gesondheid, welwees, leefstyl en tuinmaak. Die beste laventels vir houers Houertuinmaak bly die voorste tuinneiging,…

• Maak bedags vroeg nat sodat die blare teen die aand droog is omdat dit siektes beperk. • Bou die komposhoop met afwisselende lae van grassnysels (groen) en afgevalde blare (bruin). • Spit die grond om namate groentegewasse uitgetrek word en werk kompos vir wintergewasse in. • Plant koolgewassaailinge uit om af te hard en voor die eerste ryp gevestig te raak. • Saai ʼn vinniggroeiende groenbemesting soos mosterd in beddings wat hernuwe moet word om humus in die grond op te bou. Spit dit in die grond in voor die plante blom. • Hou aan om rankbone te pluk om te keer dat produksie afneem. • Sny aspersieblare af en gooi dit op die komposhoop. • Oes artisjokke. • Dit is die laaste geleentheid om radyse te saai. •…

Die pragtige plaastuin van Strathneva behoort aan Ingrid en Kippy Bryden en was ʼn oop tuin gedurende Ervaar Griekwaland-Oos 2017 – die plattelandse en tuinfees wat jaarliks treffende tuine in die Kokstad-omgewing vertoon. ’n Bietjie agtergrond Ingrid sê daar was niks soos ʼn tuin toe sy en wederhelf Kippy ongeveer 15 jaar gelede plaas toe getrek het nie. Sy het dus van voor af begin en haar tuin uitgebou tot die blomparadys wat dit vandag is. Die klimaat in hierdie streek is altyd ʼn uitdaging met baie warm somers en ysige winters met sneeu ook. En dan eis die droogte ook van tyd tot tyd sy tol, hoewel die Brydens gelukkig is om ʼn sterk boorgat vir besproeiingsdoeleindes te hê. Ingrid sê sy gebruik net plante wat suksesvol is, en…

63 dae vooraf • Snoei jou rose 63 dae voor die oopstellingsdag (dit waarborg amper dat hulle daardie dag aan die blom sal wees). 30 dae vooraf • As jy jou grasperk gaan bobemes, probeer om dit minstens ʼn maand voor die oopstelling te doen om groot swart plekke te vermy waar grasperk moet wees. • Plant saailinge minstens ʼn maand voor oopstelling uit om hulle toe te laat om uit te sprei, volwasse te word en die kaal grond te bedek. • Die klein besonderheidjies verseker die aandag bly op die hooffokuspunte in die tuin, dus beveel ons aan dat die rande van beddings, paadjies en inrypaaie netjies gemaak en geknip word. ʼn Gesnyde grasperk en geknipte rande laat jou tuin werklik skitter. Die week vooraf • As jy…

Pergolas Die woordeboek beskryf ʼn pergola (prieel) as ʼn geboë struktuur in ʼn tuin of park wat bestaan uit ʼn raamwerk waaroor klim of rankplante groei. Pergolas is tipies groot strukture met balke en pale, geen mure en geen dak nie. Tuinontwerpers sluit dikwels pergolas by hul ontwerpe in omdat dit verskeie gebruike het. As dit aan die huis vas is, raak dit nog ʼn kamer of beskadude paadjie wat dikwels net soos ʼn kamer in die huis versier en vir ontspanning of onthaal gebruik word. Blaarryke groen rankplante bied skadu met ʼn uitbarsting van kleur en dikwels geur as die plante blom. Om die swembad baken dit ʼn gebied af as die plek om te wees as die son op sy hoogste in die hemel is en waar die…

• Bemes in somerreënstreke (behalwe die kouer gebiede in die Oos-Vrystaat, by Underberg en Kokstad) die laaste keer met Vigorosa. Verminder natmaak tot een of twee maal per week. As die rose gesond is en baie blare het, spuit maandeliks met Chronos of Rose Protector om teen swartvlek te beskerm. • Hou in die Laeveld en ander subtropiese gebiede aan bemes met Vigorosa sodat die rose tot in die winter sal aanhou blom. Maak twee maal per week nat en spuit weekliks met Ludwig’s Insect Spray om plantluise, blaaspootjies en bolwurm te beheer. • Hopelik het dit in die winterreënstreke al begin reën. Indien wel, spuit minstens een maal per maand met Chronos of Rose Protector om swartvlek en ander swamsiektes te voorkom. Voeg Ludwig’s Insect Spray by die mengsel…

