Innholdsfortegnelse for May 1, 2015 i Die Tuinier Tydskrif

Eenvoudig mooi Pluk ʼn paar blomme en stingels van mooi loofplante in jou tuin om in jou flesse uit te stal. Dit hou jou tuin in al die seisoene naby jou. My liefde vir vensterbanktuinmaak het begin met die koop van ʼn tweedehandse boek deur Jack Kramer genaamd Flowers at your Window, wat in Londen uitgegee is. Ek het die boek aanvanklik gekies meer uit simpatie met tuiniers in die koue Noordelike Halfrond wat nie ʼn ander keuse het as om tuinplante soos hibiskus en syselbos, binnenshuis te kweek nie as nou juis ʼn ontluikende belangstelling in binnenshuise tuinmaak. Ek kon net nie glo dat die lewe so wreed kan wees nie! Synde ʼn huisvrou en tuinier, bestee ek ewe veel tyd in my kombuis en tuin, dus het die…

Sansevierias is taai, droogtebestande vetplante met leeragtige blare wat in rosette gedra word. Hulle maak sylote (uitlopers) om die moederroset wat mettertyd groot polle vorm. Elke roset gaan stadig dood na blom, maar word nie opgemerk nie omdat die klein plantjies so vermeerder. Hierdie veelsydige plante groei in son of skadu, binne en buite, in die tuin of in potte, en verdra verwaarlosing stukke beter as ander plante. Hulle is gevoelig vir koue en ryp en moet in koue klimaatstreke binnenshuis gehou word. Sommige sansevieria-spesies is inheems in Suid-Afrika, terwyl ander afkomstig is van Tropiese Afrika, Madagaskar, Indië en Indonesië. Hulle plant maklik voort van saad, sylote en selfs van blaarsteggies. Sommige blare is plat soos ʼn skede, terwyl ander rond en silindries is, en dit is vanweë dié vorm…

GROENTAMATIESOUS • 6 middelslag groen (of skaars ryp) tamaties, in kwarte gesny• 1 klein uitjie, afgeskil en in kwarte gesny• 2 takkies roosmaryn• 125 ml droë witwyn• 250 ml hoender of groenteaftreksel• 250 ml room• 200 g botter• Sout en peper Sit die tamaties, ui, wyn, roosmaryn en aftreksel in ʼn kastrol. Prut ongeveer ʼn halfuur lank totdat die tamaties en uie sag is. Voeg die room by en kook die sous met die helfte af. Haal die roosmaryn uit en gebruik ʼn stokmenger om die sous tot glad te verwerk. Sit die botter bietjies-bietjies by en hou aan meng tot dit dik en blink is.…

Lesers se vrae? NOG DOENDINGE • Sny die laaste tamaties af, bring die groen vrugte in en bêre dit saam met ʼn piesang tot heeltemal ryp. • Maak die groentetuin gereeld nat, maak warm toe met strooi en afgevalde blare, en voed tweeweekliks met ʼn vloeibare misstof. • Begin om plante snags teen ryp te bedek. ʼn Leser wil weet watter vinniggroeiende bome as skerm om ʼn braaiplek, op ʼn oop hoek met geen privaatheid nie, geplant kan word. April is die perfekte maand om nuwe bome te plant, en in hierdie geval beveel ons Tarchonanthus camphoratus (wildekanferbos) sterk aan. Hierdie vinniggroeiende inheemse boom groei landswyd, is windbestand, waterslim en verdra nogal baie swaar ryp. Dit is eenvoudig perfek vir kustuine. Die natuurlike groeiwyse is veelstammig en bosagtig, wat dit…

● Trek somerjaarplante soos basiliekruid, dille en komkommerkruid uit om plek te maak vir winterkruie of groente.● Sit komkommerkruidplante op die komposhoop; die blare is vol minerale en is ook ʼn komposaktiveerder.● Vul kompos in die grond aan, gooi dit in beddings waar somerjaarplante gegroei het en werk dit om geharde meerjarige kruie in.● Beskerm gevoelige kruie soos die sampioenplante en Griekse basiliekruid met rypdoek.● Snoei alle kouebestande kruie liggies om hul vorm te behou. Moenie vergeet nie Pluk gerus blommende kruie vir die huis as versiering, maar ook as lugverfrisser. Basiliekruid, meerjarige pienk basiliekruid, bergamot, dille, duisendblad, echinacea, kattekruid, koorskruid, laventel, ment, pynappelsalie, sitroenverbena en vinkel behoort almal nou te blom. Doen dit met die laaste basiliekruid • Oes gesonde groen basilieblare vir pesto of bevries die blare in…

