Innholdsfortegnelse for January 2018 i Die Tuinier Tydskrif

Hiep, Hiep Hoera! Hier is ons aan die begin van ʼn splinternuwe tuinmaakjaar! Nuwe jare kom gewoonlik met ʼn streep “voornemens” – vaste beloftes aan onsself wat meestal iets in die trant is van: • Besoek die gim minstens twee maal per week (o, en laai Google-kaarte op jou foon af sodat jy inderdaad die gim kan opspoor waarvoor jy al die afgelope twee jaar lidmaatskapgeld betaal!) • Eet meer vis en hoender. Verminder jou sjokolade-inname! • Drink minder • Hou op rook (weer) • Verloor dramaties gewig – ʼn sopdieet vir vyf weke! Wat vir my interessant van die meeste mense se voornemens is, is dat dit gewoonlik daaroor gaan om negatiewe gedragspatrone uit te skakel, en meestal het die meestal meer as net ʼn besluit nodig om reg…

Moenie alles voor die voet snoei in die winter, wat sommige mense steeds as die vernaamste snoeityd beskou nie. Baie lenteen somerblommende bladwisselende struike maak blomknoppe aan die vorige seisoen se nuwe groei. As dit dus in die winter afgesnoei word, sny jy letterlik die moontlike blomme van die naderende blomtyd af. Die struiksoorte wat nie in die winter gesnoei moet word nie, sluit in krismisrose, weigelas, spiraeas, forsythias, chaenomeles, berberis en selfs sommige rose, soos baie van die ou Engelse roostipes wat net in die lente blom. Snoei die plante liewer onmiddellik na hul lente- of somerblommedrag verby is. Snoei rankers Dit kan ʼn voortdurende uitdaging wees om houtagtige rankers netjies te hou omdat hul verstrengelde groei moeilik is om in stand te hou. Baie rankers met groot houterige…

Gebruik die regte grond Moet nooit tuingrond vir houertuinmaak uitgrawe nie omdat dit tot mislukkings sal lei! Potgrond wat kommersieel geproduseer word, is noukeurig getoets vir onkruidsaad en grondgedraagde siektes, en bevat fyn bas, organiese materiaal en skerp riviersand wat met dreinering help maar genoeg water behou om die wortels egalig nat te hou. Byvoegings • Dis altyd ʼn goeie plan om ʼn handvol organiese beenmeel by die potmedium in te meng – dit help met sterk wortelgroei en sal nie die plantwortels brand nie. • Stadig vrystellende korrelmisstof is ook voordelig as dit by die potgrond ingemeng word – veral as jy ʼn permanenter fokusplant soos ʼn strelitzia plant. • Twee baie ligte mineraalprodukte wat ook soms by potgrond gevoeg word om dreinering en waterhouvermoe te verbeter is perliet…

Maak reg nat Voorkom stres by jou plante deur hulle reg nat te maak. ʼn Plant met stres is vatbaar vir plae en siektes. Oorbenatting kan egter net so sleg as onderbenatting wees. Maak naby die grond nat om seker te maak die water kom onder by die plantwortels uit. Moenie plante se blare natmaak nie – dit is verkwistend. Wanneer om nat te maak en hoeveel • Gesaaide saad moet gereeld water kry om te ontkiem. Maak nuutgeplante saailinge liggies en voortdurend nat totdat hulle gevestig is. Moenie oorbenat nie – die grond moet klam wees, nie deurweek nie • Maak die res van die tuin een of twee maal per week nat na gelang van die weerstoestande. Maak seker dat jy lank genoeg natmaak om genoeg water onder…

Die spekboom, wat ook as olifantskos, soetspekboom en 13;suurspekboom bekend is en inander tale porkbush en elephant’s food (Engels), igwanishe (Xhosa) en intelezi (Zulu) genoem word, het baie gebruike in siertuinbou en is geskik vir amper elke Suid-Afrikaanse tuin, behalwe die in die heel koudste gebiede. Dit is inheems in hoofsaaklik die oostelike somerreenstreke waar dit in volson op droe, klipperige heuwelhange voorkom, van die Oos-Kaap deur KwaZulu-Natal,13;Swaziland en Mpumalanga tot in Limpopo, en ook aangetref word in die Klein-Karoo in die Wes-Kaap. In streke van die Oos-Kaap is dit so ʼn opvallende kenmerk van die landskap dat die plantegroei as spekboomveld bekend staan. Portulacaria is ʼn lid van die familie van stekelstammige vetplante (Didiereaceae) van Afrika en Madagaskar en is endemies in hoofsaaklik Suider- Afrika, met ses ander spesies…

