Innholdsfortegnelse for January 2017 i Die Tuinier Tydskrif

Ek is seker baie van julle is verheug dat 2016 verby is. In my kort tuinmaakloopbaan het ek nog nooit so ʼn moeilike tuinmaakjaar ondervind nie. Ons tuine is verwoes deur die tekort aan water, en sommige gaan steeds hieronder gebuk – ons moes van vooraf leer hoe om elke druppel te bespaar, wat na my mening ʼn wonderlike les is. Dit verg klaarblyklik 21 dae se herhaling om ʼn gewoonte aan te leer. Wel, tuiniers, as dit die geval is, dink ek ons het nou die gewoonte om water te bespaar diep in ons verstand ingeets, en ek vermoed dit sal vir altyd daar bly. Ek hou eintlik hiervan – dis ʼn nuwe denkwyse wat ons tuine taaier gemaak en volhoubare, droogtebestande ruimtes geskep het. Sommige tuiniers het die…

In hierdie bondige maand-vir-maand-aksieplan (wat jy regtig moet uitknip en hou) herinner ons jou aan wat om te plant en te doen en hou ons jou ook op die hoogte van wereldneigings vir 2017. Volg ons plan en jy sal tyd en geld spaar en weet hoe om jou tuin perfek te onderhou. n Voorneme om by te bly: As ons met hart en siel tot waterbesparing verbind is deur moderne tegnologie en gesonde verstand in te span, sal ons met ʼn skoon gewete die meeste waarde kan put uit wat ons grond toe stuur – nie net in groot tuine nie, maar ook op klein plekkies, en selfs in potte op die patio of balkon.…

Die goue era Metaalkleure soos roosgoud en koper is deesdae hoogmode. Dit beteken dat metaaldekor en plante met goudkleurige of helder gevlekte blare baie modieus is – hulle skep ligte en helder aksente in potte of in die tuin. Plant baie dwerg-Coprosma-hibriede met hul gloeiende loof waarvan die kleure ook nou sal begin versterk, asook Duranta ‘Sheena’s Gold’ en ‘Gold Mine’, Trachelospermum jasminoides ‘Summer Sunset’ en die pragtige nuwe drakeboomvarieteite soos Cordyline banksii ‘Electric Pink’ en ‘Electric Star’. Nog ʼn vurige meneer om te onthou om te plant, is die tuisgekweekte Leucadendron salignum ‘Red Devil’. DIE BESTE JAARPLANT Plant vir halfskadu (of oggendson) regop en rankende varieteite van Lobelia erinus. Die blomme (meestal blou) bedek altyd die hele plant, wat kompak en gerond bly. Dis uitstekend om blombeddings te omrand,…

Maak jou grasperk kleiner Die heel beste is altyd om die smaraggroen parkagtige uitgestrektheid van ʼn perfek versorgde grasperk te bewonder. Om egter ʼn goed versorgde grasperk te onderhou, moet jy toegee aan die grille van duisende klein, honger en dors plantjies wat voortdurend aandag vereis, en hiervoor is tyd en geld nodig. Maak jou grasperk kleiner deur plekke te oorweeg wat moeilik is om te versorg. Raak ontslae van hoekies wat moeilik is om te sny en waar jy trouens die grassnyer moet optel en dra! Verander die plekke deur grondbedekkende “grasperkalternatiewe” met min sorg te plant wat dieselfde rustige groen effek gee en steeds ʼn sekere hoeveelheid voeteverkeer toelaat. (Hulle is gewoonlik by die meeste kwekerye in saailingkissies te kry.) Silwertapyt (Dymondia margaretae) – Gehard, volson Tapytgras (Phyla…