JY HET NODIG • 2 x 30 mm-hout (200 mm x 180 mm – kante)• 4 x 12 mm-tappenne (420 mm lank)• ʼn Stuk heiningdraad met 25 x 25 mm-maas (410 mm x 555 mm)• ʼn Tak of houthandvatsel (kyk hieronder hoe om een te maak)• Houtgom• ʼn Ekstra houtblok om met die vorm te help (ongeveer 15 mm x 15 mm x 410 mm)• 2 x houtskroewe (4 mm x 50 mm) Gereedskap ʼn Maatband, figuursaag, skuurpapier of ʼn skuurder, ʼn boor en 12 mm-boorpunt, timmermansvierkant, potlood, blikskêr, draadtang en ronde plastiekdeksel Maak ‘n handvatsel As jy nie ʼn geskikte tak kry om as handvatsel vir jou mandjie te gebruik nie, kan jy een maak soos ons s’n. Meet die binnelengte van die mandjie (dit behoort 410 mm te…

Almal geniet dit om tyd op ‘n dek of patio deur te bring, maar soms maak die wind of reën dit onplesierig. Toe ons voor die probleem te staan kom, het ons ʼn praktiese, koste-effektiewe oplossing gesoek wat nie ons uitsig sou wegneem nie, en het op Coolaroo Outdoor Patio Blinds afgekom. Hierdie maklik-om-te-installeer helder PVC-patioblindings beskerm jou patiomeubels en vloer teen wind en weer, en maak die patio aangenamer in ongunstige weerstoestande. Deur muurankers aan te bring om ʼn beskutte patio-”kamer” met ʼn uitsig te maak, kan jy ook die blindings gebruik om warmteverlies te beperk. Die standaardhoogte van die blindings is 2,4 m, en is te kry in panele van 0,9 m, 1,5 m en 2,4 m wyd. Ekstra 5 cm en 15 cm-verlengingspanele asook 10 cm-verbindingspanele is…

Sedums word net soveel om hul kleurryke loof gekweek as om die piepklein stervormige blommetjies wat in die somer verskyn. Dié taai klein plantjies wat ook as vetkruie bekend staan, is lonend en maklik om te kweek. Hulle is plat, laaggroeiende, vlesige grondbedekkers wat teen redelik baie winterkoue bestand is en is handig om kaal kolletjies hier en daar in die tuin te bedek. Hoewel hulle uitstekend in vetplanttuine is, is hulle ewe geskik vir kothuistuine. Sedum rupestre ‘Angelina’ het helderkleurige loof in skakerings van lemmetjie, chartreuse en geel, en goud en oranje in die winter. Die skraal klein blaartjies is dig gerangskik aan kort, vlesige stingels en die geel blommetjies staan gedurende die somer bo die loof uit. Plante versprei voortdurend om ʼn digte tapyt van vlesige blare te…

VRAAG: Is daar ʼn verskil tussen aalwynhibriede en aalwynspesies? Antwoord: Die verskil is dat spesies gevind word waar hulle in hul natuurlike habitat groei, terwyl hibriede deur die mens in ʼn tuin of kwekery geteel word. Soms kom natuurlike hibriede in die natuur voor waar die verspreiding van twee soortgelyke spesies oorvleuel. Aalwyne verbaster of kruis maklik, wat wonderlike geleenthede vir planttelers bied om nuwe hibriede te ontwikkel wat beter in die tuin presteer. Hierdie verbeterde prestasie is die hoofvoordeel van die plant van aalwynhibriede teenoor spesies – hul vertoning in die tuin is beter, helderder en kleurryker, hulle blom langer en bied waarde vir geld. Puriste kan aanvoer dat spesies so suiwer as moontlik gehou moet word. Die meeste tuinplante wat vandag gekweek word, is egter hibriede, klone of…

ʼn Paar staatmakermeerjariges soos michaelmasmadeliefies, skarnierplante, penstemons, duisendblad (achillea), gaillardia (kombersblom) en krisante sal aan die einde van die maand ophou blom wanneer dit tyd is om hulle netjies te maak deur hulle terug te sny. Verdeel en plant hulle oor as die polle te dig is. As jy verkies om tot die lente te wag, gooi bloot ʼn laag kompos om hul wortels. Snoei plectranthus terug na blom en gebruik die snoeisels vir steggies om nog meer plante te maak. Hulle skiet baie maklik wortel as hulle op ʼn plek met ligte skadu gehou en teen die koue beskerm word.…

