Innholdsfortegnelse for May 2016 i Die Tuinier Tydskrif

Dis weer vrolike Meimaand, en vir my beteken dit kouerige aande, wispelturige sonsondergange en bome in hul herfsgewaad. Dis sommer net ‘n ongelooflike tyd van die jaar! Ek hou ook van ons artikel oor outydse wenke – dit maak nie saak wie jy is nie, dalk ‘n derdegeslagtuinier, maar jy sal steeds iets uit hierdie stukkie wysheid leer! Daar is wenke hier wat jou rande kan rek en maak dat jy meer met jou tuinmaakgeldjies kan uitrig. En wie het dit nie deesdae nodig nie! Ons spogtuin hierdie maand voldoen aan die gesegde “’n kamer met ‘n uitsig”. Tipies van moderne tuinmaak bestaan dit uit ‘n ontspanne styl in ‘n formele raamwerk, en dit is pragtig uitgevoer. Die tuin is stylvol en gevul met goeie idees waaruit ons almal kan…

Goeie tuinwenke is soos geheime familieresepte – wat van geslag tot geslag oorgedra word. Ons het ʼn klompie spaarders van tyd, geld en moeite bymekaargemaak wat ons self uitgetoets, oor gelees het of oor die heining van gehoor het. Die kameraadskap van plante ● Saai kappertjie en wynruitsaad onderom jou vrugtebome. Dit wil voorkom of hierdie plante ʼn bitter bestanddeel maak wat as afweermiddel dien vir sapsuigende insekte soos plant- en dopluise. ● Skoenlappers en voordelige roofinsekte soos sweefvlieë en wespe is lief vir vinkel se geel blomme. Die blomme dien ook as val en lok plantluise van ander plante af weg. Vinkel floreer in blomtuine in die geselskap van ander sonliewende een- en meerjariges soos salies, dahlias, jakobregoppe, kosmos en engelvlerkies. Moet egter nooit vinkel saam met boontjies, soetrissies,…

Die beste tyd van die jaar om lede van die familie Proteaceae van die Wes-Kaap te plant is die koel herfsweer van middel April tot laat Mei. Dit sluit in speldekussings (Leucospermum), proteas, tol- en geelbosse (Leucadendron), bergbruidjies (Serruria) en stompies (Mimetes). Een van die skouspelagtigste en blomrykste speldekussings is die perdekop (Leucospermum reflexum) wat met sy kenmerkende afwaarts gebuigde style die indruk van ʼn vlieënde vuurpyl skep. Die perdekop, wat inheems is in die gebied tussen die Pakhuispas en Wuppertal in die Sederberge, groei in die natuur in kolonies op goed gedreineerde sandsteenhange. Dit bestaan uit twee variëteite, var. reflexum, wat lig tot donkeroranje of rooi blomme het, en var. luteum, wat geel is. Die speldekussing maak ʼn geronde struik van 3 tot 4 m hoog met ʼn verspreiding…

NOU IN BLOM Die pragtige Strelitzia reginae (kraanvoëlblom) met sy eksotiese voorkoms begin nou blom. Dié digte, polvormende inheemse spesie het lang, assegaaivormige dofgroen blare aan stewige stele. Die blomme aan ewe lang stele is asemrowend in helderoranje en diepblou, en beide die blomme en die blare is geliefd onder sowel blommekunstenaars as tuiniers. Die eerste sierlike blomme verskyn in die herfs, met die hoogtepunt in die winter, en steeds nog blomme in die lente. Dié taai plante het volson nodig om te blom en baie plek om te versprei omdat hulle uiteindelik 1,5 m by 2 m kan word. Hulle verg min onderhoud, groei maklik, lyk altyd mooi en is langslewende sierade vir enige tuin. PLANT OOK Abelia x grandiflora ‘Francis Mason’ (goue-abelia) se blare is soms suiwer goud…

As organiese tuiniers van plantmaats praat, kom kruie altyd by ʼn mens op. Hul hoedanighede as “goeie maats” strek egter veel verder as die groentetuin, veral in die winter. Kruie is ook “goeie maats” wat betref gesondheid en gesond eet, skoonheid en algehele lewensgehalte vanweë hul strelende, ontspannende, ontgiftende en geurige hoedanighede. Hulle bied troos as die winter te lank en te koud voel. Wat is beter as ʼn geurige kruiebad, ʼn smaaklike kruiegegeurde stowegereg of ʼn kruietonikum vir blink hare? Spesifieke kruiemaats hou die goggas van wintergewasse af weg, verskaf stuifmeel en tree as grondopknapper op. Kamille is bekend as plantdokter en as ʼn ligte stresverligter wat ʼn gevoel van welstand bevorder. Dit is ʼn mooi tuinplant (60 cm hoog en 40 cm wyd) met wit madeliefieblomme en fyn…