DIe Aristaloe aristata (voorheen Aloe aristata) wat hier gebruik word, maak soveel klein uitlopertjies of plantjies wat verdeel kan word om ʼn oulike spiraalpatroon in ʼn vlak ovaalvormige bak te maak. Die Latynse naam aristata, wat “stekelrig” of “genaald” beteken, beskryf die getande, witrandige donkergroen blare met klein wit kolletjies en ook sagte wit stekels. Die plant is stamloos en polvormend met digte rosette wat losgemaak kan word om weer te plant. Nektarryke oranje tuitblomme word in die lente en somer aan skraal pluime gedra. Maak die spiraal • Sit ʼn laag gruisspaanders in ʼn bak om met dreinering te help. • Gebruik ʼn kaktuspotmengsel of gewone potgrond wat met skoon riviersand gemeng is om die pot te vul en druk liggies vas. • Teken ʼn eenvoudige spiraalpatroon in die…

April Gebeurtenisse GAUTENG Saterdag 14 – Sondag 15 Johannesburg Vetplantvereniging se Herfsskou en Plantverkoping Die Floreum, Johannesburgse Botaniese Tuin, Olifantsweg, Emmarentia Tyd: 9:00 – 17:00 on Saterdag, 9:00 – 16:30 on Sondag Toegang: Gratis Navrae: jhbss.info@gmail.com, rauschanthony@gmail.com KWAZULU-NATAL Vrydag 13 – Sondag 15 Kloof Blomme deur die Huis Plek: hoek van Abrey- en Alexanderweg, Kloof Tyd: 10:00 – 16:00 Vrydag en Saterdag, 10:00 – 14:00 Sondag Toegangsgeld: R60 Navrae: Fay 072 508 0484; Debbie 072 115 5035 Saterdag 14 – Sondag 15 KZN Botaniese Vereniging Oop Natuurtuine Plekke: Tuin 1: William Youngerweg 81, Hilton Tuin 2 is oorkant Tuin 1 Tuin 3: Hillaryweg 52, Hilton Tuin 4: Millikanweg 59, Prestbury, Pietermaritzburg Tyd: 9:30 – 16:00 Toegangsgeld: R50, vir toegang tot al vier tuine Navrae: Mary Thrash 031 785 1781, 072…

Jare gelede, was daar ook histerie en ’n gees van mismoedigheid, angs, en wantroue toe Suid-Afrika ’n ernstige brandstofkrisis beleef het. Petrolstasies het droog geloop en die mense moes toustaan vir brandstofkoepons. Hulle het baie, baie stadig gery en net oor kort afstande, sonder om die toere van hulle motors op te jaag omdat hulle gereken het dis al manier om brandstof te bespaar. Teen afdraendes is die karre uit rat uit gehaal, afgesit, en is net op die remme gery. Sommige het selfs hulle kinders die karre van punt A na punt B laat stoot. Almal het kanne petrol opgegaar vir noodgevalle, waar dit maar teësinnig saamgegooi is as iemand gehelp moes word. Die mans het met oliebesmeerde hande in hulle motorhuise rondgestaan om maniere te probeer om hulle…

Die herfs is ʼn pragtige seisoen in die tuin, en in kouer klimaatstreke is kleurryke loof volop. Nie alle tuine is groot genoeg met plek vir bome wat soveel tot die herfskleure bydra nie. Hier is dus drie struike met mooi herfsblare wat in selfs die kleinste tuintjies geplant kan word. Hulle is skouspelagtig gedurende die herfs en behou dikwels hul voorkoms tot in die hartjie van die winter. Hydrangea quercifolia (eikeblaarkrismisroos) Hierdie somerblommende krismisroos het groot blare soos eikeblare wat in die herfs rooibruin tot rooi verkleur aan bosagtige struike wat bo 2 m hoog kan word. Gedurende die lente verskyn nuwe loof wat met grys, poeieragtige hare (indumentum) bedek is. Die blare ontwikkel vinnig en kort voor lank het die nuwe groei in so ʼn mate uitgegroei dat…

Die versameling van en belegging in broodbome het ongeveer 30 jaar gelede in alle erns begin en sedertdien in so ʼn mate versprei dat dit een van die wêreld se vinnig groeiendste stokperdjies is met broodbome wat nou op groot skaal versamel word. Broodboomversamelings word oral deur privaat versamelaars sowel as korporatiewe instellings teen ʼn onrusbarende tempo opgekoop. Broodboomspesies wat 15 jaar gelede vir R500 verkoop is, is nou in groot aanvraag vir R15 000, en die vraag na sekere spesies is baie groter as die beskikbaarheid. Hierdie situasie het ongelukkig druk geplaas op die natuurlike habitat van baie spesies. Aan die positiewe kant egter is meer plante die afgelope 10 jaar suksesvol deur broodboomkwekers van saad gekweek as die afgelope 1 000 jaar in die natuur self. Broodbome is…

