Innholdsfortegnelse for November 2016 i Die Tuinier Tydskrif

Die woord “water” is tans op almal se lippe – hoe ons dit bespaar en hoe ons steeds kan tuinmaak en ons tuine versorg. Dis ʼn feit en die geskiedenis het bewys dat Suid-Afrika siklusse van ernstige watertekorte het. Verbasend genoeg pas ons almal by die waterbesparingsmaatreels aan wat deur die verskillende plaaslike owerhede toegepas word. Ons vang ons stortwater op, keer die badwater in die tuin uit en los natuurlik ook nie meer die kraan oop terwyl ons tande borsel nie! In sommige landstreke het die broodnodige reen gekom. Asseblief mense, ons het al aangepas en geleer hoe om te bespaar – kom ons hou vol daarmee, selfs nog voor nuwe beperkings ingestel word! Ons sal nie net ons tuine taai maak nie, maar ons pogings sal ook suksesvol…

Hoewel mense nog maar altyd blomme geeet het, was dit nog nooit so in die mode as tans nie. Sommige word hoofsaaklik om hul voorkoms gebruik, maar ander smaak net so lekker as wat hulle mooi is. Een van die geuriger blomme is die begonia. Hierdie plante met hul vlesige stingels word eeue lank al om hul kleurryke blomme gekweek en talle hibriede is geteel uit die ongeveer 900 spesies wat in die natuur voorkom. Twee spesifieke basterkultivars het hul pad in die harte en diete van die moderne samelewing in gevind. Die blomme word vars geeet om hul effense bitter sitrus- of suurlemoengeur, terwyl hul tekstuur bros en klam is, wat daarvan ʼn uitstekende toevoeging tot slaaie en toebroodjies maak. Hulle is veral geskik vir visgeregte en ander kosse…

In alle regverdigheid, moet gesê word dat die reënboognasie tot onlangs amper geen ander keuse gehad het as om aanhoudend vleis te braai nie. Dit was ter wille van oorlewing en natuurlik toe te skryf aan die gereelde kragonderbrekings waaronder ons gebuk moes gaan. Ons nimlike kragvoorsiener Eskom, se ‘elektriese’ vermoëns het mos gereeld tekort geskiet sodra dit aandkostyd word, en dan het ons getroue ou Defy-stowe yskoud bly staan. So, ons sal hierdie faktor buite rekening moet laat terwyl ons die invloed van ons rare braai-okkulte onder die loep neem. Hier is meer realistiese redes waarom die vleisbraai ‘n tipe nasionale sport is in ons land en hoekom ons amptelike Erfenisdag eintlik herdoop is na Nasionale Braaidag – ‘n geleentheid wanneer ons politieke orators argeloos vervang word met ‘n…

Wit blomme in die tuin help om ander kleure duidelik te laat uitkom deur sterk daarmee te kontrasteer, terwyl ʼn oorheersend wit vertoning ʼn verkoelende uitwerking op die sinne het. Hierdie ligte blomme verbleik nie in die warm son nie en kan die strawwe lang dae beter as die meeste ander verduur. Ons keuse het geval op drie van ons witblommige gunstelingplante met bewese somerhitteprestasies. Leucanthemum x superbum ‘Daisy May’ Die betreklik nuwe shastamadeliefiehibried dra ʼn kleed van spierwit blomme aan kompakte, polvormende plante. Die stewige blomstingels is veelvertak met blomme wat sydelings en eindstandig gedra word en meer blomme per plant tot gevolg het. ʼn Lang blomtyd van vroegsomer tot laatherfs dra by tot die bekoring van die plant, en die madeliefies met die geel hart lok skoenlappers…

Die kies van houers Omtrent enige houer wat grond kan bevat, kan met ʼn plant beplant word. Die belangrikste faktor vir suksesvolle houertuinmaak is egter goeie dreinering wat deur behoorlike dreineergate bevorder word – hoewel daar uitsonderings is waar goeie waterbestuur ook ʼn rol speel. Afgesien van plante wat eintlik in die water lewe, hou die meeste plante op die duur nie van papnat wortels nie en sal onder hierdie toestande doodgaan. ’n Laag klip onderin die houer verbeter ook dreinering. Sit stukke ou broekiekous of skadunet oor dreineergate om te keer dat die onderste laag dreineerklippies en grond uitgespoel word. Sit groot houers op potstanders, bakstene of blokke voor hulle beplant word sodat die water maklik onder kan uitloop – nog ’n manier om dreinering te verbeter. Pelargonium tomentosum…