Vir die droogste sone – vygies Oordek jou rotstuin met al die soorte vygies – min ander plante klop ons inheemse vygies wat blomkrag en ekonomiese watergebruik betref. Wenk Koop jou vygies op ʼn sonnige dag om hul blomkleure te sien omdat die blomme nie in bewolkte toestande en snags oopgaan nie. Delosperma –Dit is immer mooi (selfs wanneer dit nie blom nie), het min sorg nodig en dra min tot die waterrekening by. Lampranthus – Onder die talle spesies met regop en rankende groeiwyses is daar ʼn kleurreeks wat wit, room, pienk, salm, rooi, geel, mauve en pers insluit. Aptenia cordifolia – Gebruik die uiters veelsydige vygie van die Oos-Kaap op keermure of om die grond van banke te bind. Die blare is hartvormig en sukkulent, en ʼn massa…

Kolle kitskleur Gebruik goedkoop kitskleur in die vorm van somerblommende jaarplante soos petunias, dianthus, celosias, impatiens, afrikaners, portulakke en begonias wat jy in die blom kan koop om struikbeddings aan die voorkant op te vrolik, potte vol te maak of hangmandjies oemf te gee. Plant ook baie kruie met hul onderskeie teksture en loofkleure in potte en versprei hulle oral in die huis en tuin. MIDSOMERAFRIKANERS Plant afrikaners, van die dwergplante tot die so hoog as 125 cm, vir ʼn geel en goue gloed wat gedurende die warmste maande ʼn vars en geil glans aan die tuin verleen. Om hulle stresvry en baie goed aan die blom te hou, maak hulle een of twee maal per week diep nat (vir 30 minute) eerder as om daagliks net bietjiesbietjies water te…

Help! Hoekom stres die groente? Weet jy hoekom tamatieblare geel word, blomkool nie blom nie en eiervrugte hul blomme afgooi? As dinge verkeerd loop, is dit maklik om ontmoedig te word. Hulp is byderhand. E-pos foto’s van jou probleemgroente met ʼn kort verduideliking na ons by alice@tci.co.za en ons sal daarop antwoord met die beste raad wat ons kan gee. Dit sal ook die ander voedseltuiniers help. Januarie is uitstekend vir ‘n midseisoen opruimery. Verwyder groente wat afgaan, trek onkruid uit en knip oorgroeide kruie reg. Dis ook tyd om te beplan vir die van herfs- en wintergroente V: Hoekom het blomkool hierdie vreemde knopperige kop gemaak? Alex Bronkhorst, die koolgewasspesialis by Sakata-Mayford Seeds, se: “Blomkool is eintlik ʼn wintergewas en dit gebeur as dit laat geplant word en die…

MOONLIGHT CALENDAR 2017 Moonlight Calendar is die visuele en tydgids vir Suid-Afrikaanse maanfases, die maandiereriem en tuinmaak volgens die maan. Die Moonlight Calendar is die eerste bron om in harmonie met die maansiklusse te wees – volgens die fase, teken of vrugbaarheid op enige dag van die jaar. Jaarliks volg mense soos tuiniers, boere, vissers, beplanners, fotograwe en natuurkundiges die kalender. Die Moonlight Calendar spog met: • ʼn foto van die daaglikse maan; • die presiese tye van die vier hooffases van die maan; • die presiese tye wat die maan van diereriemteken verander; • kleurkodering wat die “vrugbaarheidstand” van elke dag toon; en • afhoudende tye (geenaksietye) voor diereriemtekenveranderings. Lesers van Die Tuinier/The Gardener kan die Moonlight 2017 Calendar-plakkaat aanskaf teen R130 vir een of ʼn spesiale aanbieding van…

Bougainvilleas is taai, droogtebestande plante wat letterlik op verwaarlosing gedy en na lang droe tye weer terug is met ʼn manjifieke vertoning van kleurryke skutblare. Hulle is ook nie almal groot, sterkgroeiende klimplante wat enorm baie plek in die tuin nodig het nie. Sommige is klein, kompakte struikies wat nuttig is vir warm, droe plekke in rypvrye tuine. Gebruik dwergbougainvilleas in potte, vensterbakke en selfs hangmandjies. Bougainvillea ‘Temple Fire’ Dit is ʼn laaggroeiende struik met min dorings wat selde hoer as 50 cm word. Die blare is betreklik klein en die nuwe groei is donkerpersrooi van kleur. Ryk kersierooi skutblare omring die klein roomkleurige blommetjies gedurende die lente en dan sporadies gedurende die jaar wanneer klimaatstoestande tot knopvorming aanleiding gee, sonder uitsondering na langdurige droe tye. Die mooi netjiese groeiwyse…