Ons lief selfdoenprojekte en om daarna die resultate te sien. Vir ons beste keuse het ons die waterfokuspunt gekies wat so gewild was dat ons die leiklipbedryf tien teen een ʼn taamlike hupstoot moes gegee het. Die leiklipwaterfokuspunt wat in 2008 gepubliseer is, het geweldig leserreaksie uitgelok wat hierdie projek een van die bestes en gewildstes maak. Ons het die pruimkleurige klimplantpiramide uit 2011 daarby gevoeg. Gaan soek “garden pyramid trellis” op Google en dit verskyn in die eerste ry foto’s, wat hierdie projek ook een van die bestes maak wat ons nog aangepak het. Miskien het die helder kleur wat ons gebruik het, iets daarmee te doen gehad, gebruik dus ʼn ander helder kleur of dalk die nuutste Pantone-kleure van die jaar (rooskwarts of kalm blou). Ons derde beste…

Hipertoefa, wat vir gebruik in Alpynse tuine bedink is, is ʼn vervaardigde plaasvervanger vir toefa, die poreuse klip wat om mineraalbronne vorm. Alpynse tuiniers het tradisioneel ou dieredrinkbakke as plantbakke gebruik, maar die voorraad was duidelik beperk. Houers wat van hipertoefa gemaak is, is baie ligter as die drinkbakke, dus is hulle ideale alternatiewe. Hipertoefabakke in die oorspronklike trogvorm is steeds gewild, hoewel dit moontlik is om hulle in baie vorms te maak. Dit is egter vinnig en maklik om kleiner houers te maak – vir dié een word ʼn plastiekbak as vorm gebruik. Jy het nodig: Sement Veen (hoe fyner, hoe beter) ʼn Plastiekbak en ʼn vel plastiek Stappe 1 Meng een deel sement met twee dele veen en voeg water by tot die mengsel sy vorm kan behou.…

Welriekende blomme is almal se gunsteling en baie plante, waaronder bome, struike, klimoppe en meerjariges, het geurige blomme. Dit is egter dikwels die kleiner, vinniger groeiende jaarplante wat die grootste invloed op die reuksin het. Kyk hoe vaar hierdie maklik groeiende blomme (jaarplante) in jou tuin hierdie wintertyd. ʼn Interessante feit is dat hulle almal tot die koolfamilie behoort. Lobularia maritima (heuningblomme) Dit is ʼn algemeen gekweekte, laaggroeiende grondbedekker wat ʼn tapyt van klein, diggepakte stammetjies en effens gryserige blare vorm. Trosse piepklein, heuninggeurige blommetjies oortrek die plante van ses tot agt weke nadat die saad gesaai is totdat hulle die stryd teen die hitte gewonne gee. Wit heuningblomme is ongetwyfeld die gewildste omdat hulle so maklik en van nature so sterk groei. Mauve-, pers-, pienk- en perske-variëteite groei oor…

In April en Mei word ervaar hoe die platteland geleidelik verander van groen na vele ryk herfsskakerings van geel, goud, oranje, skarlaken, rooi en bruin namate bladwisselende bome gereed maak om hul blare te verloor vir die winterrustyd. Hierdie skouspelagtige gedaantewisseling van die landskap is veral opmerklik in die kouer landstreke omdat kouer temperature ‘n beduidende rol speel om hierdie veranderings mee te bring. Baie mense in kouer gebiede kies gevolglik hul siertuinplante volgens hul kleurvolle herfsblare. Hierdie plante is net ‘n paar van die indrukwekkendstes wat maklik te kry is en daardie spesiale gevoel aan die herfslandskap verleen. Klimplante Die wingerdstreke van Suid-Afrika word gedurende die herfs omskep in ’n gloed van kleurryke blare. Dit kan ook in huistuine teweeggebring word deur druiwestokke teen priële, heinings en ander steunsels…