KRY DIE VOORKOMS Hierdie spoggerige houer wat met ‘My Granny’, ‘Granny’s Delight’ en pers verbena tussenin beplant is, dien as fokuspunt teen die massa ‘Iceberg’-rose en is ook die “punt” aan die einde van die bedding. Terwyl ʼn massa rose altyd skouspelagtig is, dra die gebruik van ʼn houer vol rose op die manier tot die prentjie by en vestig ʼn mens se aandag op die fyner besonderhede. ROOSSAKE dié maand Die rose is op pad na die volgende drag in Desember. Die weer bepaal wat ons nou in die roostuin moet doen – gaan ons goeie reen in die binnelandse gebiede kry of weer dieselfde uitdagings as verlede jaar in die gesig staar? In die meeste gebiede geld waterbeperkings wat die hoeveelheid water beperk wat rose gegee kan word.…

Jy het nodig 110 mm-PVC-pyp 110 mm-PVC-verbinder 110 mm-PVC-enddop PVC Weld Spuitverf Tou ‘n Tamatiesaailing Potgrond Gereedskap: ‘n Boor, ‘n 18 mm-boorpunt en ‘n 3 mmboorpunt Maak só 1 Sny 200 mm van die PVC-pyp af en gom dit aan die een kant van die verbinder vas met PVC Weld. 2 Boor ʼn 18 mm-gat in die middel van die PVC-enddop. Gom die enddop aan die ander kant van die verbinder vas. 3 Boor twee 3 mm-gate oorkant mekaar aan die bokant van die pyp om die tou deur te ryg om die plantbak aan op te hang. 4 Ryg die een punt van die tou deur die een 3 mm-gat en maak ʼn knoop aan die binnekant van die plantbak. Maak die ander punt van die tou ook so…

KORTLIKS Ligging: McGregor, Wes-Kaap Ouderdom: 14 jaar Grootte: 1100 m2 Grondsoort: Klei, baie verbeter Aansig: Noordwes Afgeneem: Lente 2015 Ontwerper: Ann Bedford Eintlik moes ek nie verbaas gewees het dat ek ʼn saggeaarde tuinier vir wie tuinmaak ewe veel ʼn gewoonte as ʼn stokperdjie is, sou teekom op die baie spesiale dorpie McGregor, wat bekend is vir siele op soek na ʼn hoer bewussynsvlak nie. Terwyl ek met Anne Bedford op haar stoep sit en gesels met sintuie wat van die sagte herfsgezoem in haar blomryke kothuistuin bewus is, word ek herinner aan net hoeveel ʼn mens geestelik uit jou tuin kan leer as jy maar net die selfbegeerte kan laat vaar om altyd in “beheer” daarvan te wees. Soos Anne daarop wys, ontstaan tuine geleidelik, ‘n mens gee bloot…

Sommige waterplante het sterk indringerneigings en versprei vinnig deur saad of plantdele (knolle of wortelstokke) wat stroomaf gevoer word. Hulle verstop waterweë en verwoes die omgewing. Hulle mag nie in tuine gekweek word nie en moet uitgehaal word. Moenie te plant Geelvlag (Iris pseudacorus) dra ʼn massa welige groen lansvormige blare wat digte polle vorm. Geel blomme verskyn in die lente. Uitheemse indringer kategorie 1a Moenie te plant Jongsnoekkruid (Pontederia cordata) het lansvormige blare aan lang stingels en blou blomme wat van die lente tot die herfs gedra word. Uitheemse indringer kategorie 1b Moenie te plant Perdestert (Equisetum hymale) het vreemde buisvormige stingels met kenmerkende swart strepe tussen die segmente, en is ʼn gewilde plant vir blommekuns. Uitheemse indringer kategorie 1a Let asseblief daarop dat indringerspesies volgens vier kategoriee geklassifiseer…

Hoewel dit in die laaste tyd mode geword het om ʼn natuurlike, ekovriendelike swembad te he wat naatloos met die tuinlandskap saamsmelt, word daar meestal in die voorstede nie eintlik tussen filtrerende riete en romantiese waterlelies geswem nie, maar eerder in ʼn vooraf gegote of spuitsementswembad met chemiesbehandelde water. Die voorrang met die insit van ʼn konvensionele swembad is gewoonlik om ʼn kontrakteur te kry om die gat te grawe en so vinnig moontlik met water te vul (sodat die ongeduldige familie kan begin swem), eerder as om te kyk na die algehele effek wat die swembad op die tuinontwerp sal he. Die gevolg van die oorhaastigheid is dikwels ʼn element wat baie hard en minimalisties lyk in ʼn ongemaklike ruimte met baie min plek vir welige groenigheid wat in…