KRY DIE VOORKOMS Kom in: Niks is so aanloklik as ʼn tuin wat van agter ʼn hek wink nie, veral as die hekopening met rose omraam is. Die terracottapot aan die een kant van hierdie ingang bevat ‘Garden and Home’ as hooffokuspunt met ‘Granny’s Delight’ wat oor die rand tuimel, met blou lobelias wat vir ekstra kleur ingedruk is. Ander rose wat ewe goed sal werk, is ‘Avril Elizabeth’, ‘Clocolan’, ‘Candice’, ‘Crimson Velvet Dress’, ‘Remember Me’, ‘Happy Birthday’, ‘Sunny Ayoba’, ‘Easy Does It’ en ‘Perfumery’. Aan die ander kant van die ingang loer ‘Deloitte and Touche’ skaam om die hoekie, terwyl die ‘Iceberg’-stamrose met hul oorvloed blomme ʼn mens by die hooftuin inlok en skitterend kontrasteer met die kersierooi bougainvillea en pers Solanum rantonnetii. Beproef ‘French Panarosa’ of ‘Lioness GrandiRosa’…

Voordeel: Watervereistes kan met tot die helfte verminder word en onkruid word onderdruk. Deklae is ‘n moet! Bedek alle plante en groente rondom met ʼn ligte deklaag van 10 cm (gedroogde blare, strooi, bas, growwe kompos) wat toelaat dat water maklik insak. DIE BESTE TYD As jy moderne hibriede en taai gunstelinge kies, sal jy beloon word met meer blomkrag vir minder sukkel in ʼn mooi somerrandakker. Agapanthus ‘White Ice’ – ʼn Massa blomme aan kort, stewige stingels Salvia greggii-hibriede – Blom onophoudelik van die somer tot die herfs Hemerocallis-hibriede – Elke dag ʼn nuwe blom, en eetbaar ook Angelonia angustifolia-hibriede – Hou van die somerhitte Echinacea ‘Cheyenne spirit’ – Sal tot die herfs vir jou blomme gee Evolvulus ‘Blue my Mind’ – Gebore om te blom, en so blou…

Eerstehandse wenke om bolle te plant • Moenie lenteblommende bolle langs harde oppervlakke soos inrypaaie of geplaveide paadjies plant nie omdat die bolle koel moet bly. • Vermy mure wat noord kyk, en as in houers geplant word, hou hulle in oggendson en namiddagskadu. • Plant bolle in groot groepe van dieselfde soort om die beste resultate te kry. BOLLE OM BUITE TE PLANT Alliums, anemone, bobbejaantjies, tjienkerientjees, kammetjies, affodille, ixias, Hollandse irisse, lachenalias, sneeuvlokkies, druifhiasinte, grasklokkies, ranonkels, sparaxis en tritonias. Onthou om: nuutgeplante bolle elke vierde dag diep nat te maak – hulle moet nooit heeltemal uitdroog nie. Bolle in potte moet gereelder water kry. Om die slaai aan gang te hou Saai tweeweekliks ʼn paar sade. Bolle om binnenshuis te kweek Hiasinte en narsings aan die blom is…

Prys die aalwyn Dwergaalwyne is uitstekend vir klein tuintjies waar hulle in groepe geplant of as klein eksemplaarplante in potte gekweek kan word. ʼn Goeie groeimedium vir gepotte aalwyne is goed dreinerende potgrond waarby gruis of riviersand vir ekstra gewig en poreusheid bygevoeg word. Afgesien van die maklik verkrygbare dwergaalwynspesies is ons geseend met pragtige en opwindende hibriede wat oorvloedig blom van die herfs tot in die laatwinter, en selfs later! Wees op die uitkyk na die volgende pragstukke: ‘Bushwacker’ met pienk tot roomkleurige blomme, ‘Lemon Drops’ met gespikkelde blare en geel blomme, ‘Little Joker’ met grys blare en salmoranje blomme, en ‘Porcupine’ met ʼn oorvloed tweekleurige blomme met oranje knoppe en dofroom oop blomme. BETROUBARE VETSAKKE Korter daglengtes, koeler temperature en droer groeitoestande versterk die reeds kleurryke blare van…