• Begin om vensterbakke en hangmandjies vol te maak om hulle reg te kry vir die lente. Gebruik meerjariges soos gazanias, geraniums, diascias en osteospermums, en sit ook gesiggies, somerviooltjies en primulas by.• Daar is nog tyd om ʼn paar hiasintbolle te plant vir binnenshuise geur en kleur. Plant die bolle in klam potgrond van ʼn goeie gehalte in ʼn vlak bak en sit in ʼn donker kas totdat die blomare deur die grond breek.• Maak kamelias, asaleas, rododendrons en magnolias gereeld nat en bedek met suurkompos.• Haal dahlias uit sodra hulle heeltemal teruggesterf het, maak hulle skoon, bestuif met ʼn swamdoder en bêre.• Vallende blare kan dammetjies verstop. Die blare sak af tot op die bodem, ontbind en veroorsaak skadelike afvalprodukte. Maak die dammetjie met ʼn fyn maasnet toe…

Beproef hierdie peperagtige mengsel Plant afwisselende rye tatsoi, roket, radyse en pak choi. Begin met jong tatsoi of pak choi plante en saai die roket en radyse tussen hulle. Laasgenoemde twee ontkiem vinnig en sommer gou sal daar baie peperagtige blare wees om te eet. Jong roketplante is ook op kruierakke te kry. As Mei onverwags warm is, maak seker die plante kry genoeg water sodat die blare nie te skerp is nie. Ruimtebesparende idee Plant ertjies in ʼn sirkel en laat hulle teen ʼn riettipi oprank. Omring die tipi met hoenderdraad of plastiekmaas om dit vir die plante makliker te maak om te rank. Nog ʼn keuse is om tou as ondersteuning tussen die riete vas te bind. Suikerertjies “Twee vir die prys van een” is hoe suikerertjies beskryf…

Kies die regte winterverwarming vir jou huis Hou die winterkoue weg deur ʼn gas of houtkaggel, of selfs ʼn betroubare verwarmer te kies Gaskaggel Die redes om ʼn gaskaggel te kies, is redelik vanselfsprekend. Dit steek doodmaklik aan, het nie voortdurend aandag nodig terwyl dit brand nie en daar is niks om op te ruim nie. Dit moet van tyd tot tyd versien en skoongemaak word, maar hoe dikwels hang af van hoe gereeld dit gebruik word. Gaskaggels verwarm kamers en huise doeltreffend, en boonop is gas taamlik goedkoop in Suid-Afrika. As jy dit dus oorweeg om ʼn gaskaggel te installeer, is daar nie veel nadele daaraan verbonde nie, maar wel ʼn paar regulasies om van kennis te neem aangaande gasveiligheid en die plasing van silinders. Dit is ook altyd…

Soms voel ek soos ‘n ruwe diamant wat vasgeklem sit in die tangetjie van ‘n juwelier wat heeldag sit en slyp om die verskillende fasette te skep wat ware karakter en karaat blootlê…Nes ek dink die slypery is klaar, raak ek weer rof (my eie skuld!), of begin ek teen ander ruwe diamante skuur wat my fasette weer melkerig maak. Hier is alledaagse dinge wat ons teen mekaar laat skuur, maar nooit die skerp snitte maak om die afgeronde edelsteen wat ons die potensiaal het om te wees nie, bloot te lê nie… As ‘n langtand ou ‘meisie’, gee ek nie ‘n duit om as iemand agter my rug skinder nie – ek is al lank genoeg in die land om nie meer daaroor te worrie nie! Maar, moet my…

KORTLIKS Aliki Starke se passie is om ouer huise te restoureer, beknopte kamers groter te maak en vloei te verbeter om ligte en lugtige ruimtes te skep wat verwelkomend en rustig is. Hierdie ruimtelike geletterdheid kom ook tot uiting in die tuine wat sy ontwerp. Toe sy in 2003 haar huidige huis in Franschhoek bekom het, het die tuin uit weinig meer as ʼn lappie kikoejoegras bestaan. Nou is dit ʼn spogtuin met verskillende tuinkamers wat jou uitnooi om hulle een vir een te verken. Aliki het begin deur die tuinhekkie met haar voordeur in lyn te bring. Tevore was dit onprakties op die hoogste punt van die eiendom geleë waar die twee paadjies op die hoek bymekaargekom het. Dit het dit dalk maklik gemaak vir die posman wat die…

Sierkool, die mooi niggies van al die kool, is eetbaar en kan gekook word, nes die res van die koolfamilie. Het jy egter die moed om hierdie mooi, kouebestande jaarplante met hul juweelkleure te kou? Wat sierkool van die ander koolsoorte onderskei, is kort litte aan hul stingels wat digte blaarrosette met kleurryke pigmente maak wat versterk word deur lae temperature en selfs ligte tot middelmatige ryp. Dit het baie kruisbestuiwing en hibridisering tussen verskillende koolsoorte gekos om hierdie ongewone jaarplante met hul spoggerige, gekartelde loof te skep. Wat is hul doel? Sierkool bewys dat ʼn mens helder winterkleur in die heel koudste tuine kan hê. Hier is ʼn paar idees vir die gebruik van sierkool: IDEE 1: ‘N SIERLIKE RAND Gebruik sierkool met wit Lobularia (heuningblomme) as mooi randversiering…