Saai vir baie blomme later . . . Vinnige saaisels sluit in immergewilde somerblomme soos kosmos, jakobregoppe en sonneblomme wat direk in die tuin gesaai word. ● Berei plekke vir direkte saai voor deur baie kompos in die grond in te werk en dit so fyn soos krummels te hark. ● Saai die saad op ʼn stil, windlose dag op klam grond, druk dit liggies in die grond in en maak dadelik nat met ʼn ligte sproeier. Die geheim is om die grond tot met ontkieming eweredig klam te hou (nie deurweek nie) – dit is dalk nodig om twee maal per dag ʼn bietjie liggies nat te maak as dit baie warm is. ● Wanneer die eerste ware blare sterk en gesond regop staan, kan jy minder natmaak en…

Vingerskorsies (wat ook as jong murgpampoentjies bekend is) en vlapampoentjies is baie bevredigende groente – dit is maklik om te kweek, is gou bekwaam, dra oorvloedig en kan op 100 verskillende maniere geeet word, waaronder as “spaghetti” vir diegene wat die verslankingskuurleefwyse (“banting”) volg. Hulle hou van: volson (of minstens vologgendson), vrugbare, brokkelrige grond (met kompos en goed verrotte kraalmis in) en voortdurende Warn grond. Laat groeiplek van 1 m2 vir elke plant toe. Dit laat lugsirkulasie toe wat die blare vinniger laat afdroog. Hulle kan ook in groot potte groei. Planttyd: Saai die saad (saam met blaarslaai, bone en spinasie) op die plek vanaf die lente tot November sodat hulle voor die hitte van Januarie en Februarie in voile produksie is. Later in die seisoen as dit begin reen,…

Geleenthede Gauteng Woensdag 9 Praatjie: Gardena, nuwighede vir beter tuinmaak, deur John Pollard Die Tuinbouvereniging-vergadering Roosevelt Park-ontspanningsentrum, Prellerrylaan, Roosevelt Park 09:30. Besoekers R30, lede R20 Navrae: 082 951 1432 Woensdag 23 Praatjie: Die DNS van Plante, deur Michelle van der Bank Die Tuinbouvereniging-vergadering Floreumsaal, Johannesburgse Botaniese Tuin, Emmarentia 09:30. Besoekers R30, lede R20 Navrae: 082 951 1432 Saterdag 26 Fourways Fuchsiaklub-vergadering Fryslan Tuinsentrum, Witkoppenweg 74, North Riding, Randburg Wes-Kaap Saterdag 5 – Sondag 6 Leisure Isle-fees, Knysna Navrae: Natalie 044 384 0134, 079 309 9549 Saterdag 5 Werkswinkel: Natuurkuns, met kunstenaar Janet Ranson Toegangsgeld: R350 Navrae: https://veldandsea.com, roushanna@hotmail.com Sondag 13 Werkswinkel: Kuskossoekery Soek na eetbare seewier en ander magiese kusbestanddele. Toegangsgeld: R550, waaronder ʼn middagete van gesoekte kosbestanddele. Navrae: https://veldandsea.com, roushanna@hotmail.com Donderdag 24 Praatjie: Kweek eetbare kos van saad om…

Warm somerdae vereis gereelde natmaak van veral blommendejaarplante, eetbare produkte en potte buite. Maak diep nat op"benat"-dae vir biywende resultate, en gooi kompos of wurmtee by in die gieter. Grasperke in droe gebiede vind ook baat by gemengde voeding, bemesting en natmaak op"benat"-dae. Benut die onvrugbare dae om en by die laastekwartiermaanfaseom slakke, naakslakke en onkruid doeltreffend te bekamp. Die maand eindig op nuwemaan, wat ideaal ii om beddings voor to berei om opvolgend groentesaad te saai en saailingete plant.…

1 Minder water met Wonder Waterwise Crystals Efekto het so pas Wonder Waterwise Crystals bekendgestel. Waterwise Crystals, ʼn waterhoudende polimeerproduk, verbeter die waterhouvermoe van grond en beloof om watergebruik met minstens 50% te verminder. Omdat water doeltreffender gebruik word, gaan ook minder voedingstowwe verlore. Dit kan gebruik word in feitlik enige vorm van tuinmaak, van blombeddings tot grasperke, groentetuine en veral potplante en hangmandjies. Dit is vinnig en maklik om toe te dien en het ʼn langdurige uitwerking. www.efekto.co.za 2 Gebou vir aanhou Makita het nog ʼn koordlose gereedskapstuk met twee 18 V-batterye – die DUB362Z-blaser – in sy reeks bekendgestel wat die lewens van kontrakteurs, tuindienste, munisipaliteite en boere baie gaan vergemaklik. Die 18 V-dubbellitiumioonbatterye, wat in serie verbind is, dryf die blaser met 36 V aan – al…