As ʼn groot struktuur in die tuin ontwerp word, let op die volgende: • Kies die regte materiaal. Houtbalke en pale is mooi om na te kyk, maar die hout moet gereeld behandel word om mooi te lyk. Maak seker die hout wat jy gebruik, is bestand teen verrotting en insekte, anders moet dit ook na ʼn paar jaar vervang word. Metale wat nie geverf of gegalvaniseer is nie, sal roes. Dit is dalk net die voorkoms wat jy wil hê, maar dit beteken ook mettertyd agteruitgang. • Kies ʼn styl wat op die boustyl van jou huis gegrond is en materiaal wat die gewig kan dra van die plante wat jy wil plant, as daar is. Kies plante wat by jou struktuur sal pas. Bloureën het byvoorbeeld ʼn aggressiewe…

Januarie • Verwyder lae takke van bome wat te veel skadu oor grasperke en blombeddings gooi. • Somersnoei rose liggies om ʼn herfsdrag aan te moedig. • Pluk dooie krismisrose af en sny die stingels laer af by die paar gesondste knoppe wat te sien is. • Kort in oorgroeide rankers soos sierdruiwe, bloureën en Bostonse klimop en bind weer aan hul stutte vas. • Snoei vygies tot by hul basis terug om steggies te maak. • Sny terug shastamadeliefies, engelvlerkies, salies en oorgroeide petunias sodat hulle weer in die herfs sal blom. April • Sny terug uitgeblomde meerjariges soos salies, euphorbias, keëlblomme, meerjarige floksies, laventels en engelvlerkies, waarvan die herfsdrag verby is. • Snoei liggies tibouchinas in subtropiese klimaatstreke en verwyder ou hout om hulle in toom te hou.…

Die herfs is ʼn goeie tyd om groente in houers te kweek. Die groente kry nie so swaar gedurende die matiger dae as in die versengende somerhitte nie. As vooruitgekyk word na die winter kan houers na sonnige, beskutte plekke verskuif word, veral as die groentetuin trekkerig is of nie genoeg wintersonskyn kry nie. Plek Herfs- en wintergroente moet vyf tot ses uur son per dag kry met goeie lugbeweging. Skuif die potte rond om die beste gebruik van die son te maak. Houergrootte Groter is beter omdat groter houers meer grond bevat (wat nie so gou uitdroog nie). Dit maak nie saak of die vorm van die houer rond of vierkantig is nie mits die plant genoeg plek vir sy wortels en bogroei het. • Broccoli, kool en krulkool:…

Dit is die twaalfde artikel in ons reeks Werk met Hout. Gedurende die reeks gaan ons jou bekendstel aan ’n paar ongelooflike nuwe gereedskapstukke op die mark wat die “werk” uit houtwerk haal. ’n Tafeltjie vir piekniek of vir die kinders. JY HET NODIG Snylys 4 x 89 mm x 89 mm x 743 mm (tafelpote) 4 x 38 mm x 89 mm x 651 mm (tafelkantdwarshoute) 1 x 38 mm x 89 mm x 702 mm (tafelmiddwarshout) 6 x 19 mm x 140 mm x 900 mm (tafelbladplanke) 8 x 38 mm x 140 mm x 471 mm (lang bankpote) 8 x 38 mm x 140 mm x 255 mm (kort bankpote) 8 x 38 mm x 89 mm x 419 mm (banksteune) 8 x 19 mm x 140…

1 KOMPOSTERING IS KOEL! Spaar baie geld deur tuin en kombuisafval te gebruik om jou eie kompos te maak. Doen dit selfs in ʼn klein tuintjie deur te belê in ʼn kommersiële komposhouer en komposaktiveerders wat die proses versnel. Deur jou eie kompos te maak, word al jou groen (nat) materiaal soos grassnysels, groenteafval, vars blare, en bruin (droë) materiaal soos afgevalde blare, strooi, saagsels, opgeskeurde koerante en snoeisels opgebruik. Jou taak sal makliker wees as jy ʼn tuinkerwer of spaandersnyer inspan om groot snoeisels in klein stukkies op te sny om maklik af te breek. 2 MAAK JOU EIE BLAARMOLM Belê in ʼn blaarblaser om al die afgevalde herfsblare op harde oppervlakke soos plaveisel en inrypaaie op te tel. Gebruik dit as ligte deklae om plante, sit dit in…