KRY DIE VOORKOMS Hierdie massa-aanplanting van ‘My Granny’ vertoon dié toppresteerder in al sy glorie. Al die ‘Granny’-rose, asook ander Colourscape-rose soos ‘Fiery Sunsation’, ‘Deloitte and Touche’, ‘Adele Searll’, ‘Lesotho Royal’, ‘Water Wise Blush’ en ons nuwe roos, ‘Kinders van die Wind’, gee dieselfde effek. Die voordeel van hierdie rose is dat dit vanuit die middel groei om ʼn ronding te vorm en die hele plant vol blom sodat die middel nooit kaal word met blomme net aan die steelpunte nie. Snoei dié rose sommer met ʼn heiningknipper om hulle netjies te hou. Die neerhangende stele van plante wat in houers of op ʼn muur geplant word, gee die effek van tuimelende blomme. 5 Redes om Colourscape-rose te plant 1. Die spreidende informele groei dra baie kort blomstele wat ʼn…

Hoewel die plant van rypbestande plante jou eerste verdediging teen ryp moet wees, speel goeie tuinbestuur in die koue maande ook ʼn groot rol. Hier is ʼn doenlys om jou te help voorberei om ryp te bekamp: 1. Beskerm jong bome en struike – gebruik voor die koue kom rypdoek (wat by die meeste kwekerye en hardewarewinkels te kry is) om alle tenger en veral jong plante te bedek. Die doek kanop die plante gelaat word omdat dit lug, lig en water deurlaat en teen die wind beskerm. Beskerm die meeste jong plante in koue gebiede wat deur ryp beskadig kan word minstens drie tot vier jaar só voor jy kan ontspan. 2. Hou hulle gesond – voorkomende en tydige behandeling teen plae en siektes sal jou plante gesond en…

Gousblom (Calendula officinalis) word gekweek om sy kroonblare waarvan ʼn aftreksel gemaak word as viruswerende tonikum om te help om infeksies op te klaar en die spysverteringstelsel, lewer en galblaas te ontgif en te balanseer. Remedie: Trek 2 teelepels kroonblare 10 minute lank op 750 ml pas gekookte water. Syg deur en drink tot vyf koppies per dag. Winter kruie Salie (Salvia officinalis) het aromatiese blare wat sterk kiemdodend is. Moenie dit oorbenat, veral nie in die winter nie. Remedie: ʼn Aftreksel kan as gorrelmiddel vir keel en mondinfeksies asook vir hoes, verkoue en griep gebruik word. Trek 3 teelepels vars blare 15 minute lank op ʼn koppie kookwater, syg deur en laat afkoel. Gorrel drie maal per dag. Waarskuwing: Vermy groot dosisse of langdurige gebruik van salie. Moenie dit…

Benut die laaste pragtige herfsdae ten volle om vir oulaas wintergewasse te saai (behalwe in die subtropiese gebiede), saailinge oor te plant en te voed vir die winter op hande, die laaste somergewasse te oes en die tuin te bedek teen die koue. Wenke om rypdoek te gebruik 1. Maak seker die rypdoek raak nie aan die plante as dit oorgegooi word nie, omdat die plante op die raakplekke sal brand.2. Haal elke dag die rypdoek af.3. Beskerm groter plante deur hoë stokke of pale om die plante te plant en die rypdoek om die stokke toe te draai. Die bokant kan oopgelaat word, maar die rypdoek moet bo hoër as die plante wees. Hierdie beskerming kan heelwinter bly mits die blare genoeg sonlig kry. Koueweerstrategieë 1. Die eerste ryp…

1 COPROX COBOND Coprox Cobond is ʼn maklik-om-te-gebruik kopolimeerlateksvloeistof wat ontwerp is as meerdoelige bind- en kleefmiddel om uiters goed aan digte en gladde oppervlakke soos bakstene, sement en swembadpleister vas te sit. Dit kan ook gebruik word as bymiddel by ander Coproxprodukte om oppervlakke wat uitsit en inkrimp, soos balkonne en oorhangende rande, waterdig te maak en is ideaal om ingevrete of gevlekte swembaddens, dammetjies en waterfokuspunte reg te maak. www.coprox.co.za 2 SPRUITE IN ‘N KITS Die Livingseeds Sprouting System is ʼn mooi, maklikom-te-gebruik tuiskweekstel wat jou in staat stel om jou eie gesonde spruite teen ʼn fraksie van die prys van winkelspruite te produseer. Die Sprouting System is ontwerp om op die meeste standaard-750 ml-bottels vas te skroef, dus kan jy jou deeltjie vir die omgewing doen deur…