Madeliefie-inspirasie! Geen land kan aanspraak maak op dieselfde ongelooflike inheemse lentekleur as ons met ons fantastiese Osteospermum-hibriede wat onder die versamelnaam Cape daisy verkoop word nie. Hierdie grondbedekkerplante wil volson he, en skoenlappers is dol oor hulle. Goed vir: Rotstuine, vensterbakke, gemengde houers of enkelpatiopotte Speldekussings in die blom Speldekussings (Leucospermum), wat lede van die proteafamilie is, blom nou pragtig. Vanwee hibridisering kan ons gelukkig kies uit ʼn wye verskeidenheid helder kleure (hoewel ons ook nie van die spesies vergeet nie!). Die blomme is uitstekende snyblomme wat weke lank in die vaas hou, terwyl hulle in die tuin spoggerige struike is wat toe is onder nektarryke blomme wat voels lok. Groei in ʼn neutedop • Volson • Goed gedreineerde suurgrond • Natmaak die eerste jaar of twee tot dit gevestig…

Paella is die naam vir die baie variasies van rysgeregte uit Valencia wat tradisioneel ʼn mengsel van hoender, konyn en slakke is met groen en wit bone. ʼn Gewilder weergawe is seekospaella met garnale of mossels en ʼn ferm wit vis wat met platblaarpietersielie en dragon gegeur is. Gazpacho die koue sop met ʼn tamatiebasis van Andalusie, is ʼn somerstapelvoedsel en daar is ʼn beker daarvan op die toonbank van tapaskroee. Dit is tradisioneel ʼn mengsel van vars gekapte tamaties, rooi soetrissies, brandrissies, knoffel, sjerrieasyn en lemmetjies. Skeppende Spaanse kokke sit ʼn knippie ment by om dit interessant en nog kouer te maak. Spanje is ʼn flambojante land met sy tradisies van flamenko, bulgevegte en hartstogtelike separatisme, maar die kookkuns is subtiel en verfynd. Porsies is nie groot nie. Elke…

Doen Dit Self vir minder as R 300 uitgesluit verf Jy het nodig: Snylys 2 x 580 mm x 93 mm x 12 mm 2 x 500 mm x 93 mm x 12 mm 12 klein koperskroefhakies 12 x 40 mm-paneelspykers Houtgom Onderlaag Swart verf Dun binddraad ʼn Versameling lugplante Gereedskap ʼn Maatband, reihout of liniaal, potlood, hamer, sykniptang, skuurblok en ʼn verfkwas Stappe 1 Sit die raam volgens die diagram aanmekaar met die houtgom en paneelspykers. Heg die onderste dwarsstuk 40 mm bo die onderkant van die sykante vas om twee pote te maak. 2 Skuur die raam af en wend die onderlaag aan. Sodra dit droog is, wend twee lae swart emaljeverf aan en laat dit droog word tussen die lae. 3 Skroef drie skroefhakies aan elke kant…

 Ek het vir langer as twee jaar snags gedroom en bedags uiters fyn beplan aan die tafelrangskikkings en ander blomdekorasies vir my laatlam se troue. Ek was onder geweldige druk, aangesien ek gereeld moes hoor: “ ‘n Blom-antie soos ma, kan darem wraggies nie die bôl “drop” as ons uiteindelik voor die ‘pale’ staan nie!” Al het ek gereeld teëgekap dat my eintlike nering nou nie juis professionele bloemistewerk insluit nie, is die oortjies bloot doof gehou - kinders oor die algemeen, dink mos hulle ouers is wonderwerkers! Die beplanning het so lank gevat omdat die voornemende bruid my ook elke dag oorval het met nuwe prentjies, nuwe idees en nuwe kleurskemas. Oor die maande heen, het ek verskeie temas en ontwerpe prakties probeer uitvoer, net om afgeskiet te word…