As inheemse plante ter sprake is, is Andy James, eienaar van die Indigenous Garden Centre in Pietermaritzburg, nie net entoesiasties nie, maar fanaties daaroor. En as hy praat, spoel sy fanatisme oor na jou toe, dit steek jou aan, verlei jou en laat jou net so oortuig van inheemse flora as wat hy is. Andy is daarvan oortuig dat die skouspelagtigste inheemse tuine van die toekoms in die rypstreek sal wees vanweë die Drakensberge se “alpynse” flora wat nog skaars ontgin is en net wag dat iemand dit kweek en bemark. BOOM Olinia emarginata (berghardepeer) Die hoë, sierlike en regop berghardepeer kan ʼn treffende fokuspunt in die tuin wees in koue klimaatstreke. Die digte kroon van donkergroen blare kontrasteer met die ligpienk stam en bly heeljaar aan die boom. Are…

Jill Manson besit en bestuur die Jill Manson Flower School waar sy die bloemisterykuns op alle vlakke onderrig, van die beginners tot die gevorderde vlak. Sy fasiliteer ook blomgenesingswerksessies genaamd Flowerscape en hou van blomstilering en die lewering van vars blomme vir geleenthede en troues. Jill Manson 079 873 5002, info@jillmanson.co.za, www.jillmanson.co.za Jy het nodig: • 1 silindriese glasvaas (20 cm x 20 cm) • 1 groot breëblaargrasblaar • 1 groot groen Anthurium-blaar (ʼn geraamteplantblaar sal ook goed werk) • 1 groot groen Anthurium-blom • 3 groen krisante, een blom per steel • 2-3 groot groen-wit aronskelke Maak só 1. Sny die onderpunt van die breëblaargrasblaar af om die harde blaarskede en grashalm te verwyder sodat dit maklik is om te hanteer. WENK: Was eers die blaar onder ʼn dun…

Die geluid van borrelende water is altyd strelend in enige tuin. Water word in hierdie inheemse tuin gebruik om die lewendige kleure van die natuurlike leiklip na vore te bring, wat nog ʼn dimensie aan die waterfokuspunt verleen. Sodra die plante daarom in die grond is en gedy, is die gedaanteverwisseling van hierdie tuinhoekie volledig. Jy het nodig: ± 24 stukke leiklip in verskillende groottes ʼn Ronde veselglasdammetjie van River Rock 8 bakstene Eden 130G-10M, 230 V-pomp met ʼn 3-kernkabel van 10 m van KLB Engineering 15 mm-koperpyp, 1 m lank 15 mm-koperpyp, 10 cm lank 15 mm-koperelmboog 1 m-plastiekpyp om in die 15 mm-elmboog te pas Elektriese kragpunt (om krag vir die pomp te voorsien) Gereedskap: ʼn waterpas, hamer, elektriese boor en ʼn 8 mm en 16 mm-betonboorpunt Stappe…

Talentvolle landskapargitekte word aangestel om hulle uitlegte te ontwerp en die nuutste tegnologie word ingespan om hulle so ekovriendelik as moontlik te maak. Die gonswoord “volhoubaar” word dikwels gebruik in verband met die mens se missie om te “kweek wat jy eet”. Dit is nie ongewoon om vermaan te word om die sogenaamde ‘superkosse’ soos krulkool te eet nie, en ook nie ongewoon om ‘n skuldige gewete te he omdat jy dit nog nie geplant het nie (ek was skepties oor hierdie groentesoort en besluit toe om eers ‘n tongtippietoets te doen met ‘n bossie winkelgekoopte krulkool maar, die goed het vir my soos duiwelsdrek gesmaak en is reguit asblik toe!). Dis ook nie ongewoon om te lees dat hedendaagse kruietuine onderwerperskruie bevat wat jou vetrolletjies laat wegsmelt, jou bloeddruk…

Laaggroeiende randplante kan gebruik word om die lyne van struikbeddings te beklemtoon en om na verhouding groot plante agter hulle teen te stel om interessanter en treffender te lyk. Die gebruik van lewende rande kan ook tuingrense soos paadjies belyn of as natuurlike oorgang tussen gebiede met verskillende tuintemas dien. Afgesien van al hierdie praktiese moontlikhede kan ʼn mens verskillende randplante of net ʼn massa van een soort plant ook gebruik om die harde lyne oral in jou tuin te versag. Vyf reëls vir sukses met lewende rande 1. Meng pragtige loofplante en langblommende meerjariges om die toneel in al die seisoene mooi te laat lyk – gebruik blomplante soos impatiëns en helder josefskleed (coleus) saam om ʼn uitstekende rand in halfskadu te maak. 2. Meng loof of blomme waarvan…