Kruie is amper net so goed vir ons troeteldiere as vir ons. Daar is kruie wat vir spysvertering help, velirritasie verlig, vlooie afweer, van wurms ontslae raak, as tonikum dien en vir inflammasie en artritis help. Baie van hierdie kruie, soos laventel, tiemie, smeerwortel, pietersielie en komkommerkruid, kom algemeen in die kruietuin voor, terwyl daar ook spesialiteitskruie is wat uitsluitlik vir dierlike gebruik daar is, soos gras vir katte en honde wat goed is vir die spysverteringstelsel. Hoewel kruiemiddels nooit ’n besoek aan die veearts moet vervang nie, kan dit by jou troeteldier se dieet ingesluit word om liggaamsfunksies op ’n natuurlike manier te stimuleer, te reguleer of reg te stel wat gesondheid onderhou. Voorsorg vir veiligheid: Maak altyd seker die kruid word korrek geïdentifi seer volgens sy botaniese naam,…

Blaas koordloos Of dit nou die opruim van afgevalde blare en tuinvullis of die vinnige skoonmaak van jou veranda of buiteleefplek is, is die STIHL BGA 45 koordlose blaser die ideale gereedskapstuk om alles vinnig en maklik skoon en netjies te kry. Met sy koordlose tegnologie word die taak in ʼn kits afgehandel sonder slepende kabels, uitlaatgasse en die nodigheid vir gehoorbeskerming. Dit is lig (net 2 kg) met ʼn geintegreerde 18 V-battery, en bied die beste beweeglikheid vir optel en gaan wanneer jy in ʼn oogwenk klein takies gedoen moet kry. Te kry by STIHL-handelaars landswyd. www.stihl.co.za Die eerste herwinbare kruiwa Lasher Tools het ʼn heeltemal herwinbare kruiwa bekendgestel wat gepas die EcoBarrow genoem word en wereldwyd gepatenteer is. Dit is die eerste van sy soort en is ten…

Varings was miljoene jare lank ʼn vername deel van die plantegroei op aarde en is ʼn belangrike bestanddeel van die ontsaglike steenkoolafsettings wat gedurende die Karboontydperk gevorm het. Die blaarryke juwele dra vandag steeds ongelooflik baie by tot siertuinbou en bied oplossings vir klam en skaduplekke in die tuin waar min blomplante oorleef. Hul kenmerkende patroon, vorm en tekstuur bied baie keuses en moontlikhede vir groot sowel as klein tuine. Varings is algemeen en kom in ʼn groot verskeidenheid klimaatstreke voor wat daarvan feitlik oral geskikte tuin en huisplante maak – daar sal altyd ʼn varing wees net vir jou! Groot varings Boomvarings is algemeen in tropiese en gematigde klimaatstreke, en twee spesies is inheems in Suid-Afrika – Cyathea dregeien C. capensis. Hul hoe, statige stamme en reuseblare sorg vir…

Gesonde grond wat gereeld met organiese materiaal verryk word, het ʼn krummelrige tekstuur en raak so maklik om mee te werk dat ʼn mens sommer ʼn gat met jou pinkie kan maak wanneer jy blomof groentesaailinge plant. Die organiese materiaal verbeter die struktuur van enige grond deur ʼn massa klein diertjies, vriendelike swamme en goeie bakteriee aan te moedig om dit tot kleiner deeltjies af te breek. Mikroorganismes dieper in die grond verander dit in humus wat die lewegewende voedingstowwe verskaf wat die plantwortels opneem. Grondvoorbereiding is baie belangrik as jy enigiets suksesvol wil kweek. Daar is verskeie maniere om te werk te gaan, onder meer die tradisionele manier waar beddings volgens die verlangde vorm en grootte uitgemerk, ʼn graafdiepte omgespit en met milde hoeveelhede kompos, beenmeel en ʼn algemene…

Voeding Gesonde grasperke vereis gereelde toedienings van misstof elke vier tot ses weke wat in die vroeglente begin en deur die groeityd aanhou. Dien misstof op ʼn koel tyd van die dag toe en maak onmiddellik daarna deeglik nat. Lees altyd die aanbevole toedieningskoers op die verpakking en versprei die misstof daarvolgens. Dit is ? goeie plan om ʼn tuindagboek te hou en aan te teken wanneer die grasperk weer bemes moet word. Baie tuiniers begin baie geesdriftig in die lente, maar hou later op met voed. Grasperkgras moet voortdurend eksieperfeksie gehou word. Onkruid Onkruid op grasperke is ʼn voortdurende probleem vir die meeste tuiniers. Begin in die vroeglente met die toediening van selektiewe breeblaaronkruiddoders om die probleem te beheer en uit te roei. Vra inligting om die onkruide uit…