Die jongste neiging: Intense tuinmaak op klein plekkies met baie plante van dieselfde soort. Romantiseer die roos Waarom een kortstondige langsteelrooiroos (teen ʼn plaas se prys) aanvaar as jy eerder ʼn patio vol potrose teen ʼn veel billiker prys kan he? Miniatuurroosvarieteite, wat gesamentlik as “patiorose” bekend staan, is volop te kry in warm seisoene. Hulle blom oorvloedig as hulle ʼn paar uur per dag op ʼn sonnige plek gehou en op wortelvlak met ʼn organiese deklaag beskerm word om hul wortels koel en klam te hou. ONTWERPERPLANTE Plante met argitektoniese kenmerke, soos sommige kaktusse en vetplante, is hoogmode en bevorder beslis die neiging om “vreugde te put uit minder”. Die feit dat hulle van hitte en droe toestande hou, is nog ʼn voordeel. Agave attenuata (sonvanger) – Die perfekte…

Aronskelke in die huis Kwekers het baie verskillende aronskelk-(Zantedeschia-)hibriede met baie eksotiese blomkleure ontwikkel. Hoewel hulle van nature buitenshuise plante is, kan hulle binnenshuis gehou word terwyl hulle in volle blom is. Hulle het uiters gewilde huisplante geword. Kitsfeite Plek: Aronskelke wil helder lig naby ʼn venster he, maar nie skroeiende sonlig nie. Natmaak: Hierdie bolplante hou van grond wat nooit toegelaat word om heeltemal uit te droog nie. Voortdurende papnat en ongelykmatige klam grond sal egter die risome laat vrot. Rankende blomme en geur Plante wat as klimplante bekend staan, dra van nature baie lang, slingerende stingels en hegrankies wat die tuinier help om hulle na ʼn hoer vlak op te lei en wat betreklik vinnig ʼn sagte bedekking van plantegroei en blomme gee. Hulle het die steunstrukture van…

Dwergies met enorme blomkrag! Die moderne reekse dwerginkalelies is manjifiek en ook geskik om in houers te kweek omdat hulle net 30 tot 35 cm hoog word. Hulle blom in oorvloed van die lente tot die herfs en is te kry in ʼn groot verskeidenheid helder kleure. Nes hul langer familielede kan hierdie kortetjies ook as snyblomme gepluk word, hoewel met korter stele. Groeiwyse in ’n neutedop • Plant dit in son of ligte skadu. • Voorsien leemgrond wat met organiese materiaal verryk is. • Werk growwe riviersand in om met dreinering te help. • Maak gereeld nat en voed met ʼn kaliumryke plantvoedsel. Knap die grasperk in die skadu op Dis nie ongewoon dat ʼn kwart tot 40% van die grasperk gedeeltelik of diep in die skadu is, wat…

1 AANLYNTUINMAAK MET KEITH KIRSTEN Die nuwe Keith Kirsten Mobile App gee kundige raad wat al jou tuinmaakvrae beantwoord. Die selfoontoep is uniek en gratis vir alle tuiniers. Inligting oor enige plant is onmiddellik te kry. Terwyl jy by jou gunstelingtuinsentrum inkopies doen, identifiseer die plant bloot deur die QRkode (snelreaksiekode) op die plantetiket met die toep se skandeerfasiliteit te skandeer en al die inligting wip op. Laai die toep af by http://keithkirsten.com/mobile-app.html. 2 VORMBARE GOM Sugru is die wêreld se eerste vormbare gom wat aan amper alles vaskleef en oornag in ‘n sterk, buigsame rubber verander. Die naam is afgelei van die Ierse woord vir “speel”. Dit is gemaak om aan soveel materiale moontlik vas te kleef en vorm ‘n sterk binding met aluminium, staal, keramiek, glas, hout, sommige…