KRY DIE VOORKOMS Is daar ʼn beter manier om soggens wakker te word as met ʼn uitsig op rose voor die slaapkamervenster? Die stamroos ‘Electron’ met ‘My Granny’ en wit agapanthus onder vul hierdie smal bedding waaraan die klimmende ‘Wedding Garland’ ʼn ekstra rosige effek tussen die vensters verleen. Met slim plant is dit verbasend hoeveel rose in een smal bedding ingepas kan word. Vanselfsprekend moet die grond goed voorberei word. Grawe 40 cm diep, skep die grond uit en meng dit met Ludwig se groeimengsel, kompos van ‘n goeie gehalte of verteerde mis, asook met grondboontjiedoppe of versnipperde bas. Maak die grond onderin die gat nog 20 cm tot 30 cm los. Skep die verrykte bogrond in die gat terug en plant. Hou in gedagte wanneer jy plant dat…

Winterpeulgewasse Boerbone en groenertjies kom in die winter hul plig dubbeld na deur groenteproteïen vir die gesin en stikstof vir die grond te verskaf. Hoewel die twee soortgelyke groeivereistes het, gee die soet smaak van groenertjies en die aardse geur van boerbone die kostuinkok baie ruimte vir variasie. Behalwe groenertjies kan ʼn mens sneeu-ertjies (mangetout) om hul soet, eetbare peule, of suikerertjies, ʼn kruising tussen sneeu-ertjies en groenertjies, ook om hul eetbare peule kweek. Die peule is dikker as dié van sneeuertjies en moet dalk afgehaar word. Wanneer om te pluk Pluk groenertjiepeule sodra hulle lyf gekry het. As hulle langer aanbly, raak die ertjies hard en smaakloos. Pluk moedig ook verdere peulproduksie aan. Boerbone is die lekkerste wanneer die peule ongeveer 5 cm lank en die bone ongeveer dieselfde…

Geleenthede Mei Tot die einde van Mei 2016 Lifestyle Tuinontwerpskou Lifestyle Home Garden, Beyers Naudérylaan en Ysterhoutlaan, Randparkrif, Randburg, Gauteng Navrae: 011 792 5616 of Lifestyle College 011 792 5054 www.lifestyle.co.za Kursus: Basistekenkursus Dié seswekekursus dek al die grondbeginsels van teken binne tuinverband. The Garden of St Christopher Navrae: 011 447 1563, patriciamlauzioffice@gmail.com Kursus: Inleiding tot tuinontwerp Dié driewekekursus is daarop gerig om die lesse wat by die Garden of St. Christopher geleer is op jou eie tuin toe te pas The Garden of St Christopher Navrae: 011 447 1563, patriciamlauzioffice@gmail.com Vrydag 6 – Sondag 8 Herfsskou van die Oos-Randse Orgideevereniging Edenvale-gemeenskapsentrum, hoek van Van Riebeeckweg en Tweede Straat Navrae: André 011 453 6888 (kantoorure), www.eastrandorchids.co.za Woensdag 11 Praatjie: Stellenbergtuine, met Guy Young Die Tuinbouvereniging Roosevelt Park-ontspanningsentrum, Prellerrylaan, Roosevelt Park…

Hierdie piramidevormige raamwerke is mooi dekoritems, elegante stutte vir klimplante en interessante rame vir siersnoeiplante. Gebruik jou piramides as fokuspunte, klimrame vir blomplante en groente, en rame vir struike wat jy in ʼn piramidevorm wil oplei. Plaas vir laasgenoemde die piramide oor die plant en knip namate dit groei gereeld al die blare en stingels af wat buite die raamwerk uitsteek. Jy het nodig: 4 x dennehoutpote (2000 x 38 x 38 mm) 4 x dennehoutdwarsstutte (500 x 38 x 38 mm) 4 x dennehoutdwarsstutte (385 x 38 x 38 mm) 4 x dennehoutdwarsstutte (270 x 38 x 38 mm) 4 x dennehoutdwarsstutte (155 x 38 x 38 mm) 1 x platform vir bo (190 x 190 x 20 mm) 1 houtpuntversiering vir die bopunt 32 voldraadsnyskroewe (60 mm) 8…