Maak sagtehoutsteggies Wanneer ʼn mens plante van steggies maak, is die nuwe plante identies aan die moederplant. Jy het nodig: • Bewortelingsmedium – die kommersiele “Seedling Mix” is uitstekend, of meng potgrond met gewaste, growwe riviersand, of voeg vermikuliet of perliet by vir ʼn ligte medium wat vog sal behou sonder om versuip te raak. • Hormoonpoeier – te kry by kwekerye. • ʼn Houer met dreineergate onder. • ʼn Ou potlood of stok • ʼn Skerp, skoon snoeisker. Maak so 1. Sny stewige stingels van ongeveer 8 tot 12 cm af. Sny dit onder ʼn ogie (die effens geswolle deel of knoop waar nuwe groei uitspruit) af. 2. Trek al die knoppe of oop blomme aan die steggie af, verwyder al die onderste blare en laat bly net ʼn…

1 Organiese deklae Goeie voorbeelde van organiese deklae is growwe kompos, blaarmolm, houtspaanders, grassnysels en strooi. Hierdie deklae moet gereeld aangevul word omdat dit afgebreek word deur grondorganismes soos erdwurms, en deur bewerking wanneer die grond vir nuwe aanplantings voorberei word. Die hoofwaarde van organiese deklae is die voortdurende verbetering van die grondstruktuur om gesonder plantgroei te bevorder. Waar om toe te dien Dit werk goed in gemengde randakkers wat seisoenaal verander met lente of somerblommende bolle en beddingplante, en ook in gemengde struikbeddings wat dig geplant is. 2 Anorganiese deklae Gruis, spoelklippies, gesnyde klip en kleurryke klipspaanders is voorbeelde van anorganiese deklae van ʼn permanenter aard. Hierdie materiale word meestal as ʼn sierlaag gebruik. Die grootste voordeel van ʼn redelike dik anorganiese deklaag is dat dit baie help om…

Boomplantraad Wanneer in ʼn boom vir die tuin bele word, is dit raadsaam om dit die beste begin te gee deur dit so te plant dat sterk wortels en gesonde groei bevorder word. Maak so: • Grawe ʼn vierkantige gat minstens twee maal so groot soos die sak of houer en minstens twee maal so diep. Hou die bogrond eenkant en verwyder die ondergrond. • Meng kompos by die bogrond en gooi dit terug in die gat. • Maak die gat goed nat voor die verrykte bogrond ingegooi word. Gooi ʼn paar handevol superfosfaat of beenmeel by. • Sny versigtig die plastieksak om die boom los en as die wortels verdig geraak het, maak dit liggies los voor dit in die gat gesit word. Maak seker die grond om die…

Grasperke Gebruik van Desember tot Februarie ʼn vinnigwerkende produk met baie stikstof, soos KAN, vir ʼn welige donkergroen tapyt. Volg dit in die herfs op met 7:1:3 of ʼn organiese grasperkmisstofalternatief wat steeds baie stikstof bevat om vegetatiewe groei vir ʼn groen grasperk te bevorder. Hou in rypvrye gebiede elke maand tot Augustus met die 7:1:3 aan. Wag in gebiede met ryp tot September en gebruik dan 2:3:2 of ʼn organiese grasperkmisstofalternatief vir wortelgroei. Dien landboukalk toe op suurgrond en bobemes met ʼn grasperkmisstof of riviersand. Keer in die somer terug na 7:1:3 tot dit alles weer in Desember met KAN begin. Blombeddings Voed jou blombeddings heeljaar elke vier tot ses weke met 3:1:5 SR (N) of 8:1:5 vir rose en blomme. ʼn Uitsondering is baie koue klimaatstreke waar geen…

Verander dit in ’n houer Omtrent enige hol ding kan in ʼn plantpot verander word mits dit dreineergate het of jy dit kan maak. Daar is ʼn eindelose voorraad houers wat mooi plantbakke uitmaak, soos wasmasjienbalies, kombuistoerusting – vergiettesse en kolwyntjiepanne, ou meubels, baddens en wasbakke, buitebande en selfs ou skoene. Kweek saad Saad kan in afbreekbare verpakkingsmateriaal soos eierdosies en kartonkokers geplant word. Plant dit direk in die grond as die saailinge groot genoeg is en die verpakkingsmateriaal sal keer dat die wortels beskadig word. Maak ook jou eie koerantpotte. Kyk na ons video oor hoe om dit te vou by www.thegardener.co.za/2017/10/16/make-seedling-pots/ Nog idees • Gebruik wynbottels om ʼn rand in die tuin te maak – plant hulle onderstebo langs die tuinbedding • Versier meubels, potte en mure met…